DUO maandlast inkomensafhankelijk (2026)
Bereken wat je écht per maand moet aflossen op je DUO-studieschuld 2026 — op basis van draagkracht (inkomen), met partner-correctie en kwijtschelding aan het einde van de aflosperiode.
Samengesteld en gecontroleerd door de RekenmachinePro-redactie.
Je DUO-studieschuld los je af op basis van DRAAGKRACHT — niet op basis van je schuldhoogte. Dit is het belangrijkste verschil met een commerciële lening: bij laag inkomen betaal je weinig of niets, bij hoog inkomen betaal je het annuïteitsbedrag. Aan het einde van de 35-jaar termijn (sociaal leenstelsel) of 15-jaar (klassiek vóór 2015) wordt elke restschuld kwijtgescholden. Deze calculator combineert die twee berekeningen — draagkracht én annuïteit — en laat zien wat daadwerkelijk uit je portemonnee gaat, plus hoeveel kwijtschelding je verwacht.
Wat betekent 'inkomensafhankelijk aflossen' precies?
DUO berekent jouw maandlast op basis van draagkracht — een formule die kijkt naar je inkomen, niet naar de hoogte van je schuld. Concreet: alles boven de draagkrachtvrije voet (€ 18.540 voor alleenstaanden in 2026, € 27.444 voor stellen) telt mee. Daarvan betaal je 4 % per jaar — of 12 % als je onder het oude stelsel (vóór 1 september 2015) viel.
Voorbeeld: jij verdient € 32.000 bruto/jaar en woont alleen. Draagkracht-maandlast = (€ 32.000 − € 18.540) × 4 % / 12 = € 44,87/maand. Ongeacht of je schuld € 5.000 of € 80.000 is — dit is wat je betaalt. Dit verschilt fundamenteel van een commerciële lening waarbij hogere schuld = hogere maandlast.
Drie aflosstelsels — welk geldt voor jou?
Het nieuwe stelsel (2023+) hanteert dezelfde aflosregels als het sociaal leenstelsel — alleen het studeren is anders (gedeeltelijke basisbeurs i.p.v. lening). Voor de aflossing maakt dat niet uit.
| Stelsel | Wie | Termijn | Draagkracht-% |
|---|---|---|---|
| Klassiek (oud) | Afgestudeerd vóór 1 sept 2015 (basisbeurs t/m 2014) | 15 jaar | 12 % |
| Sociaal leenstelsel | Afgestudeerd tussen 1 sept 2015 en 1 sept 2023 | 35 jaar | 4 % |
| Nieuw stelsel met basisbeurs | Vanaf 1 sept 2023 — basisbeurs terug | 35 jaar | 4 % |
Eerste 2 jaar na afstuderen: aanloopfase
Direct na je afstuderen hoef je 2 jaar niets af te lossen — dit heet de aanloopfase. Wel loopt er rente door op je schuld. Je kunt vrijwillig al beginnen met aflossen tijdens de aanloopfase (vermindert rente-accrual), maar dat is geen verplichting.
Vanaf maand 25 begint de officiële aflosfase. DUO stuurt automatisch een berekening van je maandlast op basis van je inkomen uit het laatste bekende belastingjaar. Wijzigt je inkomen onverwacht (baanwisseling, ontslag, ZZP wisselend), vraag dan een herziening van de draagkracht aan — dan past DUO je maandlast tussentijds aan.
Wat gebeurt er als je inkomen laag blijft?
Hier zit de fundamentele beschermende werking van het DUO-systeem. Stel: je verdient 35 jaar lang gemiddeld € 25.000/jaar. Je draagkracht-maandlast is dan circa € 21,53 per maand. Over 420 maanden betaal je in totaal € 9.043. Begint je schuld op € 40.000? Dan staat na 35 jaar bij 2,57 % rente nog € 73.000 open — dat wordt allemaal kwijtgescholden.
Praktisch betekent dit: bij langdurig laag inkomen los je je studieschuld nooit volledig af, en dat is ontworpen zo. De staat draagt het risico van laag verdienen na de studie. Beschouw je DUO-schuld dus NIET als een gewone lening — voor velen wordt een groot deel kwijtgescholden.
Wat als je inkomen hoog wordt?
Aan de andere kant: bij een goed salaris zou je in theorie veel meer kunnen betalen dan de annuïteit. DUO past dan ÉÉN VANGNET TOE: je betaalt nooit MEER dan de vlakke annuïteit (vaste afbetaling over 35 of 15 jaar). Dit voorkomt dat hoogverdieners ineens veel hoger zouden moeten betalen.
Voorbeeld: € 40.000 schuld, € 80.000 inkomen, sociaal stelsel. Draagkracht-maandlast = (€ 80.000 − € 18.540) × 4 % / 12 = € 205/mnd. Annuïteit op € 40k @ 2,57 % / 35 jr = € 152/mnd. Je betaalt dus € 152/mnd (de annuïteit, lager dan draagkracht). De schuld is dan na 35 jaar volledig afgelost, geen kwijtschelding.
Loont vrijwillig extra aflossen?
Reken het effect van extra aflossen door met onze extra aflossen-calculator of bekijk de impact op je maximale hypotheek.
- **Lage rente**: DUO-rente 2026 is 2,57 % — bij hypotheek-aftrek of beleggingsrendement is je geld vaak effectiever elders.
- **Kwijtschelding mogelijk**: als je de komende 35 jaar gemiddeld weinig verdient, wordt een groot deel kwijtgescholden — extra aflossen 'leid je in eigen voet'.
- **Liquiditeit**: geld voor noodfonds of huis-aankoop is meestal urgenter.
- **Hypotheek-impact**: DUO-schuld verlaagt je maximale hypotheek — extra aflossen kan dat 'sneller' wegwerken. Maar gemiddelde maandlast (~€ 50-150) heeft beperkt effect; geheel aflossen voor hypotheekaanvraag werkt wél.
Hoe pas je je draagkracht aan bij DUO?
- **Standaard**: DUO gebruikt automatisch je toetsingsinkomen uit de laatste belastingaangifte (loopt 1-2 jaar achter).
- **Inkomensdaling**: vraag een 'tussentijdse herziening' aan via Mijn DUO. Wijzigt je maandlast vanaf de volgende factuur.
- **Onverwachte uitkering, ontslag, ziekte**: zelfde herziening — DUO ondersteunt soepele aanpassingen.
- **Volledig stoppen tijdelijk**: kan via 'aflosvrij jaar' — maximaal 12 maanden uitstel, één keer per 5 jaar. Rente loopt door.
Formule
Draagkracht-maandlast: max(0, jaarinkomen − draagkrachtvrije voet) × draagkrachtPct / 12 DraagkrachtPct: 4 % (sociaal / nieuw) of 12 % (klassiek vóór 2015) Draagkrachtvrije voet 2026: Alleenstaand: € 18.540 Met partner: € 27.444 (gezamenlijk inkomen huishouden) Annuïteit (max betaling): P · r · (1+r)^n / ((1+r)^n − 1) P = uitstaande schuld, r = maandrente, n = aantal maanden Aflosperiode: 35 × 12 = 420 mnd (sociaal) of 15 × 12 = 180 mnd (klassiek) Werkelijke maandlast = min(draagkracht, annuïteit) Kwijtschelding: restschuld na 35/15-jaar termijn
Voorbeelden
- Modaal inkomen, sociaal leenstelsel€ 44,87/mnd (draagkracht-bepaald). Restschuld kwijtgescholden na 35 jr: ~€ 51.000.
- Klassiek stelsel (vóór 2015)€ 194,60/mnd (draagkracht-bepaald). Schuld volledig afgelost — geen kwijtschelding.
- Hoog inkomen — annuïteit bepalend€ 95/mnd (annuïteit-bepaald — draagkracht zou € 188 zijn). Volledige aflossing.
- Alleen partner verdient — pas drempel toeTotaal € 45.000 − € 27.444 (paar-drempel) = € 17.556 × 4 % / 12 = € 58,52/mnd. Restschuld kwijtgescholden.
Veelgestelde vragen
Tel ik mijn vakantiegeld en bonussen mee in 'inkomen'?
Wat als ik tijdelijk geen inkomen heb (werkloos, sabbatical)?
Hoe weet ik welk stelsel voor mij geldt?
Wat is een aflosvrij jaar?
Telt mijn DUO-schuld mee voor mijn hypotheek?
Wat als ik in het buitenland ga wonen?
Kan ik mijn DUO-schuld via mijn werkgever laten aflossen?
Hoe accuraat is deze berekening?
Gerelateerde tools
Uitgelichte artikelen
Alle artikelenDUO maandlast 2026 inkomensafhankelijk: zo werkt jouw aflossing nu
Lisa studeerde af in 2019 en betaalt in 2026 elke maand €44 aan DUO — terwijl haar studieschuld €38.000 is. Haar studiegenoot Mark heeft diezelfde schuld maar verdient €70.000 bruto; hij betaalt €152 per maand. Dat is de kern van het inkomensafhankelijk aflossen: niet de hoogte van je schuld, maar wat je verdient bepaalt je DUO maandlast. Dit artikel legt uit hoe die berekening precies werkt, welk aflossstelsel voor jou geldt, wat kwijtschelding na 35 jaar betekent in euro's, en wanneer vrijwillig extra aflossen wel of niet slim is.
Kinderalimentatie berekenen: zo werken behoefte, draagkracht en zorgkorting
Kinderalimentatie wordt in Nederland berekend volgens de tremanormen: eerst de behoefte van het kind, dan de draagkracht van beide ouders en ten slotte de zorgkorting. In deze gids leest u stap voor stap hoe die methode werkt, met een voorbeeld en antwoord op de meest gestelde vragen.
Box 3 tegenbewijs: werkelijk rendement aantonen en belasting terugkrijgen (2026)
Sinds het arrest van de Hoge Raad van 6 juni 2024 hoef je je niet meer neer te leggen bij het forfaitaire box 3-rendement. Kun je aantonen dat je werkelijke rendement lager was, dan betaal je box 3-belasting over dát werkelijke rendement — en krijg je het verschil terug. Deze gids gaat niet over de theorie achter het arrest, maar over de praktijk: wanneer tegenbewijs loont, wat precies meetelt, hoe je het uitrekent en hoe je het formulier 'Opgaaf Werkelijk Rendement' indient. De getoonde bedragen zijn indicatief en vormen geen fiscaal advies; controleer je situatie altijd bij de Belastingdienst.
Laatst bijgewerkt: 18 mei 2026