Vlees gaarheid & kerntemperatuur — uitgebreid

Zoek de ideale kerntemperatuur voor elk vleessoort, van rund tot wild en vis — inclusief sous vide-temperaturen en HACCP-veiligheidsnormen.

Hoe vind je deze calculator?

De kerntemperatuur is de enige betrouwbare maatstaf voor gaarheid. Dit uitgebreide overzicht dekt rund, kalf, varken, lam/schaap, wild (hert, zwijn, eend), gevogelte, vis en schaaldieren — zowel voor conventionele ovenbereidingen als sous vide. De HACCP-veiligheidsnormen voor commerciële keukens zijn strenger dan de aanbevelingen voor thuiskoken.

Kerntemperaturen per vleessoort

Rund en lam: rare 50–52 °C, medium-rare 54–57 °C, medium 60–63 °C, medium-well 65–68 °C, well-done 71+ °C.

Kalf: vergelijkbaar met rund, maar vanwege jonger weefsel is 60 °C (medium) al zeer mals.

Varken: minimaal 63 °C (sappig medium) of 70 °C (well-done). Onder 63 °C niet veilig vanwege trichinose-risico.

Kip, kalkoen en ander gevogelte: altijd minimaal 74 °C in het dikste deel (niet het bot). Geen 'rare' gevogelte.

Eend (filet): mag rosé worden geserveerd op 58–62 °C — borst van eend gedraagt zich meer als rood vlees.

Wild (hert, ree): 58–62 °C medium, 68+ °C well-done. Everzwijn (wild zwijn): minimaal 70 °C wegens trichinosekans.

Vis: 55–60 °C voor de meeste vis (medium), 63 °C voor volledig gaar. Zalm 50–52 °C voor een glazige textuur.

Sous vide kerntemperaturen

Bij sous vide wordt vlees langdurig (1–72 uur) op exacte temperatuur gegaard. Door de lange tijd is de veiligheid bij lagere temperaturen geborgd via pasteurisatie.

Rund sous vide: 54 °C / 2–4 uur (medium-rare rosbief) of 55 °C / 1–4 uur (medium biefstuk).

Varken sous vide: 60 °C / 1–4 uur (rosé, veilig door pasteurisatietijd). 70 °C voor well-done.

Kip sous vide: 63 °C / 1–2 uur (sappig, veilig door pasteurisatie) of 74 °C / 30 min voor klassiek gaar.

Vis sous vide: 50–52 °C / 30–45 min voor zalm (glazig), 55 °C / 30 min voor witte vis (stevig).

Rusttijd na het garen

Na het garen stijgt de kerntemperatuur nog 2–5 °C tijdens het rusten (carry-over cooking). Haal groot vlees 3–5 °C vroeger uit de oven.

Rusttijd: steaks 3–5 min, een braadstuk of leg 15–20 min, gevogelte 10–15 min. Dek losjes af met aluminiumfolie.

Formule

Kerntemperatuur meten: thermometer in het dikste deel, niet rakend aan bot. Veiligheidsformule: pasteurisatie = combinatie van temperatuur én tijd (USDA-tabel).

Voorbeelden

  • Entrecôte 2 cm — medium-rare
    55 °C kerntemperatuur. Pan: 2 min/kant op hoog vuur. Rusttijd: 3 min.
  • Hele kip 1,5 kg
    74 °C bij het dijbeen. Oven 180 °C ± 1 uur + 15 min rust.
  • Zalmfilet sous vide
    52 °C / 30 min. Daarna kort bakken voor korstje.
  • Eendenborst — rosé
    58–62 °C. Pan vetlaag eerst op laag vuur (8 min), dan 2 min vlees-kant.

Veelgestelde vragen

Mag varken rosé gegeten worden?
Thuis: minimaal 63 °C (veilig voor trichinose). Sous vide bij 60 °C/2u is ook veilig door pasteurisatietijd. Rosé varkensvlees is dus mogelijk, maar niet onder 60 °C zonder lange sous vide-tijd.
Wat is het verschil tussen HACCP- en thuisnormen?
HACCP (commerciële keukens) vereist 70 °C voor gevogelte en 75 °C voor gehakt. Thuiskeukens hanteren veelal lagere normen; de aangegeven temperaturen zijn voor normaal gezonde volwassenen.
Waarom mag eend wél rosé en kip niet?
Eendenborst is roodvlees (spiervezels gelijkend op rund); de pathogenen zijn vergelijkbaar met rund. Kip heeft een hoger risico op salmonella en campylobacter die hogere temperaturen vereisen.
Hoe snel stijgt de temperatuur na de oven?
Carry-over bij grote stukken: 3–5 °C. Haal een rosbief bedoeld op 60 °C medium al uit de oven bij 56 °C.
Is bevroren vlees gevaarlijker qua veiligheid?
Niet per se — vriezen doodt de meeste parasieten (inclusief trichinose bij min-20 °C voor 7 dagen). Bacteriën overleven invriezen wel; altijd voldoende garen.

Gerelateerde tools

Laatst bijgewerkt: 21 april 2026