Hartslagzones berekenen

Bereken je maximale hartslag en de 5 trainingszones — voor precieze cardio, duurtraining en intervaltraining.

Hoe vind je deze calculator?

Trainen op hartslag is een van de meest effectieve manieren om je cardio-conditie gericht op te bouwen. De calculator rekent eerst je maximale hartslag (HRmax) uit met de formule van Tanaka (208 − 0,7 × leeftijd), die nauwkeuriger is dan de klassieke '220 − leeftijd'. Vul je rusthartslag in en je krijgt de vijf Karvonen-zones — gebaseerd op hartslagreserve — die veel preciezer zijn dan simpele percentages van je maximum.

Maximale hartslag — Tanaka vs Fox

De oude formule '220 − leeftijd' (Fox, 1971) wordt nog vaak genoemd, maar overschat HRmax bij mensen onder de 40 en onderschat het bij ouderen. Tanaka et al. (2001) analyseerden data van 18 712 personen en kwamen tot een preciezer alternatief: HRmax = 208 − 0,7 × leeftijd.

Voor een 25-jarige: Fox geeft 195, Tanaka 190 — 5 slagen verschil. Voor een 60-jarige: Fox 160, Tanaka 166 — 6 slagen de andere kant op. Tanaka is de huidige standaard in sportwetenschap. Beide blijven schattingen; de enige manier om je echte HRmax te weten is een maximaaltest (all-out sprint met hartslagmeter), maar dat is voor recreatieve sporters zelden nodig.

Karvonen — de hartslagreserve-methode

Simpelweg rekenen met een percentage van HRmax (bv. 70% × 180 = 126 bpm) is onnauwkeurig, want het negeert je rusthartslag. Een fitte sporter met rusthartslag 45 en HRmax 180 heeft 135 slagen 'reserve'; iemand met rusthartslag 75 slechts 105. Op 70% inspanning horen dus verschillende absolute hartslagen.

Karvonen corrigeert daarvoor: HRzone = HRreserve × intensiteit + HRrust, met HRreserve = HRmax − HRrust. Voor de fitte sporter bij 70%: 135 × 0,7 + 45 = 139,5. Voor de ander: 105 × 0,7 + 75 = 148,5. Beide trainen op dezelfde relatieve intensiteit, maar met verschillende absolute getallen — zoals het hoort.

De vijf zones

ZoneIntensiteitDoelGevoel
Z150 – 60%Herstel, opwarmenZeer licht — je kunt rustig praten
Z260 – 70%Vetverbranding, lange duurLicht — gesprek mogelijk, ademhaling merkbaar
Z370 – 80%Aeroob — cardio-basisMatig — korte zinnen, duidelijk zweten
Z480 – 90%Drempel — anaerobe kantZwaar — praten lukt niet, ademhaling zwaar
Z590 – 100%Maximaal — interval, sprintUitputtend — minuten volhouden

Hoe meet je je rusthartslag goed?

Meet je rusthartslag 's ochtends voordat je opstaat, nog in bed en voor je koffiezet. Ga zitten of liggen, adem rustig, tel 60 seconden. Doe dat drie ochtenden achter elkaar en neem het gemiddelde. Voor volwassenen ligt de rusthartslag normaal tussen 60 en 80 slagen/minuut. Duursporters zitten vaak tussen 40 en 55; profs soms onder de 40. Waarden boven 90 in rust zijn een signaal om met je huisarts te bespreken.

Formule

Maximale hartslag (Tanaka, 2001):

  HRmax = 208 − 0,7 · leeftijd

Alternatief (Fox, klassiek):

  HRmax = 220 − leeftijd

Karvonen — zone op basis van hartslagreserve:

  HRreserve = HRmax − HRrust
  HRzone    = HRreserve · intensiteit + HRrust

Zonder rusthartslag — simpel %HRmax:

  HRzone = HRmax · intensiteit

Voorbeeld — leeftijd 40, rust 60:
  HRmax     = 208 − 0,7·40 = 180
  HRreserve = 180 − 60 = 120
  Z3 (70–80%):
    laag  = 120·0,7 + 60 = 144
    hoog  = 120·0,8 + 60 = 156
  → Z3 trainen tussen 144 en 156 bpm

Voorbeelden

  • 25 jaar, geen rust ingevuld
    HRmax 190,5; Z2 114–133 bpm
  • 40 jaar, rust 60
    HRmax 180; Z3 144–156 (Karvonen)
  • 55 jaar, rust 70
    HRmax 169,5; Z2 130–140
  • 30 jaar, rust 48 (sporter)
    HRmax 187; Z4 159–173

Veelgestelde vragen

Welke formule klopt beter — 220 minus leeftijd of Tanaka?
Tanaka (208 − 0,7 × leeftijd) is gemiddeld nauwkeuriger dan de oude '220 minus leeftijd', vooral bij jongere en oudere mensen. Beide zijn schattingen met een standaardafwijking van circa 10–12 slagen, dus individueel kan je echte HRmax alsnog afwijken. Voor precieze training meet je HRmax in een maximaaltest.
Waarom is Karvonen beter dan % HRmax?
Omdat het je rusthartslag meerekent. Twee mensen met dezelfde maximum kunnen een totaal verschillende rusthartslag hebben, en dus verschillende 'reserve'. Karvonen geeft elke persoon absolute getallen die écht met hun conditie overeenkomen. Zonder rusthartslag valt de calculator terug op simpel % HRmax.
Hoe weet ik welke zone ik nu zit?
Draag een hartslagmeter (borstband is nauwkeuriger dan polsoptisch) en vergelijk de weergegeven bpm met de zone-grenzen die deze calculator geeft. Horloges van Garmin/Polar/Fitbit laten je zones realtime zien; zet daarin je berekende HRmax correct zodat de zones kloppen.
Ik train vooral in Z3 — is dat erg?
Voor beginners is Z3 prima; je bouwt er cardio-basis mee op. Voor gevorderde sporters is veel Z3 ('grey zone') contraproductief: te hard om goed te herstellen, te makkelijk om progressie te maken. Polariseer: 80% in Z1–Z2, 20% in Z4–Z5. Dit is het patroon dat topduurlopers en wielrenners hanteren.
Mijn rusthartslag is 95 — moet ik me zorgen maken?
Een eenmalig hoge meting is geen probleem (koffie, stress, slaapgebrek). Maar consistent boven de 90 in volledige rust is reden om het met je huisarts te bespreken, zeker als je anders gezond leeft. Gewenning aan cardio-training verlaagt rusthartslag met circa 10–15 bpm over 6–12 maanden.
Is hartslagtraining voor iedereen nuttig?
Ja, mits je een betrouwbare meter hebt. Vooral bij duursporten (hardlopen, fietsen, roeien, zwemmen, langlaufen) is hartslag een goede sturingsparameter. Bij krachttraining is hartslag minder relevant omdat pieken daar meer met drukopbouw te maken hebben dan met echte cardio-belasting.

Gerelateerde tools

Laatst bijgewerkt: 14 april 2026