Studielening aflossen 2026: DUO rente, schema en tips
Een DUO-lening is een sociale lening: de rente is gekoppeld aan de staatsrente, de looptijd is maximaal 35 jaar en een draagkrachtregeling zorgt dat je maandlast bij je inkomen past. Heb je na 35 jaar nog een restschuld, dan wordt die kwijtgescholden. Welk stelsel geldt hangt af van wanneer je begon: vóór of na 2015.
Meer dan een miljoen Nederlanders hebben een studielening bij DUO, variërend van een paar duizend euro tot ruim € 80.000 voor wie lang studeerde of veel aanvullende beurs leende. De spelregels voor aflossen zijn complex: twee stelsels met verschillende rentes en looptijden, een draagkrachtregeling die je maandlast koppelt aan je inkomen en de mogelijkheid tot kwijtschelding na 35 jaar. In deze gids zetten we alles overzichtelijk op een rij.
Wat is een DUO studielening?
DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs) is de overheidsinstelling die studiefinanciering verstrekt en beheert in Nederland. Een DUO-lening is een 'sociale lening': de rente is laag (gebonden aan de staatsrente), de aflossingstermijn is maximaal 35 jaar en er is een draagkrachtregeling die zorgt dat je nooit meer aflost dan je kunt missen. Als je na 35 jaar nog een restschuld hebt, wordt die kwijtgescholden.
De meeste studenten lenen via de basislening (een vast bedrag per maand) en eventueel via de aanvullende beurs — die omgezet wordt in een lening als je niet voldoet aan de prestatienorm. Naast studiefinanciering biedt DUO ook collegegeldleningen en levenlanglerenkrediet. In deze gids richten we ons op de reguliere basislening en de bijkomende regels voor aflossing.
Oud stelsel (vóór 2015) versus nieuw stelsel (2015 en later)
Er zijn twee fundamenteel verschillende stelsels voor studiefinanciering in Nederland, afhankelijk van wanneer je voor het eerst studiefinanciering hebt ontvangen. Het oude stelsel gold tot en met studiejaar 2014–2015; het nieuwe stelsel (ook wel het 'leenstelsel' of 'sociaal leenstelsel' genoemd) geldt voor studenten die na 1 september 2015 voor het eerst studiefinanciering ontvingen voor een hbo- of wo-opleiding.
Het oud stelsel had een prestatiebeurs: als je binnen tien jaar je diploma haalde, werd de basisbeurs omgezet in een gift. In het nieuw stelsel is er geen basisbeurs meer voor hbo en wo — je leent alles. Mbo-studenten kunnen overigens nog steeds een basisbeurs ontvangen; voor hen gelden weer andere regels.
| Kenmerk | Oud stelsel (≤ aug 2015) | Nieuw stelsel (sept 2015 en later) |
|---|---|---|
| Basisbeurs | Ja (prestatiebeurs, gift als diploma behaald) | Nee (alleen lening) |
| Aanvullende beurs | Ja (gift bij diploma, lening bij niet-halen) | Ja (gift bij diploma, anders lening) |
| Rente | Laag — aan 5-jaars staatsrente gekoppeld | Laag — aan 5-jaars staatsrente gekoppeld |
| Aflosperiode | Maximaal 15 jaar | Maximaal 35 jaar |
| Draagkrachtregeling | Ja — 12% boven de vrijstelling | Ja — 4% boven de vrijstelling |
| Kwijtschelding restschuld | Na 15 jaar | Na 35 jaar |
| Rente-opbouw studietijd | Geen rente tijdens studie | Rente loopt tijdens studie |
Basislening, aanvullende beurs en collegegeldlening
In het nieuwe stelsel kan een student de volgende leencomponenten hebben. De basislening is het maximaal te lenen bedrag per maand bij DUO — in studiejaar 2025–2026 is dat circa € 1.113 per maand voor uitwonenden en € 569 voor thuiswonende studenten (bedragen worden jaarlijks geïndexeerd). Studenten lenen doorgaans minder dan het maximum.
De aanvullende beurs is inkomensgerelateerd: studenten van wie de ouders een lager inkomen hebben, ontvangen maandelijks extra. Als je je diploma behaalt binnen de diplomagarantie-periode, wordt dit een gift. Haal je het diploma niet op tijd, dan wordt ook de aanvullende beurs een lening. De collegegeldlening dekt het (wettelijk) collegegeld — in 2025–2026 circa € 2.530 per jaar. Samen kunnen de schulden bij intensief lenen over een vierjarige studie oplopen tot € 50.000 à € 60.000.
DUO rente 2026: hoe wordt die berekend?
Voor studenten en voor terugbetalers die in 2026 aan een nieuwe rentevaste periode beginnen, bedraagt de rente 2,33% in SF35 en 2,29% in SF15. In 2025 waren die percentages respectievelijk 2,57% en 2,21%.
Voor terugbetalers staat de rente telkens 5 jaar vast. Het percentage dat voor jou geldt kan daarom uit een eerder jaar komen; controleer je actuele rente in Mijn DUO.
Draagkrachtberekening: 4% in SF35, 12% in SF15
De draagkrachtregeling gebruikt je toetsingsinkomen. In SF35 betaal je 4% boven de vrijstelling; die is in 2026 € 26.819,42 voor een alleenstaande en € 38.351,77 met partner of als alleenstaande ouder. In SF15 betaal je 12% boven € 22.528,31 respectievelijk € 32.183,30. Voor SF15-oud gelden schijven van 7,9%, 15,8%, 23,7% en 30%.
Voorbeeld SF35: bij € 40.000 toetsingsinkomen en zonder partner is de grondslag € 13.180,58. Vier procent daarvan is € 527,22 per jaar, oftewel € 43,94 per maand. Verdien je minder dan de toepasselijke vrijstelling, dan is je maandlast € 0; de rente blijft wel doorlopen.
Je kunt altijd meer aflossen dan je draagkrachtlimiet — dat is fiscaal neutraal maar verkort je totale aflossingstermijn. Betaal je te weinig (door een verkeerd opgegeven inkomen), dan moet je het verschil later bijbetalen. Het is verstandig je draagkrachtbepaling elk jaar te controleren bij een inkomensstijging.
Aflossingsduur: maximaal 35 jaar in het nieuwe stelsel
Na het afstuderen of stoppen met je studie begint de aflossingsperiode. In het nieuwe stelsel start de aflosplicht twee jaar na het einde van je studie (de zogenoemde 'aanloopperiode'). Daarna heb je maximaal 35 jaar om je schuld af te lossen. In het oude stelsel was de maximale aflosperiode 15 jaar.
De langere aflosperiode in het nieuwe stelsel houdt de annuïteit laag. Op een schuld van € 30.000 bij 2,33% rente over 420 maanden bedraagt die € 104,53 per maand. Het totaal is € 43.904,52, waarvan € 13.904,52 rente.
| Schuld DUO | Inkomen bruto/jaar | Max. maandlast (draagkracht) | Annuïtaire maandlast (35 jr, 2,33%) | Totale rentekosten (35 jr) |
|---|---|---|---|---|
| € 10.000 | € 35.000 | € 27,27 | € 34,84 | € 4.634,84 |
| € 20.000 | € 40.000 | € 43,94 | € 69,69 | € 9.269,68 |
| € 30.000 | € 50.000 | € 77,27 | € 104,53 | € 13.904,52 |
| € 50.000 | € 60.000 | € 110,60 | € 174,22 | € 23.174,19 |
| € 70.000 | € 80.000 | € 177,27 | € 243,91 | € 32.443,87 |
Kwijtschelding na 35 jaar: hoe werkt dat?
Als je na 35 jaar aflossen nog een restschuld hebt bij DUO, wordt die automatisch kwijtgescholden. Dat klinkt als een vangnet, maar is het ook echt. DUO informeert je hierover tijdig. De kwijtgescholden schuld is in Nederland niet belast als inkomen — je hoeft dus geen belasting te betalen over het bedrag dat je geschonken krijgt.
Kwijtschelding is nooit een bewust doel op zich: wie 35 jaar lang op minimale draagkracht aflost, heeft gedurende die hele periode relatief weinig vermogen kunnen opbouwen. Bovendien loopt er al die jaren rente over de restschuld. Voor de meeste oud-studenten is het financieel gunstiger om bij hogere inkomens ook meer af te lossen dan strikt noodzakelijk, zodat de schuld eerder verdwijnt en de totale rentelast daalt.
Extra aflossen: voordelen en nadelen
Extra aflossen op je DUO-lening bespaart rente. Bij een schuld van € 40.000 en 2,33% bedraagt de rente over het beginsaldo € 932 per jaar. Een extra aflossing van € 10.000 verlaagt die rente over het beginsaldo met € 233 per jaar.
Het nadeel van extra aflossen is liquiditeit: geld dat je naar DUO stuurt, is weg. Als je daarna een onverwachte grote uitgave hebt — auto, zorgkosten, verbouwing — kun je niet terugkomen op die extra aflossing. Experts raden daarom aan: zorg eerst voor een noodfonds, los daarna extra af als je rente boven de 4% uitkomt, en overweeg beleggen als je rente onder de 3% ligt en je een lange beleggingshorizon hebt.
| Strategie | Voordeel | Nadeel | Beste situatie |
|---|---|---|---|
| Minimaal aflossen (draagkracht) | Maximale liquiditeit, laagste maandlast | Hoge totale rentekosten, loopt 35 jaar | Laag inkomen of onzekere financiële situatie |
| Annuïtair aflossen | Vaste maandlast, balans rente/aflossing | Hogere maandlast dan minimum | Stabiel inkomen, behoefte aan overzicht |
| Extra aflossen | Minder rentekosten, schuld eerder weg | Minder liquide, lagere spaarbuffer | Hoog inkomen, laag rendement verwacht |
| Beleggen in plaats van extra aflossen | Potentieel hoger rendement | Risico, schuld blijft langer staan | Jonge leeftijd, lange horizon, rente < 3% |
Studielening en hypotheek: impact op je leencapaciteit
Een DUO-studielening telt mee bij de berekening van je maximale hypotheek. Sinds 1 januari 2024 gebruiken geldverstrekkers daarvoor het werkelijke DUO-maandbedrag, niet een vast percentage van de oorspronkelijke schuld.
Het precieze effect hangt af van je werkelijke maandbedrag, inkomen, hypotheekrente en de normen van het aanvraagmoment. Laat dit door je hypotheekadviseur berekenen voordat je extra aflost.
Stopzetten en hervatten van de aflossing
DUO biedt twee manieren om de aflossing tijdelijk te verlagen of te stoppen. Ten eerste de draagkrachtregeling: als je inkomen daalt (werkloosheid, ziekteverlof, zorg voor kinderen), kun je bij DUO een herziene draagkrachtbepaling aanvragen. Je maandlast wordt dan opnieuw berekend op basis van je actuele inkomen en kan dalen tot € 0.
Ten tweede is er het verzoek tot verlaging op basis van betalingsproblemen. Als je in financiële nood verkeert, kun je DUO verzoeken de aflossing tijdelijk op nul te zetten zonder dat dit ten koste gaat van je maximale aflossingstermijn — de 'klok' loopt door maar je betaalt even niets. Alle pauzeperiodes tellen wel mee in de 35-jaarstermijn. Neem bij betalingsproblemen altijd contact op met DUO voordat je betalingen achterwege laat; onbetalende schulden kunnen worden overgedragen aan het CJIB.
Internationale studenten en DUO: wat zijn de regels?
EU/EER-studenten die in Nederland studeren kunnen onder voorwaarden aanspraak maken op DUO-studiefinanciering als zij werkzaam zijn (minstens 56 uur per maand) naast hun studie, of al langer in Nederland wonen. Niet-EU-studenten hebben in de meeste gevallen geen recht op DUO-leningen.
Voor Nederlandse studenten die in het buitenland gaan studeren geldt: studiefinanciering kan worden meegenomen naar erkende buitenlandse instellingen (meeneembare studiefinanciering) voor maximaal drie jaar. De aflossingsregels na terugkomst of bij permanent verblijf in het buitenland zijn complex: DUO gebruikt dan het buitenlandse inkomen voor de draagkrachtberekening, maar doet dit op basis van internationale inkomensdrempels. Woon je buiten de EU, dan gelden afwijkende drempels.
DUO studielening calculator gebruiksgids
De studielening-aflossen-calculator vraagt je openstaande saldo, aflosstelsel en rentepercentage. Hij toont de annuïtaire maandlast, looptijd, totale betaling en totale rente voor die invoer.
Wil je het effect van extra aflossen berekenen, gebruik dan afzonderlijk de extra-aflossen-calculator. Voor je maandbedrag op basis van draagkracht gebruik je de DUO-maandlastcalculator.
Tot slot
Een DUO-studielening is één van de goedkoopste leningen die je als consument in Nederland kunt hebben — lage rente, flexibele aflossing op basis van draagkracht en kwijtschelding na 35 jaar als het echt niet anders kan. Toch is bewust omgaan met je studiedebt verstandig: de schuld beïnvloedt je hypotheekruimte, vraagt om jaarlijkse controle van je draagkrachtbepaling en kan bij hoge schulden en rente over lange tijd fors oplopen.
De slimste strategie hangt af van je persoonlijke situatie: heb je een laag inkomen, dan is de draagkrachtregeling je vangnet. Verdien je goed en wil je binnen tien jaar een huis kopen, dan loont extra aflossen. Heb je een lange beleggingshorizon en is je rente onder de 3%, dan kan beleggen het resterende vermogen harder laten groeien. Gebruik de studielening-calculator op RekenmachinePro om jouw scenario door te rekenen.
Bronnen
Bijbehorende calculators
Lees ook
Aanvullende beurs 2026: hoeveel krijg je van DUO?
De aanvullende beurs is een inkomensafhankelijke gift van DUO bovenop de basisbeurs, voor studenten met ouders met een lager inkomen. Hoeveel je krijgt hangt af van je opleiding, je woonsituatie en vooral het inkomen van je ouders. In deze gids zie je de DUO-maxima van 2026, de inkomensgrenzen en hoe je het exacte bedrag berekent.
Hypotheek in 2026: rente, maandlast en hoeveel je kunt lenen
Een huis kopen in 2026 voelt anders dan vijf jaar geleden: rentes liggen hoger, leennormen schuiven, en de NHG-grens is verhoogd naar €470.000. In deze gids zetten we alles op een rij — van actuele rentes en de annuïteitenformule tot kosten koper, startersvrijstelling en hypotheekrenteaftrek — met een complete uitgewerkte berekening op een hypotheek van €400.000.
Bruto naar netto in 2026: zo bereken je je nettoloon
Wat houd je in 2026 echt over van je brutoloon? In deze gids zetten we de officiële cijfers uit het Belastingplan 2026 op een rij — schijven, heffingskortingen, sociale premies, pensioen en de 30%-regeling — en rekenen we twee complete voorbeelden uit, zodat je precies ziet hoe het bedrag op je loonstrook tot stand komt.
AOW-leeftijd uitgelegd: wanneer ga jij met pensioen?
De AOW is voor de meeste Nederlanders het fundament van hun pensioen. Maar wanneer je hem precies krijgt — en hoe hoog hij is — verandert geregeld. In deze gids zetten we de huidige stand van zaken op een rij: welke AOW-leeftijd voor jouw geboortejaar geldt, hoeveel je in 2026 ontvangt, hoe het zit met doorwerken, eerder stoppen en het beruchte AOW-gat.
Laatst bijgewerkt: 6 november 2026