Legitieme portie onterfd kind berekenen

Wat is de legitieme portie?

Wettelijke regel sinds 2003 (Boek 4 BW): elk afstammeling heeft recht op een minimum-erfdeel, ook bij onterving in testament.

Hoogte: 50 % van wat je bij wettelijke verdeling (versterf) zou hebben gekregen.

Bij 1 kind + langstlevende echtgenoot: versterf-deel = 1/2, dus legitieme = 25 % van legitimaire massa.

Bij 3 kinderen + langstlevende: versterf-deel = 1/4, legitieme = 12,5 % per kind.

Stiefkinderen, pleegkinderen, samenwoners zonder testament: GEEN recht op legitieme.

Legitimaire massa berekening

Massa = nalatenschap (al wat overledene bezat) + giften laatste 5 jaar.

Giften aan kinderen 5 jaar voor overlijden: tellen mee (anti-misbruikregel art. 4:67 BW).

Giften aan goede doelen of derden: idem.

Schenkingen 'inbreng' (bewust geclausuleerd): tellen voor 100 % mee.

Aftrek: begrafeniskosten (€ 7.000-12.000), uitvaart, schulden hypotheek niet-eigen-woning, openstaande facturen.

Eigen woning: telt voor WOZ-waarde minus hypotheekrest (in box 1) of marktwaarde minus hypotheekrest.

Hoe legitieme opeisen

Stap 1: Vraag testament + boedelomschrijving op bij notaris die nalatenschap behandelt.

Stap 2: Schriftelijk beroep doen op legitieme bij erfgenaam of executeur (aangetekend!).

Stap 3: Termijn 5 jaar na overlijden — daarna verjaring (art. 4:85 BW).

Stap 4: Bij weigering: dagvaarding bij rechtbank — kosten advocaat ± € 3.500–8.000 (legitieme bij € 50.000+ doorgaans rendabel).

Stap 5: Uitkering meestal in geld binnen 6 maanden na uitspraak — niet in goederen.

Erfbelasting kind 2026

Vrijstelling kind: € 25.187 (2026 indexering).

Tarief tot € 154.197 boven vrijstelling: 10 %.

Tarief boven € 154.197 boven vrijstelling: 20 %.

Bij € 100.000 legitieme: belasting = (100.000 − 25.187) × 10 % = € 7.481.

Bij € 500.000 legitieme: belasting = € 15.420 (10 % deel) + € 64.123 (20 % deel) = € 79.543.

Aangifte erfbelasting binnen 8 maanden na overlijden bij Belastingdienst, formulier IB001.