DUO maandlast 2026 inkomensafhankelijk: zo werkt jouw aflossing nu

Drie aflosstelsels: welk geldt voor jou?

Niet iedereen lost zijn DUO-schuld op dezelfde manier af. Afhankelijk van je afstudeerdatum val je in een van drie stelsels, elk met een andere aflosperiode en een ander draagkrachtpercentage. Dit is de meest bepalende eerste stap: weet je stelsel, want het bepaalt je volledige aflosstrategie én of kwijtschelding na de eindtermijn voor jou realistisch is.

Hoe de draagkrachtformule jouw maandlast bepaalt

De kern van het systeem: DUO berekent je maandlast op basis van draagkracht, niet de hoogte van je schuld. De formule: max(0, jaarinkomen − draagkrachtvrije voet) × draagkrachtpercentage ÷ 12. In 2026 is de draagkrachtvrije voet €18.540 voor alleenstaanden en €27.444 voor partners (gezamenlijk huishoudinkomen). Alles boven die grens telt mee; alles eronder is beschermd.

Concreet voorbeeld: je verdient €32.000 bruto per jaar en woont alleen. Je maandlast wordt dan (€32.000 − €18.540) × 4% ÷ 12 = €44,87 per maand — ongeacht of je schuld €5.000 of €80.000 is. Dit verschilt fundamenteel van een commerciële lening, waarbij hogere schuld automatisch een hogere maandlast geeft.

Er is één begrenzing: je betaalt nooit meer dan de vlakke annuïteit — de vaste maandlast die je schuld precies in 35 of 15 jaar aflost bij DUO-rente van 2,57%. Wordt je draagkracht-berekening hoger dan de annuïteit (bij een hoog salaris), dan betaal je de annuïteit. Gebruik de DUO maandlast calculator om je persoonlijke bedrag te berekenen inclusief verwachte kwijtschelding.

4 concrete scenario's: hoeveel betaal jij per maand?

De theorie wordt concreet in vier veelvoorkomende profielen. Let op het onderscheid tussen draagkracht-bepaald (lager inkomen, maandlast = draagkrachtformule) en annuïteit-bepaald (hoog inkomen, maandlast begrensd door vlakke aflossing). In het tweede geval profiteer je niet van salarisstijging — je betaalt altijd hetzelfde.

Aanloopfase, partner-correctie en tussentijdse herziening

Direct na afstuderen hoef je 2 jaar niets af te lossen — dit heet de aanloopfase. Rente loopt wél door op je schuld gedurende die periode. Vrijwillig al beginnen mag (vermindert rente-accrual op lange termijn), maar het is geen verplichting. Vanaf maand 25 begint de officiële aflosfase: DUO stuurt automatisch je eerste beschikking op basis van het laatste bekende toetsingsinkomen.

Woon je samen of ben je getrouwd? Dan geldt de hogere partnerdrempel van €27.444 gezamenlijk huishoudinkomen. Verdient jij €0 en je partner €45.000? Dan is je maandlast: (€45.000 − €27.444) × 4% ÷ 12 = €58,52 per maand. De drempel beschermt het basisinkomen, maar een goed verdienende partner verhoogt je maandlast aanzienlijk. Dit werkt symmetrisch: bij beide partners laag inkomen betaalt elke partner nagenoeg niets.

Wisselt je inkomen onverwacht door ontslag, ziekte of inkomensdaling als ZZP'er? Vraag dan direct via Mijn DUO een tussentijdse herziening van je draagkracht aan. DUO past je maandlast per de volgende factuurperiode aan. Zakt je inkomen onder de drempel? Dan betaal je tijdelijk €0 — de schuld groeit dan alleen door de 2,57% rente.

Stap 1 — Bepaal welk aflossstelsel voor jou geldt

Check je afstudeerdatum als eerste: vóór 1 september 2015 → klassiek stelsel (15 jaar, 12%). Tussen 1 september 2015 en 1 september 2023 → sociaal leenstelsel (35 jaar, 4%). Vanaf 1 september 2023 → nieuw stelsel met deels basisbeurs, maar identieke aflossingsregels als sociaal (35 jaar, 4%). Je actieve stelsel staat ook vermeld in je Mijn DUO-account onder 'Aflosregeling'.

Het stelsel is bepalend voor de totale aflosperiode én het draagkrachtpercentage. Een klassiek-stelsel-afgestudeerde met €20.000 schuld en €38.000 inkomen betaalt €194,60 per maand en lost de schuld in 15 jaar volledig af. Diezelfde situatie in het sociaal stelsel: je betaalt slechts €44,87 per maand, maar de schuld groeit met rente — en een groot deel wordt na 35 jaar kwijtgescholden.

Stap 2 — Bereken je draagkrachtvrije voet en toetsingsinkomen

Draagkrachtvrije voet 2026: €18.540 per jaar voor alleenstaanden, €27.444 voor samenwonende of gehuwde partners (gezamenlijk huishoudinkomen). Zit je inkomen onder de drempel? Dan is je DUO maandlast €0 — maar de rente van 2,57% loopt door op de schuld. Zit je erboven? Dan telt alles boven de drempel als grondslag voor de draagkrachtberekening.

Gebruik je toetsingsinkomen (verzamelinkomen) als basis: bruto loon inclusief vakantiegeld, bonussen, 13e maand en eventuele winst uit onderneming. DUO haalt dit automatisch op uit je laatste belastingaangifte, met 1-2 jaar vertraging. Wil je weten wat je toetsingsinkomen betekent voor je netto inkomen? Gebruik de bruto-netto calculator als referentie.

Stap 3 — Vergelijk draagkrachtmaandlast met de annuïteit

Je werkelijke DUO maandlast is altijd het laagste van twee bedragen: de draagkrachtmaandlast (formule hierboven) of de vlakke annuïteit. De annuïteit is de vaste maandlast die je schuld precies aflost aan het einde van de termijn. Bij DUO-rente 2026 van 2,57% en sociaal stelsel (35 jaar) is de annuïteit voor €35.000 schuld circa €110 per maand.

Bij een modaal inkomen ligt de draagkrachtmaandlast (€44-100) bijna altijd lager dan de annuïteit — je betaalt draagkrachtmaandlast en de restschuld wordt na 35 jaar kwijtgescholden. Bij een inkomen van €70.000+ wordt de draagkracht hoger dan de annuïteit: je betaalt dan de annuïteit en lost volledig af zonder kwijtschelding. De DUO maandlast calculator vergelijkt beide bedragen automatisch.

Stap 4 — Vraag herziening aan bij inkomenswijziging

DUO baseert je maandlast standaard op het laatste bekende toetsingsinkomen uit je belastingaangifte — dat loopt 1 tot 2 jaar achter op je werkelijkheid. Daalt je inkomen door ontslag, ziekte, ZZP-minderdienst of ouderschapsverlof? Vraag dan direct een draagkracht-herziening aan via Mijn DUO. De nieuwe, lagere maandlast gaat in per de volgende factuurperiode.

Stijgt je inkomen fors door een promotie of een uitzonderlijk bonus-jaar? Dan past DUO pas de volgende belastingronde aan — je hebt tijdelijk 'premie-voordeel'. Maar let op: bij een grote inkomensstijging die DUO niet kent, kan het achteraf het verschil terugvorderen. Meld belangrijke inkomenswijzigingen actief om verrassingsrekeningen te voorkomen.

Stap 5 — Beslis over aflosvrij jaar of vrijwillig extra aflossen

Je hebt het wettelijke recht op één aflosvrij jaar per vijf jaar — handig bij ouderschapsverlof, sabbatical of de opstart van je eigen bedrijf. Rente loopt door tijdens dit jaar en de schuld groeit iets, maar je houdt je maandelijkse cashflow volledig vrij. Aanvragen doe je via Mijn DUO, minstens één maand voor de gewenste ingangsdatum. Je hoeft geen reden op te geven.

Vrijwillig extra aflossen is voor de meeste afgestudeerden in het sociaal leenstelsel financieel niet optimaal — DUO-rente van 2,57% is laag, en als er kwijtschelding in het vooruitzicht ligt, los je geld 'gratis' af dat toch vergeven wordt. Uitzondering: vlak voor een hypotheekaanvraag kan schuld verlagen je leencapaciteit verhogen. Bereken dit effect met de studieschuld-hypotheek-impact tool.

4 situaties waarin extra aflossen wél zinvol kan zijn

Standaardadvies: voor de meeste afgestudeerden in het sociaal leenstelsel is extra aflossen niet optimaal. Maar er zijn uitzonderingen:

• **Vlak voor hypotheekaanvraag**: banken rekenen je werkelijke DUO-maandlast mee in je maximale hypotheek. De schuld verlagen vóór de aanvraag verhoogt je leencapaciteit — vraag je hypotheekadviseur om het exacte effect door te rekenen op basis van jouw situatie.
• **Klassiek stelsel (15 jaar, 12%)**: kortere termijn en hoger draagkrachtpercentage maken het annuïteitsbedrag relatief hoog. Extra aflossen versnelt de aflossing effectief. Bij het klassiek stelsel is kwijtschelding na 15 jaar ook minder waarschijnlijk voor modale inkomens.
• **Structureel hoog inkomen (>€70.000)**: als de annuïteit al je betaling bepaalt (niet draagkracht), versnelt extra aflossen de schuld zonder kwijtscheldings-voordeel te kosten. Je verliest geen 'gratis vergiffenis' omdat die bij jouw inkomensniveau toch niet aan de orde is.
• **Psychologische rust als prioriteit**: als je de rust van schuldenvrij zijn meer waardeert dan het financieel optimum — en je hebt een solide noodfonds en geen hogere rendementskansen — dan is het een volledig legitieme keuze. Gebruik de [extra aflossen calculator](/financien/studieschuld-extra-aflossen/) om het effect in euro's te zien.

Veelgestelde vragen over DUO maandlast

Tel ik mijn vakantiegeld en bonussen mee in mijn inkomen? Ja, gebruik je toetsingsinkomen uit de belastingaangifte — dat is je volledig verzamelinkomen inclusief bruto loon, vakantiegeld, bonussen, 13e maand en winst uit onderneming. DUO haalt dit bedrag automatisch op; je hoeft geen aparte opgave te doen voor de jaarlijkse standaard herberekening.

Wat als ik tijdelijk geen inkomen heb door ontslag of ziekte? Vraag direct een tussentijdse draagkracht-herziening aan via Mijn DUO. Je maandlast daalt per de volgende factuurperiode naar het niveau dat past bij je nieuwe inkomen. Zakt je inkomen onder de drempel van €18.540 (alleenstaand)? Dan is je maandlast tijdelijk €0 — de rente van 2,57% loopt echter door op de schuld.

Hoe weet ik welk stelsel voor mij geldt? Kijk naar je afstudeerdatum: vóór 1 september 2015 → klassiek stelsel (15 jaar, 12%). Tussen 1 september 2015 en 1 september 2023 → sociaal leenstelsel (35 jaar, 4%). Vanaf 1 september 2023 → nieuw stelsel met deels basisbeurs, maar identieke aflosregels als sociaal. Je actieve stelsel staat ook vermeld in Mijn DUO onder 'Aflosregeling'.

Wat is een aflosvrij jaar en hoe vraag ik het aan? Je hebt wettelijk recht op één aflosvrij jaar per vijf jaar — handig bij ouderschapsverlof, sabbatical of de opstart als ZZP'er. Rente loopt door tijdens dit jaar en de schuld groeit iets, maar je maandelijkse cashflow blijft volledig vrij. Aanvragen doe je via Mijn DUO, minstens één maand vóór de gewenste startdatum, zonder opgaaf van reden.

Telt mijn DUO-schuld mee voor mijn maximale hypotheek? Ja, banken gebruiken je werkelijke DUO-maandlast om je leencapaciteit te berekenen. De impact is kleiner dan vóór 2024, toen banken een fictief hoger maandbedrag hanteerden. Bereken het exacte hypotheek-effect met de studieschuld-hypotheek-impact tool.

Wat als ik naar het buitenland ga verhuizen? Je aflossingsplicht blijft bestaan — DUO volgt je naar het buitenland. Je maandlast wordt aangepast aan het lokale koopkrachtniveau en inkomen in dat land. Meld je adreswijziging tijdig via Mijn DUO. Voor landen als België en Duitsland gelden bijzondere uitvoeringsafspraken. Doe je dit niet, dan kan DUO de volledige schuld ineens opeisen.

Kan mijn werkgever mijn DUO-schuld voor mij aflossen? Niet via een officieel DUO-aflosprogramma — dat bestaat in Nederland niet. Sommige (met name internationale) werkgevers bieden een 'student loan reimbursement' als arbeidsvoorwaarde aan, maar dit telt fiscaal als belast loon. Je betaalt dan inkomstenbelasting over het ontvangen bedrag.

Hoe nauwkeurig is de draagkrachtberekening van de calculator? De DUO maandlast calculator gebruikt de officiële DUO-2026-parameters: draagkrachtvrije voet €18.540/€27.444, DUO-rente 2,57% en aflosperiodes van 35 of 15 jaar. DUO stelt deze bedragen jaarlijks bij; voor de definitieve beschikking met jouw persoonlijke situatie log je in op Mijn DUO.