Naar hoofdinhoud

Overdrachtsbelasting berekenen 2026

Bereken hoeveel overdrachtsbelasting je betaalt bij de aankoop van een woning — eigen bewoning, starter (vrijstelling) of belegging.

Samengesteld en gecontroleerd door de RekenmachinePro-redactie.

Hoe vind je deze calculator?

Bij de aankoop van een woning betaal je overdrachtsbelasting (OVB). Het tarief hangt af van wie je bent en wat je met de woning gaat doen: starters betalen onder vier voorwaarden niets tot een woningwaarde van € 555.000, eigen bewoners betalen 2%, en beleggers / kopers van een tweede huis betalen 8% (in 2026). Met deze calculator vul je je koopprijs in en kies je je situatie; je ziet dan wat er bij die keuze hoort en hoeveel dat scheelt ten opzichte van het beleggingstarief. Of je aan de startersvoorwaarden voldoet, geef je zelf op — alleen je ingevulde prijs wordt met de grens vergeleken.

Advertentie

Tarieven 2026

Het beleggerstarief werd vanaf 2021 stapsgewijs verhoogd om woningbeleggen af te remmen: 8% in 2021, 10,4% in 2023, 2024 en 2025. Per 1 januari 2026 is het weer verlaagd naar 8%. Let op dat 10,4% daarmee niet is verdwenen — dat tarief geldt sindsdien voor onroerend goed dat géén woning is, zoals een bedrijfspand, onbebouwde grond of een afzonderlijk gekochte garagebox. Een garage die als aanhorigheid tegelijk met de woning wordt gekocht, volgt juist het woningtarief.

SituatieTariefVoorwaarden
Starter (vrijstelling)0%jonger dan 35, hoofdverblijf, woningwaarde ≤ € 555.000, één keer per leven
Eigen bewoning2%Hoofdverblijf, niet-starter of starter > grens
Belegging / 2e woning8%Niet-zelf-bewoning

Startersvrijstelling — voorwaarden

Om gebruik te maken van de startersvrijstelling moet je voldoen aan álle vier de voorwaarden:

  1. Je bent meerderjarig en jonger dan 35 op het moment van de notariële levering. Op je 18e voldoe je al; op je 35e verjaardag niet meer.
  2. Je gaat er zelf wonen (hoofdverblijfclausule, te ondertekenen bij de notaris).
  3. De woningwaarde is maximaal € 555.000. Reëel geprijsde roerende zaken die apart in de koopovereenkomst staan (gordijnen, witgoed) tellen daar niet in mee.
  4. Je hebt deze vrijstelling niet eerder gebruikt — het is een eenmalige regeling.

Belangrijk: kom je net boven € 555.000 uit, dan vervalt de hele vrijstelling en betaal je 2% over de volledige belastbare grondslag — er is geen drempel waar alleen het meerdere boven telt. Op een woning van € 560.000 is dat € 11.200, terwijl je er net onder € 0 betaalt.

Roerende zaken aftrekken

Je betaalt overdrachtsbelasting alleen over het deel dat aan onroerend goed toe te rekenen is. Roerende zaken (gordijnen, witgoed, vrijstaande keukenapparatuur, lampen) mag je apart in het koopcontract opnemen en hierover hoeft geen OVB betaald te worden.

Er bestaat geen vast percentage dat je mag aftrekken: het bedrag moet de werkelijke waarde van die zaken zijn. Neem ze afzonderlijk met hun waarde op in de koopakte en bewaar de onderbouwing. De Belastingdienst toetst of de toerekening reëel is.

Wanneer betaal je?

De notaris int de overdrachtsbelasting bij de leveringsakte (sleuteloverdracht) en draagt 'm direct af aan de Belastingdienst. Je hoeft dus zelf geen aangifte te doen — staat keurig op de afrekening van de notaris.

Grensgevallen en uitzonderingen

Voor de leeftijdsvoorwaarde telt de dag waarop de notariële akte passeert, niet de datum van de koopovereenkomst. Op die leveringsdatum moet je meerderjarig en jonger dan 35 zijn.

Eerder woningbezit is geen belemmering voor de startersvrijstelling. De voorwaarde is dat je de vrijstelling niet eerder hebt gebruikt.

De eerste levering van een nieuwbouwwoning door de aannemer valt onder het btw-regime en niet onder de overdrachtsbelasting. Bij een erfenis, schenking of verdeling na een scheiding gelden afzonderlijke regels; laat die situatie door de notaris beoordelen.

Deze calculator is alleen voor woningen. Voor een bedrijfspand, onbebouwde grond of een afzonderlijk gekochte garagebox geldt het niet-woningtarief en is een aparte beoordeling nodig.

Startersvrijstelling aanvragen — stappenplan

Er bestaat geen los aanvraagformulier waarmee de calculator de vrijstelling kan toekennen. Informeer de notaris tijdig dat je de startersvrijstelling wilt gebruiken.

De notaris controleert je identiteit en verwerkt de verklaringen over je leeftijd, hoofdverblijf en eerder gebruik van de vrijstelling bij de levering.

Als aan alle voorwaarden is voldaan, verwerkt de notaris het nultarief in de akte en de afrekening en verzorgt de notaris de melding aan de Belastingdienst.

Wat als je de vrijstelling onterecht gebruikt?

Blijkt achteraf dat je niet aan de voorwaarden voldeed, dan kan de Belastingdienst de overdrachtsbelasting alsnog naheffen. Ook belastingrente en, afhankelijk van de omstandigheden, een boete kunnen volgen.

Bij een woning van € 380.000 bedraagt het verschil tussen het nultarief en het eigenwoningtarief van 2% € 7.600. De calculator kan leeftijd, hoofdverblijf en eerder gebruik niet controleren; die gegevens geef je zelf op.

Samen kopen: de vrijstelling geldt per koper

Bij een gezamenlijke aankoop worden de voorwaarden per koper beoordeeld. Voldoet één partner wel en de andere niet, dan geldt het nultarief alleen voor het aandeel van de partner die aan alle voorwaarden voldoet.

Bij een woning van € 400.000 die ieder voor de helft wordt gekocht, betaalt een partner zonder vrijstelling 2% over het eigen aandeel van € 200.000: € 4.000.

Niet zelf bewonen: wanneer geldt 8%?

Voor een woning die de koper niet zelf als hoofdverblijf gaat bewonen, geldt in 2026 het tarief van 8%. Daaronder vallen onder meer een verhuurwoning, tweede woning en een woning die ouders op hun eigen naam voor een kind kopen.

Koopt een rechtspersoon een woning, dan kan die woning geen hoofdverblijf van de rechtspersoon zijn. Koopt een verhuurder daarnaast privé een woning om zelf te bewonen, dan wordt die aankoop afzonderlijk beoordeeld en kan het eigenwoningtarief van 2% gelden.

Formule

OVB = (koopprijs − roerende aftrek) × tarief
Startersvrijstelling: 0% mits woningwaarde ≤ € 555.000 én alle voorwaarden voldaan.

Voorbeelden

  • Starter, koopprijs € 400.000
    OVB € 0 (vrijstelling)
  • Starter, koopprijs € 570.000
    OVB € 11.400 (2% — boven grens, vrijstelling vervalt)
  • Eigen bewoning, koopprijs € 450.000
    OVB € 9.000 (2%)
  • Belegging, koopprijs € 350.000
    OVB € 28.000 (8%)

Veelgestelde vragen

Hoeveel overdrachtsbelasting betaal ik in 2026?
Eigen bewoning: 2%. Starters onder de 35 met hoofdverblijf en een woningwaarde ≤ € 555.000: 0% (vrijstelling). Een woning die je niet zelf bewoont, zoals een belegging of tweede woning: 8%.
Wat is de startersvrijstelling?
Een eenmalige vrijstelling van overdrachtsbelasting voor kopers onder de 35 die het huis als hoofdverblijf gebruiken, mits de woningwaarde niet hoger is dan € 555.000 (2026).
Wat als de koopprijs € 560.000 is?
Dan vervalt de hele startersvrijstelling — er is géén drempel zoals bij box 3. Je betaalt 2% over de volledige € 560.000 = € 11.200. Net onder € 555.000 uitkomen scheelt dus € 11.100.
Kan ik de startersvrijstelling met mijn partner gebruiken?
Ja, allebei los — als jullie beiden onder de 35 zijn, een eigen aandeel kopen en de vrijstelling allebei nog niet hebben gebruikt. De woningwaardegrens van € 555.000 geldt voor de hele woning, niet per persoon.
Mag ik roerende zaken aftrekken voor de OVB?
Ja. Gordijnen, witgoed, losstaande lampen en vrijstaande keukenapparatuur mag je apart in het koopcontract opnemen. Reken ze voor hun werkelijke waarde, niet voor een percentage van de koopsom — dat laatste bestaat niet als regel. Een toerekening die de waarde niet volgt, kan de Belastingdienst corrigeren.
Wat is het verschil tussen overdrachtsbelasting en kosten koper?
Kosten koper (k.k.) is een verzamelbegrip voor alle bijkomende kosten naast de koopprijs: overdrachtsbelasting (2%), notariskosten, kadasterkosten, taxatie, hypotheekadvies. Reken op 4–6% van de koopprijs aan totale k.k.

Gerelateerde tools

Uitgelichte artikelen

Hypotheek9 min leestijd

Notariskosten bij huis kopen 2026 — wat betaal je echt?

Bij het kopen van een woning in Nederland zijn notariskosten onvermijdelijk. De wet verplicht twee aktes: de leveringsakte voor de eigendomsoverdracht en de hypotheekakte voor de geldverstrekker. Samen kosten ze al snel €1.500 tot €2.400 exclusief BTW — een bedrag dat veel kopers verrast omdat het niet zichtbaar is in de aankoopprijs. Dit artikel legt uit wat die kosten precies inhouden, wat een reëel tarief is in 2026, welke extra posten je kunt verwachten en hoe je met drie calculators een compleet kosten-koper overzicht opbouwt.

28 april 2026Lezen
Hypotheek13 min leestijd

Hypotheek in 2026: rente, maandlast en hoeveel je kunt lenen

Een huis kopen in 2026 voelt anders dan vijf jaar geleden: rentes liggen hoger, leennormen schuiven, en de NHG-grens is verhoogd naar €470.000. In deze gids zetten we alles op een rij — van actuele rentes en de annuïteitenformule tot kosten koper, startersvrijstelling en hypotheekrenteaftrek — met een complete uitgewerkte berekening op een hypotheek van €400.000.

11 april 2026Lezen
Hypotheek14 min leestijd

Overwaarde van je huis berekenen 2026: gebruik je het of niet?

Peter en Maaike kochten hun rijtjeshuis in Zwolle in 2018 voor €265.000. Nu is het huis getaxeerd op €420.000 en de hypotheekschuld is afgelost tot €195.000. Hun overwaarde: €225.000. 'We willen de keuken verbouwen en misschien de achtertuin aanpakken,' vertelt Peter. 'Maar moet je zomaar gaan lenen op je eigen huis?' Die vraag stellen miljoenen Nederlandse huiseigenaren. Na jaren van stijgende woningprijzen — onderbroken door een tijdelijke dip in 2023 — hebben veel huishoudens een forse overwaarde opgebouwd. Geld dat klaarstaat, maar ook verplichtingen met zich meebrengt als je het daadwerkelijk opneemt. Dit artikel legt uit hoe je je overwaarde berekent, op welke manieren je het kunt opnemen, wat het kost, welke belasting je betaalt, en — minstens zo belangrijk — wanneer opnemen echt verstandig is én wanneer je er beter van afblijft.

28 mei 2026Lezen

Laatst bijgewerkt: 6 november 2026