Toetsingsinkomen berekenen

Wat is het toetsingsinkomen?

Het toetsingsinkomen is het inkomensbegrip dat de Belastingdienst/Toeslagen gebruikt om je recht op toeslagen te bepalen. Het is gebaseerd op je verzamelinkomen uit de inkomstenbelasting: de optelsom van je belastbaar inkomen uit box 1, box 2 en box 3. Voor verreweg de meeste mensen is het toetsingsinkomen exact gelijk aan het verzamelinkomen.

Het cruciale verschil met het verzamelinkomen: als je een toeslagpartner hebt, telt de Belastingdienst het inkomen van jou én je partner bij elkaar op. Toeslagen worden namelijk per huishouden toegekend, niet per persoon. Daarom kan een hoog partnerinkomen ervoor zorgen dat je samen geen recht meer hebt op toeslag, ook al verdien jij zelf weinig.

De formule

Het toetsingsinkomen bereken je door het verzamelinkomen van de aanvrager en de toeslagpartner op te tellen. Zonder toeslagpartner is het simpelweg je eigen verzamelinkomen.

Voorbeeld: jij hebt een verzamelinkomen van € 32.000 en je toeslagpartner € 28.000. Jullie gezamenlijke toetsingsinkomen is dan € 60.000 — dat is het bedrag waarmee de Belastingdienst al jullie toeslagen toetst.

Wie is je toeslagpartner?

Of iemand je toeslagpartner is, bepaalt de Belastingdienst aan de hand van vaste regels — je kunt het niet zelf kiezen. Je hebt in elk geval een toeslagpartner als een van deze situaties geldt:

• Je bent getrouwd of hebt een geregistreerd partnerschap.
• Je staat samen op één adres ingeschreven én hebt samen een notarieel samenlevingscontract.
• Je staat samen ingeschreven én hebt samen een kind (of een van jullie heeft het kind van de ander erkend).
• Je staat samen ingeschreven én bent elkaars partner voor een pensioenregeling.
• Je staat samen ingeschreven én bezit samen een eigen woning.

Welke toeslagen hangen af van het toetsingsinkomen?

Alle vier de Nederlandse toeslagen zijn inkomensafhankelijk en gebruiken het toetsingsinkomen. Maar de inkomensgrenzen verschillen sterk per toeslag:

Globale inkomensgrenzen 2026 (indicatief)

Of je recht hebt op een toeslag hangt af van waar je toetsingsinkomen valt ten opzichte van de afbouwgrenzen. Onderstaande bedragen zijn indicatief en bedoeld als richtsnoer — gebruik de losse calculators of Mijn Toeslagen voor je exacte situatie.

Schatten en doorgeven: voorkom terugbetalen

Toeslagen worden maandelijks vooruitbetaald op basis van een schatting van je toetsingsinkomen voor het lopende jaar. Pas na afloop, als je definitieve aanslag binnen is, rekent de Belastingdienst je toeslag definitief af. Schatte je te laag in? Dan moet je terugbetalen. Schatte je te hoog? Dan krijg je een nabetaling.

De grootste valkuil is een wijziging halverwege het jaar: een nieuwe baan, een salarisverhoging, of een partner die bij je intrekt. Zodra je toetsingsinkomen verandert, geef je dat zo snel mogelijk door via Mijn Toeslagen. Hoe eerder je het doorgeeft, hoe kleiner de correctie aan het eind van het jaar.

Verzamelinkomen, toetsingsinkomen en bijzondere correcties

In de meeste gevallen is het toetsingsinkomen gelijk aan het (gezamenlijke) verzamelinkomen. Er zijn echter situaties waarin de Belastingdienst het toetsingsinkomen corrigeert ten opzichte van het verzamelinkomen — vooral bij inkomen dat in Nederland niet of anders belast wordt.

Voorbeelden: een AOW- of pensioenuitkering uit het buitenland, inkomen waarvoor een belastingverdrag geldt, of bepaalde vrijgestelde uitkeringen. In die gevallen kan je toetsingsinkomen hoger uitvallen dan je Nederlandse verzamelinkomen. Twijfel je? Bekijk dan je toeslagbeschikking, waarop het gehanteerde toetsingsinkomen staat vermeld.

Rekenvoorbeeld: stel met ongelijke inkomens

Stel: jij werkt parttime met een verzamelinkomen van € 18.000 en je partner verdient € 46.000. Apart zou jij ruim onder de zorgtoeslaggrens vallen, maar omdat jullie toeslagpartners zijn, telt het gezamenlijke toetsingsinkomen van € 64.000. Daarmee valt het huishouden boven de zorgtoeslaggrens voor partners en is er geen recht op zorgtoeslag.

Dit laat zien waarom je altijd het gezamenlijke toetsingsinkomen moet berekenen, niet alleen je eigen inkomen. Een laag eigen inkomen betekent niet automatisch recht op toeslag — het huishoudinkomen is bepalend.