Procentueel verschil berekenen
Bereken de procentuele toename of afname tussen een oude en een nieuwe waarde, plus het symmetrische procentuele verschil.
Het procentuele verschil tussen twee getallen vertelt je hoeveel procent de ene waarde is veranderd ten opzichte van de andere. Ging je salaris van 2.000 naar 2.200, dan is dat een toename van 10 %. Met deze gratis calculator vul je de oude en de nieuwe waarde in en zie je meteen of het een toename of afname is, het percentage, het absolute verschil én het symmetrische verschil (handig als er geen duidelijke beginwaarde is). Inclusief stap-voor-stap uitwerking. Ideaal voor prijsstijgingen, loonsverhogingen, omzetcijfers en statistiek.
Hoe bereken je het procentuele verschil? (kort antwoord)
Je berekent de procentuele verandering door het verschil te delen door de oude waarde en met 100 te vermenigvuldigen: (nieuw − oud) ÷ oud × 100. Voorbeeld: van 80 naar 100 is (100 − 80) ÷ 80 × 100 = 25 % toename. Van 100 naar 80 is (80 − 100) ÷ 100 × 100 = −20 %, dus 20 % afname. Let op: de volgorde maakt uit, want je deelt steeds door de oude (begin)waarde. Vul hierboven beide getallen in.
Toename versus afname
Bij een toename is de nieuwe waarde groter dan de oude; het percentage is positief. Bij een afname is de nieuwe waarde kleiner; het percentage is negatief (of je noemt het een afname van zoveel procent).
Een veelgemaakte denkfout: een stijging van 25 % gevolgd door een daling van 25 % brengt je níet terug bij het begin. 80 → +25 % = 100, maar 100 → −25 % = 75. Dat komt doordat het percentage telkens over een andere basis wordt berekend.
Tabel met voorbeelden
Veelvoorkomende combinaties van oude en nieuwe waarde met de procentuele verandering.
| Oud | Nieuw | Verschil | Procentueel |
|---|---|---|---|
| 80 | 100 | +20 | +25 % |
| 100 | 80 | −20 | −20 % |
| 50 | 75 | +25 | +50 % |
| 200 | 150 | −50 | −25 % |
| 1000 | 1100 | +100 | +10 % |
| 120 | 90 | −30 | −25 % |
| 40 | 60 | +20 | +50 % |
De formule uitgelegd
De gangbare formule voor procentuele verandering is: (nieuwe waarde − oude waarde) ÷ oude waarde × 100. Het teken van de uitkomst zegt of het een toename (+) of afname (−) is.
Het 'symmetrische' of relatieve verschil gebruikt niet de oude waarde maar het gemiddelde van beide waarden als basis: (nieuw − oud) ÷ ((oud + nieuw) ÷ 2) × 100. Dat is handig als geen van beide getallen duidelijk 'het begin' is, bijvoorbeeld bij het vergelijken van twee metingen. De calculator toont beide.
Procent versus procentpunt
Let op het verschil tussen 'procent' en 'procentpunt'. Stijgt een rente van 2 % naar 3 %, dan is dat een toename van 1 procentpunt, maar een procentuele toename van 50 % (want 1 is de helft van 2).
Deze calculator berekent de procentuele verandering. Werk je met percentages als invoer (bijvoorbeeld rentestanden), bedenk dan of je het verschil in procentpunten of de relatieve verandering wilt — dat zijn verschillende vragen.
Waar gebruik je dit voor?
- Prijsstijgingen: van € 1,80 naar € 2,00 is een toename van 11,1 %.
- Loonsverhoging: van € 2.500 naar € 2.625 bruto is +5 %.
- Omzet en groei: kwartaal- of jaarcijfers vergelijken.
- Korting: van € 50 naar € 40 is een afname van 20 %.
- Statistiek en onderzoek: twee meetwaarden relatief vergelijken.
Wat als de oude waarde 0 is?
Als de oude (begin)waarde 0 is, kun je geen procentuele verandering berekenen — je zou delen door 0. Een groei 'van niets naar iets' is wiskundig oneindig procent.
In dat geval toont de calculator een melding en valt terug op het absolute verschil en, waar mogelijk, het symmetrische verschil. Voor een zinvolle procentberekening moet de beginwaarde dus ongelijk aan 0 zijn.
Formule
procentuele verandering = (nieuw − oud) ÷ oud × 100 symmetrisch verschil = (nieuw − oud) ÷ ((oud + nieuw) ÷ 2) × 100
Voorbeelden
- Van 80 naar 100+25 % (toename)
- Van 100 naar 80−20 % (afname)
- Van 50 naar 75+50 % (toename)
- Van 200 naar 150−25 % (afname)
- Van 1000 naar 1100+10 % (toename)
Veelgestelde vragen
Hoe bereken ik het procentuele verschil tussen twee getallen?
Wat is het verschil tussen toename en afname in procenten?
Waarom is +25 % gevolgd door −25 % niet weer het begin?
Maakt het uit welke waarde ik 'oud' noem?
Wat is het symmetrische procentuele verschil?
Wat is het verschil tussen procent en procentpunt?
Kan ik dit gebruiken voor een prijsstijging?
Wat als de oude waarde 0 is?
Werkt dit ook met negatieve getallen?
Hoe bereken ik hoeveel procent het ene getal van het andere is?
Gerelateerde tools
Uitgelichte artikelen
Alle artikelenRomeinse cijfers uitleg: lezen, schrijven en omrekenen
Romeinse cijfers staan op klokken, gebouwen, in jaartallen en achter koningsnamen. In deze gids leer je ze lezen en schrijven: de zeven tekens, de aftrekregel en de veelgemaakte fouten. Met een tabel van veelgebruikte getallen en een omrekenhulp voor elk jaartal.
Gemiddelde berekenen: de complete gids (rekenkundig, gewogen, mediaan en modus)
Het gemiddelde is een van de meest gebruikte begrippen in de wiskunde — en ook een van de meest misverstane. Of je nu schoolcijfers wilt middelen, maandelijkse uitgaven analyseert of een wetenschappelijk rapport leest: weten hoe het gemiddelde werkt is basiskennis. In deze complete gids leggen we alle soorten gemiddelden uit, laten we zien wanneer je welk type gebruikt en geven we praktische formules en voorbeelden die je direct kunt toepassen.
Gewogen gemiddelde berekenen: cijfers, tentamens en statistieken (met voorbeelden)
Je haalde een 6 voor je schriftelijk en een 9 voor je werkstuk — maar wat is je eindcijfer? Als het schriftelijk twee keer zo zwaar weegt, is het antwoord geen 7,5. Dit is het gewogen gemiddelde in de praktijk: niet elke meting telt even zwaar, en die ongelijkheid leidt tot een ander eindresultaat dan je intuïtie verwacht. In dit artikel leer je precies hoe het gewogen gemiddelde werkt, hoe je het berekent voor schoolcijfers, enquêtes en beleggingen, en welke fouten je moet vermijden.
Laatst bijgewerkt: 19 juni 2026