Naar hoofdinhoud

DUO maandlast inkomensafhankelijk (2026)

Bereken wat je écht per maand moet aflossen op je DUO-studieschuld 2026 — op basis van draagkracht (inkomen), met partner-correctie en kwijtschelding aan het einde van de aflosperiode.

Hoe vind je deze calculator?

Je DUO-studieschuld los je af op basis van DRAAGKRACHT — niet op basis van je schuldhoogte. Dit is het belangrijkste verschil met een commerciële lening: bij laag inkomen betaal je weinig of niets, bij hoog inkomen betaal je het annuïteitsbedrag. Aan het einde van de 35-jaar termijn (sociaal leenstelsel) of 15-jaar (klassiek vóór 2015) wordt elke restschuld kwijtgescholden. Deze calculator combineert die twee berekeningen — draagkracht én annuïteit — en laat zien wat daadwerkelijk uit je portemonnee gaat, plus hoeveel kwijtschelding je verwacht.

Wat betekent 'inkomensafhankelijk aflossen' precies?

DUO berekent jouw maandlast op basis van draagkracht — een formule die kijkt naar je inkomen, niet naar de hoogte van je schuld. Concreet: alles boven de draagkrachtvrije voet (€ 18.540 voor alleenstaanden in 2026, € 27.444 voor stellen) telt mee. Daarvan betaal je 4 % per jaar — of 12 % als je onder het oude stelsel (vóór 1 september 2015) viel.

Voorbeeld: jij verdient € 32.000 bruto/jaar en woont alleen. Draagkracht-maandlast = (€ 32.000 − € 18.540) × 4 % / 12 = € 44,87/maand. Ongeacht of je schuld € 5.000 of € 80.000 is — dit is wat je betaalt. Dit verschilt fundamenteel van een commerciële lening waarbij hogere schuld = hogere maandlast.

Drie aflosstelsels — welk geldt voor jou?

Het nieuwe stelsel (2023+) hanteert dezelfde aflosregels als het sociaal leenstelsel — alleen het studeren is anders (gedeeltelijke basisbeurs i.p.v. lening). Voor de aflossing maakt dat niet uit.

StelselWieTermijnDraagkracht-%
Klassiek (oud)Afgestudeerd vóór 1 sept 2015 (basisbeurs t/m 2014)15 jaar12 %
Sociaal leenstelselAfgestudeerd tussen 1 sept 2015 en 1 sept 202335 jaar4 %
Nieuw stelsel met basisbeursVanaf 1 sept 2023 — basisbeurs terug35 jaar4 %

Eerste 2 jaar na afstuderen: aanloopfase

Direct na je afstuderen hoef je 2 jaar niets af te lossen — dit heet de aanloopfase. Wel loopt er rente door op je schuld. Je kunt vrijwillig al beginnen met aflossen tijdens de aanloopfase (vermindert rente-accrual), maar dat is geen verplichting.

Vanaf maand 25 begint de officiële aflosfase. DUO stuurt automatisch een berekening van je maandlast op basis van je inkomen uit het laatste bekende belastingjaar. Wijzigt je inkomen onverwacht (baanwisseling, ontslag, ZZP wisselend), vraag dan een herziening van de draagkracht aan — dan past DUO je maandlast tussentijds aan.

Wat gebeurt er als je inkomen laag blijft?

Hier zit de fundamentele beschermende werking van het DUO-systeem. Stel: je verdient 35 jaar lang gemiddeld € 25.000/jaar. Je draagkracht-maandlast is dan circa € 21,53 per maand. Over 420 maanden betaal je in totaal € 9.043. Begint je schuld op € 40.000? Dan staat na 35 jaar bij 2,57 % rente nog € 73.000 open — dat wordt allemaal kwijtgescholden.

Praktisch betekent dit: bij langdurig laag inkomen los je je studieschuld nooit volledig af, en dat is ontworpen zo. De staat draagt het risico van laag verdienen na de studie. Beschouw je DUO-schuld dus NIET als een gewone lening — voor velen wordt een groot deel kwijtgescholden.

Wat als je inkomen hoog wordt?

Aan de andere kant: bij een goed salaris zou je in theorie veel meer kunnen betalen dan de annuïteit. DUO past dan ÉÉN VANGNET TOE: je betaalt nooit MEER dan de vlakke annuïteit (vaste afbetaling over 35 of 15 jaar). Dit voorkomt dat hoogverdieners ineens veel hoger zouden moeten betalen.

Voorbeeld: € 40.000 schuld, € 80.000 inkomen, sociaal stelsel. Draagkracht-maandlast = (€ 80.000 − € 18.540) × 4 % / 12 = € 205/mnd. Annuïteit op € 40k @ 2,57 % / 35 jr = € 152/mnd. Je betaalt dus € 152/mnd (de annuïteit, lager dan draagkracht). De schuld is dan na 35 jaar volledig afgelost, geen kwijtschelding.

Loont vrijwillig extra aflossen?

Reken het effect van extra aflossen door met onze extra aflossen-calculator of bekijk de impact op je maximale hypotheek.

  • **Lage rente**: DUO-rente 2026 is 2,57 % — bij hypotheek-aftrek of beleggingsrendement is je geld vaak effectiever elders.
  • **Kwijtschelding mogelijk**: als je de komende 35 jaar gemiddeld weinig verdient, wordt een groot deel kwijtgescholden — extra aflossen 'leid je in eigen voet'.
  • **Liquiditeit**: geld voor noodfonds of huis-aankoop is meestal urgenter.
  • **Hypotheek-impact**: DUO-schuld verlaagt je maximale hypotheek — extra aflossen kan dat 'sneller' wegwerken. Maar gemiddelde maandlast (~€ 50-150) heeft beperkt effect; geheel aflossen voor hypotheekaanvraag werkt wél.

Hoe pas je je draagkracht aan bij DUO?

  • **Standaard**: DUO gebruikt automatisch je toetsingsinkomen uit de laatste belastingaangifte (loopt 1-2 jaar achter).
  • **Inkomensdaling**: vraag een 'tussentijdse herziening' aan via Mijn DUO. Wijzigt je maandlast vanaf de volgende factuur.
  • **Onverwachte uitkering, ontslag, ziekte**: zelfde herziening — DUO ondersteunt soepele aanpassingen.
  • **Volledig stoppen tijdelijk**: kan via 'aflosvrij jaar' — maximaal 12 maanden uitstel, één keer per 5 jaar. Rente loopt door.

Formule

Draagkracht-maandlast: max(0, jaarinkomen − draagkrachtvrije voet) × draagkrachtPct / 12
DraagkrachtPct:        4 % (sociaal / nieuw) of 12 % (klassiek vóór 2015)
Draagkrachtvrije voet 2026:
  Alleenstaand:        € 18.540
  Met partner:         € 27.444 (gezamenlijk inkomen huishouden)

Annuïteit (max betaling): P · r · (1+r)^n / ((1+r)^n − 1)
  P = uitstaande schuld, r = maandrente, n = aantal maanden
  Aflosperiode: 35 × 12 = 420 mnd (sociaal) of 15 × 12 = 180 mnd (klassiek)

Werkelijke maandlast = min(draagkracht, annuïteit)
Kwijtschelding: restschuld na 35/15-jaar termijn

Voorbeelden

  • Modaal inkomen, sociaal leenstelsel
    € 44,87/mnd (draagkracht-bepaald). Restschuld kwijtgescholden na 35 jr: ~€ 51.000.
  • Klassiek stelsel (vóór 2015)
    € 194,60/mnd (draagkracht-bepaald). Schuld volledig afgelost — geen kwijtschelding.
  • Hoog inkomen — annuïteit bepalend
    € 95/mnd (annuïteit-bepaald — draagkracht zou € 188 zijn). Volledige aflossing.
  • Alleen partner verdient — pas drempel toe
    Totaal € 45.000 − € 27.444 (paar-drempel) = € 17.556 × 4 % / 12 = € 58,52/mnd. Restschuld kwijtgescholden.

Veelgestelde vragen

Tel ik mijn vakantiegeld en bonussen mee in 'inkomen'?
Ja, gebruik je **toetsingsinkomen** — dat is je verzamelinkomen uit de belastingaangifte, inclusief bruto loon, vakantiegeld, bonussen, 13e maand, winst uit onderneming, enz. DUO gebruikt automatisch dit cijfer uit je laatste belastingaangifte.
Wat als ik tijdelijk geen inkomen heb (werkloos, sabbatical)?
Vraag een **draagkracht-herziening** aan via Mijn DUO. Je nieuwe (lagere) maandlast gaat in vanaf de volgende termijn. Als je inkomen onder de draagkrachtvrije voet zakt, betaal je tijdelijk € 0 — alleen de rente loopt door op de schuld.
Hoe weet ik welk stelsel voor mij geldt?
**Vóór 1 sept 2015 afgestudeerd**: klassiek (15 jaar, 12 %). **1 sept 2015 – 1 sept 2023 afgestudeerd**: sociaal leenstelsel (35 jaar, 4 %). **Vanaf 1 sept 2023**: nieuw stelsel met basisbeurs — dezelfde aflosregels als sociaal. Je ziet dit ook in je DUO-account onder 'Aflosregeling'.
Wat is een aflosvrij jaar?
Een wettelijk recht om 1 jaar lang geen aflossing te betalen, één keer per 5 jaar. Handig bij ouderschapsverlof, sabbatical, opstart eigen bedrijf, of tijdelijke ziekte. Rente loopt wel door — schuld stijgt dus tijdens dat jaar. Vraag aan via Mijn DUO.
Telt mijn DUO-schuld mee voor mijn hypotheek?
Ja, banken kijken naar je **werkelijke maandlast** (deze tool) en gebruiken dat om je leencapaciteit te bepalen. De impact is veel kleiner dan vroeger (vóór 2024 telde de oorspronkelijke schuld met een vaste factor mee). Bereken het effect met onze [studieschuld-hypotheek-impact tool](/hypotheek/studieschuld-hypotheek-impact/).
Wat als ik in het buitenland ga wonen?
Je blijft aflosplicht hebben — DUO volgt je naar het buitenland. Maandbedrag wordt aangepast aan koopkracht en lokaal inkomen, maar de schuld blijft staan. Meld je adreswijziging tijdig via Mijn DUO. Voor sommige landen gelden bijzondere uitvoeringsafspraken (bv. België, Duitsland).
Kan ik mijn DUO-schuld via mijn werkgever laten aflossen?
Nee, niet rechtstreeks. Maar als je een arbeidsovereenkomst met een werkgever in het buitenland sluit, kan deze soms een 'student-loan reimbursement' aanbieden — die telt fiscaal als loon en je betaalt er belasting over. In Nederland zelf is er geen officieel werkgevers-aflosprogramma.
Hoe accuraat is deze berekening?
Voor de draagkrachtformule en annuïteit gebruiken we de officiële DUO-2026-cijfers. De draagkrachtvrije voet (€ 18.540 alleenstaand, € 27.444 partners) en de DUO-rente (2,57 %) worden door DUO jaarlijks bijgesteld. Voor je definitieve maandlast log je in op Mijn DUO.

Gerelateerde tools

Studielening aflossen berekenen
Bereken eenvoudig wat je per maand kwijt bent aan het aflossen van je DUO-studielening — sociaal leenstelsel of oud stelsel, met actuele rente.
DUO studieschuld extra aflossen — effect berekenen
Bereken hoeveel rente en looptijd je bespaart door extra te aflossen op je DUO-studieschuld — eenmalige inleg én extra per maand.
Studieschuld — impact op maximale hypotheek
Oud vs nieuw stelsel vs werkelijke DUO-maandlast. Verschil in max hypotheek: tot € 40.000.
Bruto naar netto
Reken je brutoloon snel om naar netto met de actuele Nederlandse belastingtarieven en heffingskortingen (2026).
Alle toeslagen berekenen 2026
Bereken zorgtoeslag, huurtoeslag, kinderopvangtoeslag en kindgebonden budget in één overzicht — één formulier, totaalbedrag per maand.

Uitgelichte artikelen

Financiën10 min leestijd

Autoverzekering premie 2026: WA, Beperkt of Allrisk — wat past bij jou?

Sandra uit Utrecht betaalt €112 per maand voor Allrisk op een auto die nog €6.500 waard is. Haar collega betaalt €39 voor WA op een vergelijkbaar rijtuig. Haar verzekeraar vertelde haar dat niet — want dat zou zijn eigen marge verkleinen. In 2026 zijn premies gemiddeld 8-12% gestegen door hogere reparatiekosten. Maar juist nu is het moment om te controleren of jij de juiste dekking hebt én wat je met slim vergelijken kunt besparen.

20 mei 2026Lezen
Financiën9 min leestijd

Eigen risico zorgverzekering 2026: €165 of €885 — wat kies je?

In 2026 daalt het verplicht eigen risico van €385 naar €165 — een besparing van €220 per jaar voor vrijwel elke Nederlander. Maar daarmee is het verhaal niet klaar: je kunt je eigen risico vrijwillig verhogen tot €885 totaal en zo elke maand fors besparen op je premie. Klopt die keuze voor jou? In dit artikel vind je de actuele 2026-cijfers, een overzicht van alle vrijwillige opties met hun premiekorting, concrete profielen per levenssituatie en een vijfstappenplan om de beste keuze te maken.

19 mei 2026Lezen
Financiën14 min leestijd

Belastingaangifte 2025 invullen: wat krijg je terug?

Elk jaar in de lente begint het voor miljoenen Nederlanders: de belastingaangifte over het vorige jaar. De aangifte inkomstenbelasting over 2025 kun je indienen vanaf 1 maart 2026 en de deadline is 1 mei 2026. Maar wat vul je precies in? Wat mag je aftrekken? En — de vraag die iedereen bezighoudt — krijg je geld terug of moet je juist bijbetalen? In deze stap-voor-stap gids leggen we het hele proces uit, van inloggen op Mijn Belastingdienst tot het begrijpen van je definitieve aanslag. Met concrete voorbeelden, de tarieven van 2025 en alle aftrekposten op een rij.

6 mei 2026Lezen

Laatst bijgewerkt: 18 mei 2026