Schaal berekenen

Reken snel tussen tekening en werkelijkheid — bij schaal 1:100 is 1 cm op papier gelijk aan 1 meter in het echt.

Hoe vind je deze calculator?

Schaal geeft aan hoe sterk een tekening of kaart is verkleind (of vergroot) ten opzichte van de werkelijkheid. Een bouwtekening op schaal 1:50 betekent dat 1 cm op het papier overeenkomt met 50 cm in werkelijkheid; op schaal 1:100 is dat 1 meter per centimeter. Deze tool rekent drie kanten op: van tekening naar werkelijkheid, van werkelijkheid naar tekening, of de schaal vinden uit twee gemeten maten.

Wat betekent een schaal als 1:100?

De notatie 1:N spreek je uit als 'één op honderd'. Dit betekent: elke afstand op de tekening is N keer zo klein als de werkelijkheid. Op schaal 1:100 is 1 cm op papier dus 100 cm in het echt, oftewel 1 meter. Op schaal 1:50 is 1 cm = 50 cm, dus twee keer zo gedetailleerd als 1:100.

Voor vergrotingen (bv. tekeningen van kleine onderdelen) gebruik je N:1. Schaal 10:1 betekent 10 cm op tekening = 1 cm in werkelijkheid. Maquettes en elektronica-tekeningen gebruiken vaak vergrotingen.

Welke schalen komen het meest voor?

Schaal1 cm tekening =Gebruikt bij
1:2020 cmMeubeldetails, deurkozijnen
1:5050 cmPlattegronden woningen, interieur
1:1001 mBouwtekeningen, verdiepingsplattegronden
1:2002 mTotaalplannen grote gebouwen
1:5005 mKavel- en terreinsituaties
1:100010 mStedenbouw, omgevingskaarten
1:25 000250 mTopografische wandelkaart

Tekening naar werkelijkheid — en andersom

De rekenregel is simpel: werkelijke_maat = tekenmaat · N. Op schaal 1:100 is 4,5 cm tekening dus 4,5 · 100 = 450 cm = 4,5 m in werkelijkheid. De andere kant op: tekenmaat = werkelijkheid / N. Een kamer van 3,60 m op schaal 1:50 wordt 360 / 50 = 7,2 cm op papier.

Let op: je moet de eenheden hetzelfde houden. De calculator rekent met getallen en schaalverhouding — of alles in cm, mm of m is, is niet relevant zolang je ze consequent gebruikt.

De schaal vinden uit twee maten

Als je geen schaalaanduiding hebt maar wel weet wat één maat in werkelijkheid is, kun je de schaal zelf bepalen. Meet de corresponderende afstand op de tekening en deel de werkelijke maat door de tekenmaat. Voorbeeld: een muur op de tekening is 6 cm, in werkelijkheid 4,80 m (= 480 cm), dus de schaal is 480 / 6 = 80 — oftewel 1:80.

Kaartenschaal en kilometers

Voor kaarten is de schaal vaak groot: 1:25 000 betekent 1 cm op de kaart = 25 000 cm = 250 m = 0,25 km in werkelijkheid. Een topografische wandelkaart gebruikt meestal 1:25 000 of 1:50 000; autokaarten 1:200 000 tot 1:500 000. Op Google Maps verandert de schaal met de zoom: op maximaal inzoomen is het circa 1:1000.

Formule

Schaal 1:N betekent: 1 tekening = N werkelijkheid

Van tekening naar werkelijkheid:

  werkelijkheid = tekenmaat · N

Van werkelijkheid naar tekening:

  tekenmaat = werkelijkheid / N

Schaal bepalen:

  N = werkelijkheid / tekenmaat
  → schaal = 1 : N

Bij vergrotingen (tekening > werkelijkheid):

  schaal = M : 1   waar M = tekenmaat / werkelijkheid

Voorbeeld — schaal 1:50, muur 7,2 cm op tekening:
  werkelijk = 7,2 · 50 = 360 cm = 3,60 m

Voorbeelden

  • Schaal 1:100 — 4,5 cm op tekening
    4,50 m in werkelijkheid
  • Schaal 1:50 — kamer van 3,60 m
    7,20 cm op tekening
  • Tekening 6 cm ↔ werkelijk 480 cm
    Schaal 1:80
  • Topo-kaart 1:25 000 — 12 cm tussen dorpen
    3 km werkelijke afstand

Veelgestelde vragen

Wat betekent schaal 1:100 precies?
1 cm op de tekening staat voor 100 cm (1 meter) in werkelijkheid. Dus een muur van 6 meter wordt op papier 6 cm lang. Alle afstanden — lengte en breedte — worden met dezelfde factor verkleind.
Is schaal 1:50 of 1:100 gedetailleerder?
1:50 is twee keer zo gedetailleerd als 1:100: dezelfde muur is op 1:50 twee keer zo groot op papier. Daarom kies je voor een verbouwingstekening meestal 1:50 en voor een heel verdiepingsplan 1:100. Nog gedetailleerder: 1:20 voor onderdelen, 1:5 voor details zoals profielen.
Hoe reken ik een kaartschaal om naar kilometers?
Deel N door 100 000 om cm op de kaart om te rekenen naar km in werkelijkheid. Bij 1:25 000 is 1 cm = 25 000 cm = 250 m = 0,25 km. Bij 1:100 000 is 1 cm = 1 km. Zo bepaal je snel werkelijke afstanden op een topografische kaart.
Wat is een vergroting, bijvoorbeeld 2:1?
Bij 2:1 is 2 cm op de tekening gelijk aan 1 cm in werkelijkheid — de tekening is dus groter dan het echte object. Dit gebruik je voor kleine onderdelen, elektronische componenten of details die je wilt kunnen zien. De calculator herkent automatisch vergrotingen: als de tekenmaat groter is dan de werkelijkheid, toont hij 'M:1' in plaats van '1:N'.
Verandert de oppervlakte ook met de schaal?
Ja, maar kwadratisch. Op schaal 1:100 is de oppervlakte op papier 100² = 10 000 keer kleiner dan in werkelijkheid. Een woning van 120 m² beslaat op schaal 1:100 dus 120 / 10 000 m² = 0,012 m² = 120 cm² op de tekening. Voor volumes geldt zelfs 1:N³.
Moet ik cm of mm gebruiken?
De calculator rekent met getallen zonder verplichte eenheid — zolang tekening en werkelijkheid dezelfde eenheid hebben, klopt het antwoord. Bouwtekeningen in Nederland werken meestal met mm (millimeterwaardes op tekening, meters of mm voor werkelijk). Op schaal 1:50 kan 72 mm dus staan voor 72 · 50 = 3600 mm = 3,6 m.

Gerelateerde tools

M² berekenen
Bereken in seconden de oppervlakte van een ruimte of bouwvlak — rechthoek, cirkel, driehoek of trapezium. Inclusief snijverlies-marge voor materialen.
cm naar inch
Reken centimeters om naar inches of andersom met de exacte factor 1 inch = 2,54 cm.
Pythagoras berekenen
Bereken de schuine zijde (c) of een ontbrekende rechthoekszijde (a of b) van een rechthoekige driehoek met de stelling van Pythagoras.
Dakhelling berekenen
Reken dakhelling om tussen graden, procent en verhouding. Bereken meteen de schuine zijde van het dakvlak — handig voor pannen, leien of zonnepanelen.

Laatst bijgewerkt: 14 april 2026