Naar hoofdinhoud
Hypotheek

Hypotheek berekenen 2026 — complete gids met echte cijfers

Sinds 2023 geldt één aftrekcap voor iedereen: 37,56%, ook in het toptarief van 49,50%. Bij een hypotheek van € 400.000 tegen 3,9% annuïtair over 30 jaar is de bruto maandlast € 1.887 en de netto maandlast € 1.463 — een voordeel van 22%, niet de 27 tot 30% die bankcalculators tonen.

De grote hypotheekaanbieders tonen je één getal: een bruto maandlast. Dat getal is zelden de hele werkelijkheid. Wie in 2026 zijn hypotheek wil berekenen moet vijf losse puzzelstukken combineren: bruto maandlast, werkelijke HRA met de 37,56%-cap, eigenwoningforfait, NHG-premie én — als je studieschuld hebt — het werkelijke DUO-maandbedrag. Deze gids loopt ze één voor één af.

17 april 202614 min leestijdDoor RekenmachinePro Redactie
Advertentie

Waarom de bankcalculators je een half antwoord geven

ABN AMRO, Rabobank, ING en De Hypotheker tonen in hun hypotheek-widgets meestal twee dingen: een bruto maandlast en een 'netto maandlast'. Dat laatste cijfer wordt vaak berekend met een vast percentage hypotheekrenteaftrek — soms 37 %, soms zelfs 49 %. Dat tweede getal is in 2026 ver bezijden de waarheid.

Sinds 2023 geldt één aftrekcap voor iedereen: 37,56 %. Ook als je in schijf 3 zit met een marginaal tarief van 49,50 %, krijg je per afgetrokken euro maar 37,56 cent terug. De andere 11,94 % wordt via een correctieregel teruggevorderd. Een bank die met 49 % rekent overdrijft je voordeel dus met bijna twaalf procentpunt.

Daarnaast negeren veel widgets het eigenwoningforfait. Dat is een fictief inkomen dat eerst bij je belastbaar inkomen wordt opgeteld vóórdat je hypotheekrente mag aftrekken. Bij een WOZ-waarde van € 450.000 is dat € 1.575 per jaar — genoeg om € 47 per maand aan aftrek te verdampen.

Stap 1 — Bereken je échte netto maandlast

Begin met de volledige berekening: bruto maandlast minus HRA-cap minus eigenwoningforfait. Voor een hypotheek van € 400.000 tegen 3,9 % annuïtair over 30 jaar komt dat in jaar 1 neer op:

Bruto maandlast € 1.887. Rente jaar 1 ongeveer € 15.120. Eigenwoningforfait bij WOZ € 450.000 = € 1.575. Aftrekbasis € 13.545. HRA met 37,56 %-cap = € 5.088 per jaar, oftewel € 424 per maand. Netto maandlast: € 1.463.

Dat is een netto-voordeel van 22 %, niet de 27-30 % die bankcalculators meestal suggereren. Over 30 jaar scheelt dat geen kleinigheid: een foutieve inschatting van € 150 per maand staat gelijk aan € 54.000 te rooskleurig begrote cashflow.

Onze calculator Netto hypotheek maandlast 2026 rekent dit exact volgens de belastingregels, voor annuïtair, lineair en aflossingsvrij. Je ziet direct welk deel rente is, welk deel aflossing, en hoeveel HRA je werkelijk ontvangt.

Stap 2 — Hoeveel mag je eigenlijk lenen?

De bank bepaalt je maximale hypotheek via de Nibud-leennormen. Dat is een tabel die per bruto-jaarinkomen, rente en looptijd vertelt welk percentage van je inkomen aan hypotheek mag worden besteed. Bij 4 % rente loopt dat in de tabel 2026 van 20,1 % bij een toetsinkomen tot € 30.000 tot 27,4 % vanaf € 125.000. Tweede inkomens tellen in 2026 voor 100 % mee.

Indicatie 2026: bij 4 % rente en annuïtair 30 jaar kan een alleenstaande met € 45.000 bruto ongeveer € 195.000 lenen inclusief de alleenstaanderegel. Een stel met € 40.000 + € 40.000 komt op ongeveer € 353.000. Studieschuld, andere BKR-verplichtingen en alimentatie worden er daarna weer vanaf getrokken.

Gebruik onze Maximale hypotheek-tool om dit precies uit te rekenen op basis van jouw bruto inkomen(s). Die tool hanteert de Nibud 2026-tabel en verwerkt ook de uitzonderingen voor starters en duurzaamheidsleningen.

Stap 3 — Loont NHG voor jou?

Nationale Hypotheek Garantie (NHG) is in 2026 interessanter dan ooit: de eenmalige premie is gezakt van 0,6 % (2024) naar 0,4 % van de hoofdsom, en de rentekorting bij banken ligt gemiddeld op 0,60 %-punt (ABN 0,55, Rabo 0,60, ING 0,65).

De grens is in 2026 € 470.000, per 1 januari met € 20.000 verhoogd. Neem je energiebesparende maatregelen — HR++-glas, warmtepomp, zonnepanelen, dakisolatie — dan geldt een verhoogde grens van € 498.200. Je moet de uitgave wel kunnen aantonen.

Rekenvoorbeeld: op een hypotheek van € 350.000 betaal je NHG-premie € 1.400 bruto (netto ~€ 899 na box 1-aftrek). Bij 0,6 %-punt rentekorting bespaar je netto ~€ 98 per maand. Terugverdientijd: 9 maanden. Over 30 jaar netto voordeel: € 34.300. Ook als je financieel net break-even zit, biedt NHG de zekerheid dat restschuld bij gedwongen verkoop wordt kwijtgescholden.

Onze NHG-premie + rentevoordeel calculator doet premie, maandbesparing, terugverdientijd en 30-jaars voordeel in één overzicht.

Stap 4 — Annuïtair, lineair of aflossingsvrij?

Annuïtair is sinds 2013 de standaard en verplicht voor HRA op nieuwe hypotheken. Elke maand dezelfde bruto-last, eindschuld € 0. Lineair heeft de laagste totale rente maar een veel hogere maandlast in het begin. Aflossingsvrij mag nog maar tot 50 % van de woningwaarde — het deel daarboven moet annuïtair.

Kerninzicht: als je de vrije cashflow van aflossingsvrij écht belegt (bv. 4 % p.j. in een wereldwijde ETF), kan aflossingsvrij op einddatum een beter netto-vermogen opleveren dan annuïtair. Op een hypotheek van € 400.000 over 30 jaar spreek je over € 400.000+ opgebouwd vermogen versus een afgelost huis zonder contant vermogen. De crux zit in 'écht beleggen' — niet opmaken aan extraatjes.

Gebruik de Aflossingsvrij vs annuïtair-calculator om voor jouw hoofdsom, rente, WOZ en belastingtarief beide vormen naast elkaar te zien, inclusief totale rente, eindschuld en belegd vermogen.

Stap 5 — Loont oversluiten in 2026?

Wie in 2022-2023 vastzette tegen 4,5-5,0 % kan in 2026 voordeel hebben bij oversluiten naar de huidige markt (~3,8-4,2 %). Het omgekeerde geldt voor wie in 2016-2020 tegen 1,5-2,5 % vastzette — die houdt die rente vast zolang mogelijk.

De boeterente volgt de AFM-benadering: (oude rente − nieuwe vergelijkbare rente) × resterende hoofdsom × resterende rentevaste looptijd × contante-waarde-factor 0,93. Die boete is eenmalig aftrekbaar in box 1, dus netto kost hij je 50-65 % van bruto.

AFM-vuistregel: oversluiten loont alleen als (1) het renteverschil groter is dan 0,5 %-punt én (2) het break-even-punt ruim binnen je resterende rentevaste periode valt. Vergeet de bijkomende kosten niet — notaris (€ 500-1.200), taxatie (€ 450-650), adviseur (€ 1.500-3.500).

Onze Hypotheek oversluiten-calculator rekent AFM-boeterente, bijkomende kosten, netto maandbesparing en break-even in maanden uit. Zo weet je in één oogopslag of het financieel klopt — zonder lange adviseursafspraak.

Stap 6 — DUO-schuld: het werkelijke maandbedrag

Sinds 1 januari 2024 rekenen geldverstrekkers met het werkelijke DUO-maandbedrag. Een vast percentage van de oorspronkelijke studieschuld is niet meer de norm.

Lever daarom een recente DUO-uitdraai aan bij de adviseur. De precieze invloed op je maximale hypotheek hangt af van het maandbedrag, inkomen, hypotheekrente en de overige verplichtingen op het aanvraagmoment.

Bereken je DUO-maandbedrag met de DUO-maandlastcalculator en laat de hypotheekadviseur vervolgens de volledige leentoets uitvoeren.

Checklist voor je gesprek met de hypotheekadviseur

Neem deze getallen mee, niet die van je bank-widget: (1) netto maandlast jaar 1 én jaar 10 volgens de échte HRA-cap, (2) werkelijke DUO-maandlast van je meest recente uitdraai, (3) NHG-premie bruto en netto, (4) aflossingsvrij-aandeel binnen de 50 %-grens, (5) in geval van oversluiten: AFM-benadering van de boeterente plus vraag om een pro-forma aflosnota.

Met deze cijfers verschijn je met open kaart. Je kunt de adviseur concrete vragen stellen, alternatieve scenario's aandragen en afwijkingen direct benoemen. Een adviseur die 5-15 % afwijkt van de AFM-benadering moet dat uitleggen — niet wegpoetsen.

Alle bovenstaande cijfers komen uit onze zeven hypotheek-calculators. Gecombineerd geven ze je binnen 30 minuten een completer beeld dan een typisch eerste adviseurgesprek.

Tot slot

Hypotheek berekenen in 2026 is geen één-knops-exercitie. De échte maandlast ligt meestal € 100 tot € 200 hoger dan bankcalculators suggereren, doordat zij de HRA-cap van 37,56 % en het eigenwoningforfait negeren. NHG is met 0,4 % premie en 0,60 %-punt korting vrijwel altijd lonend binnen de grens van € 470.000. Aflossingsvrij is fiscaal en praktisch beperkt tot 50 % van de woningwaarde, maar kan met consequent beleggen een hoger netto-vermogen opleveren dan annuïtair.

Oversluiten loont alleen bij een renteverschil groter dan 0,5 %-punt met een break-even binnen je rentevaste periode. En: heb je studieschuld, lever dan altijd de werkelijke DUO-maandlast aan — geen enkele bank mag die sinds 2024 nog weigeren.

Begin met onze Netto hypotheek maandlast-tool, werk dan de andere zes calculators door. Dan weet je meer over je eigen casus dan de gemiddelde adviseur in zijn eerste gesprek.

Bronnen

Bijbehorende calculators

Advertentie

Lees ook

Laatst bijgewerkt: 6 november 2026