Naar hoofdinhoud
Financiën

DUO maandlast 2026 inkomensafhankelijk: zo werkt jouw aflossing nu

Bij DUO bepaalt je inkomen de maandlast, niet je schuld: (jaarinkomen − draagkrachtvrije voet) × draagkrachtpercentage ÷ 12. In het sociaal leenstelsel is die voet in 2026 € 26.819,42 voor alleenstaanden en € 38.351,77 met partner. Verdien je € 32.000 en woon je alleen, dan betaal je € 17,27 per maand — ongeacht de hoogte van je schuld.

De hoogte van je DUO-maandbedrag wordt begrensd door je draagkracht en door de annuïteit die bij je schuld, stelsel en persoonlijke rente hoort. Dit artikel legt uit hoe die berekening werkt, welk aflossstelsel voor jou geldt, wat kwijtschelding na de aflosperiode betekent en wanneer vrijwillig extra aflossen wel of niet slim is.

21 mei 202610 min leestijdDoor RekenmachinePro Redactie
Advertentie

Drie aflosstelsels: welk geldt voor jou?

Niet iedereen lost zijn DUO-schuld op dezelfde manier af. Afhankelijk van je afstudeerdatum val je in een van drie stelsels, elk met een andere aflosperiode en een ander draagkrachtpercentage. Dit is de meest bepalende eerste stap: weet je stelsel, want het bepaalt je volledige aflosstrategie én of kwijtschelding na de eindtermijn voor jou realistisch is.

StelselWie valt eronder?TermijnDraagkracht-%
Klassiek (oud)Afgestudeerd vóór 1 sept 2015 — had basisbeurs15 jaar12%
Sociaal leenstelselAfgestudeerd 1 sept 2015 – 1 sept 202335 jaar4%
Nieuw stelsel (basisbeurs terug)Vanaf 1 sept 2023 — deels basisbeurs35 jaar4%

Hoe de draagkrachtformule jouw maandlast bepaalt

De kern van het systeem: DUO berekent je maandlast op basis van draagkracht, niet de hoogte van je schuld. De formule: max(0, jaarinkomen − draagkrachtvrije voet) × draagkrachtpercentage ÷ 12. In 2026 is de draagkrachtvrije voet in het sociaal leenstelsel €26.819,42 voor alleenstaanden en €38.351,77 voor partners (gezamenlijk huishoudinkomen). In het klassieke stelsel liggen die voeten lager — €22.528,31 en €32.183,30 — maar geldt een draagkrachtpercentage van 12% in plaats van 4%. Alles boven die grens telt mee; alles eronder is beschermd.

Concreet voorbeeld: je verdient €32.000 bruto per jaar en woont alleen. Je maandlast wordt dan (€32.000 − €26.819,42) × 4% ÷ 12 = €17,27 per maand — ongeacht of je schuld €5.000 of €80.000 is. Dit verschilt fundamenteel van een commerciële lening, waarbij hogere schuld automatisch een hogere maandlast geeft.

Er is één begrenzing: je betaalt nooit meer dan de vlakke annuïteit — de vaste maandlast die je schuld precies in 35 of 15 jaar aflost. Voor wie in 2026 een nieuwe rentevaste periode begint, geldt 2,33% in SF35 en 2,29% in SF15. Wordt je draagkrachtberekening hoger dan de annuïteit, dan betaal je de annuïteit.

4 concrete scenario's: hoeveel betaal jij per maand?

De theorie wordt concreet in vier veelvoorkomende profielen. Let op het onderscheid tussen draagkracht-bepaald (lager inkomen, maandlast = draagkrachtformule) en annuïteit-bepaald (hoog inkomen, maandlast begrensd door vlakke aflossing). In het tweede geval profiteer je niet van salarisstijging — je betaalt altijd hetzelfde.

Inkomen/jrStelselStudieschuldMaandlastResultaat na termijn
€25.000 (laag)Sociaal (35 jr, 4%)€35.000€0/mnd (onder de voet)vrijwel alles kwijtgescholden
€32.000 (modaal)Sociaal (35 jr, 4%)€35.000€17,27/mndgrootste deel kwijtgescholden
€38.000Klassiek (15 jr, 12%)€20.000€131,39/mnd (annuïteit-max)Volledig afgelost — geen kwijtschelding
€75.000 (hoog)Sociaal (35 jr, 4%)€25.000€87,11/mnd (annuïteit-max)Volledig afgelost — geen kwijtschelding

Aanloopfase, partner-correctie en tussentijdse herziening

Direct na afstuderen hoef je 2 jaar niets af te lossen — dit heet de aanloopfase. Rente loopt wél door op je schuld gedurende die periode. Vrijwillig al beginnen mag (vermindert rente-accrual op lange termijn), maar het is geen verplichting. Vanaf maand 25 begint de officiële aflosfase: DUO stuurt automatisch je eerste beschikking op basis van het laatste bekende toetsingsinkomen.

Woon je samen of ben je getrouwd? Dan geldt de hogere partnerdrempel van €38.351,77 gezamenlijk huishoudinkomen. Verdient jij €0 en je partner €45.000? Dan is je maandlast: (€45.000 − €38.351,77) × 4% ÷ 12 = €22,16 per maand. De drempel beschermt het basisinkomen, maar een goed verdienende partner verhoogt je maandlast aanzienlijk. Dit werkt symmetrisch: bij beide partners laag inkomen betaalt elke partner nagenoeg niets.

Wisselt je inkomen onverwacht door ontslag, ziekte of inkomensdaling als ZZP'er? Vraag dan via Mijn DUO een tussentijdse herziening van je draagkracht aan. Zakt je inkomen onder de drempel, dan betaal je tijdelijk € 0; de rente volgens je persoonlijke rentevaste periode blijft doorlopen.

Stap 1 — Bepaal welk aflossstelsel voor jou geldt

Check je afstudeerdatum als eerste: vóór 1 september 2015 → klassiek stelsel (15 jaar, 12%). Tussen 1 september 2015 en 1 september 2023 → sociaal leenstelsel (35 jaar, 4%). Vanaf 1 september 2023 → nieuw stelsel met deels basisbeurs, maar identieke aflossingsregels als sociaal (35 jaar, 4%). Je actieve stelsel staat ook vermeld in je Mijn DUO-account onder 'Aflosregeling'.

Het stelsel is bepalend voor de totale aflosperiode én het draagkrachtpercentage. Bij € 20.000 schuld en € 38.000 inkomen is de draagkracht in SF15 € 154,72 per maand, maar de annuïteit bij 2,29% is lager: € 131,39. In SF35 is de draagkracht € 37,27 per maand; de draagkracht begrenst daar het maandbedrag.

Stap 2 — Bereken je draagkrachtvrije voet en toetsingsinkomen

Draagkrachtvrije voet 2026 in het sociaal leenstelsel: €26.819,42 per jaar voor alleenstaanden, €38.351,77 voor samenwonende of gehuwde partners (gezamenlijk huishoudinkomen). Zit je inkomen onder de drempel? Dan is je DUO-maandlast € 0, maar de rente volgens je persoonlijke rentevaste periode loopt door op de schuld.

Gebruik je toetsingsinkomen (verzamelinkomen) als basis: bruto loon inclusief vakantiegeld, bonussen, 13e maand en eventuele winst uit onderneming. DUO haalt dit automatisch op uit je laatste belastingaangifte, met 1-2 jaar vertraging. Wil je weten wat je toetsingsinkomen betekent voor je netto inkomen? Gebruik de bruto-netto calculator als referentie.

Stap 3 — Vergelijk draagkrachtmaandlast met de annuïteit

Je werkelijke DUO-maandlast is altijd het laagste van twee bedragen: de draagkrachtmaandlast of de vlakke annuïteit. Bij € 35.000 schuld, 420 maanden en 2,33% bedraagt die annuïteit € 121,96 per maand.

Of draagkracht of annuïteit bepalend is, hangt af van je inkomen, schuld, resterende looptijd en persoonlijke rente. De DUO maandlast calculator vergelijkt beide bedragen automatisch.

Stap 4 — Vraag herziening aan bij inkomenswijziging

DUO baseert je maandlast standaard op het laatste bekende toetsingsinkomen uit je belastingaangifte — dat loopt 1 tot 2 jaar achter op je werkelijkheid. Daalt je inkomen door ontslag, ziekte, ZZP-minderdienst of ouderschapsverlof? Vraag dan direct een draagkracht-herziening aan via Mijn DUO. De nieuwe, lagere maandlast gaat in per de volgende factuurperiode.

Stijgt je inkomen fors door een promotie of een uitzonderlijk bonus-jaar? Dan past DUO pas de volgende belastingronde aan — je hebt tijdelijk 'premie-voordeel'. Maar let op: bij een grote inkomensstijging die DUO niet kent, kan het achteraf het verschil terugvorderen. Meld belangrijke inkomenswijzigingen actief om verrassingsrekeningen te voorkomen.

Stap 5 — Beslis over aflosvrij jaar of vrijwillig extra aflossen

Je hebt het wettelijke recht op één aflosvrij jaar per vijf jaar — handig bij ouderschapsverlof, sabbatical of de opstart van je eigen bedrijf. Rente loopt door tijdens dit jaar en de schuld groeit iets, maar je houdt je maandelijkse cashflow volledig vrij. Aanvragen doe je via Mijn DUO, minstens één maand voor de gewenste ingangsdatum. Je hoeft geen reden op te geven.

Vrijwillig extra aflossen verlaagt de rentelast, maar kan ongunstig zijn als je daarmee je buffer opgeeft of een bedrag aflost dat bij blijvend lage draagkracht aan het einde zou worden kwijtgescholden. Voor een hypotheekaanvraag telt sinds 2024 het werkelijke DUO-maandbedrag mee; laat het effect van extra aflossen door je adviseur berekenen.

4 situaties waarin extra aflossen wél zinvol kan zijn

Standaardadvies: voor de meeste afgestudeerden in het sociaal leenstelsel is extra aflossen niet optimaal. Maar er zijn uitzonderingen:

  • Vlak voor hypotheekaanvraag: banken rekenen je werkelijke DUO-maandlast mee in je maximale hypotheek. De schuld verlagen vóór de aanvraag verhoogt je leencapaciteit — vraag je hypotheekadviseur om het exacte effect door te rekenen op basis van jouw situatie.
  • Klassiek stelsel (15 jaar, 12%): kortere termijn en hoger draagkrachtpercentage maken het annuïteitsbedrag relatief hoog. Extra aflossen versnelt de aflossing effectief. Bij het klassiek stelsel is kwijtschelding na 15 jaar ook minder waarschijnlijk voor modale inkomens.
  • Structureel hoog inkomen (>€70.000): als de annuïteit al je betaling bepaalt (niet draagkracht), versnelt extra aflossen de schuld zonder kwijtscheldings-voordeel te kosten. Je verliest geen 'gratis vergiffenis' omdat die bij jouw inkomensniveau toch niet aan de orde is.
  • Psychologische rust als prioriteit: als je de rust van schuldenvrij zijn meer waardeert dan het financieel optimum — en je hebt een solide noodfonds en geen hogere rendementskansen — dan is het een volledig legitieme keuze. Gebruik de extra aflossen calculator om het effect in euro's te zien.

Veelgestelde vragen over DUO maandlast

Tel ik mijn vakantiegeld en bonussen mee in mijn inkomen? Ja, gebruik je toetsingsinkomen uit de belastingaangifte — dat is je volledig verzamelinkomen inclusief bruto loon, vakantiegeld, bonussen, 13e maand en winst uit onderneming. DUO haalt dit bedrag automatisch op; je hoeft geen aparte opgave te doen voor de jaarlijkse standaard herberekening.

Wat als ik tijdelijk geen inkomen heb door ontslag of ziekte? Vraag een tussentijdse draagkrachtherziening aan via Mijn DUO. Zakt je inkomen onder de drempel van € 26.819,42 in SF35, dan is je maandlast tijdelijk € 0; je persoonlijke rente blijft doorlopen.

Wat is een aflosvrij jaar en hoe vraag ik het aan? Je hebt wettelijk recht op één aflosvrij jaar per vijf jaar — handig bij ouderschapsverlof, sabbatical of de opstart als ZZP'er. Rente loopt door tijdens dit jaar en de schuld groeit iets, maar je maandelijkse cashflow blijft volledig vrij. Aanvragen doe je via Mijn DUO, minstens één maand vóór de gewenste startdatum, zonder opgaaf van reden.

Telt mijn DUO-schuld mee voor mijn maximale hypotheek? Ja, banken gebruiken je werkelijke DUO-maandlast om je leencapaciteit te berekenen. De impact is kleiner dan vóór 2024, toen banken een fictief hoger maandbedrag hanteerden. Bereken het exacte hypotheek-effect met de studieschuld-hypotheek-impact tool.

Wat als ik naar het buitenland ga verhuizen? Je aflossingsplicht blijft bestaan — DUO volgt je naar het buitenland. Je maandlast wordt aangepast aan het lokale koopkrachtniveau en inkomen in dat land. Meld je adreswijziging tijdig via Mijn DUO. Voor landen als België en Duitsland gelden bijzondere uitvoeringsafspraken. Doe je dit niet, dan kan DUO de volledige schuld ineens opeisen.

Kan mijn werkgever mijn DUO-schuld voor mij aflossen? Niet via een officieel DUO-aflosprogramma — dat bestaat in Nederland niet. Sommige (met name internationale) werkgevers bieden een 'student loan reimbursement' als arbeidsvoorwaarde aan, maar dit telt fiscaal als belast loon. Je betaalt dan inkomstenbelasting over het ontvangen bedrag.

Hoe nauwkeurig is de draagkrachtberekening van de calculator? De DUO maandlast calculator gebruikt de DUO-2026-parameters: draagkrachtvrije voet € 26.819,42/€ 38.351,77 (SF35) en € 22.528,31/€ 32.183,30 (SF15), rente 2,33%/2,29% als default voor een nieuwe rentevaste periode in 2026 en aflosperiodes van 35 of 15 jaar. Controleer je persoonlijke rente in Mijn DUO.

Tot slot

Het inkomensafhankelijk aflossen bij DUO is bewust anders ontworpen dan een gewone lening: bij laag inkomen betaal je weinig of niets, en na 35 jaar wordt wat er dan nog open staat kwijtgescholden. Voor de meeste afgestudeerden in het sociaal leenstelsel is DUO-schuld daardoor geen urgent financieel probleem — zolang je de regels begrijpt, je stelsel kent en op tijd herziening aanvraagt bij inkomenswijzigingen.

Bereken je persoonlijke DUO-maandlast met de studielening-aflossingscalculator — de tool combineert draagkracht en annuïteit en toont de verwachte kwijtschelding. Bereken het effect van extra aflossen afzonderlijk met de extra-aflossen-calculator.

Bronnen

Bijbehorende calculators

Advertentie

Lees ook

Financiën

DUO terugbetalen: 15 of 35 jaar? De volledige vergelijking voor afgestudeerden

Je hebt je diploma op zak — gefeliciteerd. Maar ergens in de stapel post ligt een brief van DUO die je liever even negeert. Want hoe pak je een studieschuld van €20.000, €30.000 of meer eigenlijk aan? De eerste grote keuze die je moet maken, is de looptijd: 15 of 35 jaar terugbetalen. Die keuze heeft meer impact dan de meeste afgestudeerden beseffen — niet alleen op je maandlasten, maar ook op hoeveel je totaal betaalt, op je hypotheekmogelijkheden en op je financiële speelruimte de komende decennia. In dit artikel zetten we alles op een rij, met echte cijfers en concrete voorbeelden.

Lees verder
Financiën

Studielening aflossen 2026: DUO rente, schema en tips

Meer dan een miljoen Nederlanders hebben een studielening bij DUO, variërend van een paar duizend euro tot ruim € 80.000 voor wie lang studeerde of veel aanvullende beurs leende. De spelregels voor aflossen zijn complex: twee stelsels met verschillende rentes en looptijden, een draagkrachtregeling die je maandlast koppelt aan je inkomen en de mogelijkheid tot kwijtschelding na 35 jaar. In deze gids zetten we alles overzichtelijk op een rij.

Lees verder
Hypotheek

Hypotheek berekenen 2026 — complete gids met echte cijfers

De grote hypotheekaanbieders tonen je één getal: een bruto maandlast. Dat getal is zelden de hele werkelijkheid. Wie in 2026 zijn hypotheek wil berekenen moet vijf losse puzzelstukken combineren: bruto maandlast, werkelijke HRA met de 37,56%-cap, eigenwoningforfait, NHG-premie én — als je studieschuld hebt — het werkelijke DUO-maandbedrag. Deze gids loopt ze één voor één af.

Lees verder
Werk & ZZP

Bruto naar netto in 2026: zo bereken je je nettoloon

Wat houd je in 2026 echt over van je brutoloon? In deze gids zetten we de officiële cijfers uit het Belastingplan 2026 op een rij — schijven, heffingskortingen, sociale premies, pensioen en de 30%-regeling — en rekenen we twee complete voorbeelden uit, zodat je precies ziet hoe het bedrag op je loonstrook tot stand komt.

Lees verder

Laatst bijgewerkt: 6 november 2026