Legitieme portie onterfd kind berekenen
Bereken het wettelijke minimum erfdeel waar een onterfd kind aanspraak op kan maken.
Samengesteld en gecontroleerd door de RekenmachinePro-redactie.
Een ouder kan een kind onterven, maar volgens art. 4:63 BW heeft elk kind recht op de 'legitieme portie': de helft van wat het bij wettelijke verdeling zou hebben geërfd. Inbegrepen zijn giften van de laatste 5 jaar, verminderd met begrafeniskosten en schulden. Onze tool toont legitieme portie + erfbelasting kind 2026 (€ 26.230 vrij + 10/20 % tarief).
Wat is de legitieme portie?
Wettelijke regel sinds 2003 (Boek 4 BW): elk afstammeling heeft recht op een minimum-erfdeel, ook bij onterving in testament.
Hoogte: 50 % van wat je bij wettelijke verdeling (versterf) zou hebben gekregen.
Bij 1 kind + langstlevende echtgenoot: versterf-deel = 1/2, dus legitieme = 25 % van legitimaire massa.
Bij 3 kinderen + langstlevende: versterf-deel = 1/4, legitieme = 12,5 % per kind.
Stiefkinderen, pleegkinderen, samenwoners zonder testament: GEEN recht op legitieme.
Legitimaire massa berekening
Massa = nalatenschap (al wat overledene bezat) + giften laatste 5 jaar.
Giften aan kinderen 5 jaar voor overlijden: tellen mee (anti-misbruikregel art. 4:67 BW).
Giften aan goede doelen of derden: idem.
Schenkingen 'inbreng' (bewust geclausuleerd): tellen voor 100 % mee.
Aftrek: begrafeniskosten (€ 7.000-12.000), uitvaart, schulden hypotheek niet-eigen-woning, openstaande facturen.
Eigen woning: telt voor WOZ-waarde minus hypotheekrest (in box 1) of marktwaarde minus hypotheekrest.
Hoe legitieme opeisen
Stap 1: Vraag testament + boedelomschrijving op bij notaris die nalatenschap behandelt.
Stap 2: Schriftelijk beroep doen op legitieme bij erfgenaam of executeur (aangetekend!).
Stap 3: Termijn 5 jaar na overlijden — daarna verjaring (art. 4:85 BW).
Stap 4: Bij weigering: dagvaarding bij rechtbank — kosten advocaat ± € 3.500–8.000 (legitieme bij € 50.000+ doorgaans rendabel).
Stap 5: Uitkering meestal in geld binnen 6 maanden na uitspraak — niet in goederen.
Erfbelasting kind 2026
Vrijstelling kind: € 26.230 (2026 indexering).
Tarief tot € 158.669 boven vrijstelling: 10 %.
Tarief boven € 158.669 boven vrijstelling: 20 %.
Bij € 100.000 legitieme: belasting = (100.000 − 26.230) × 10 % = € 7.377.
Bij € 500.000 legitieme: belasting = € 15.867 (10 % deel) + € 63.020 (20 % deel) = € 78.887.
Aangifte erfbelasting doe je bij de Belastingdienst. De termijn hangt af van het jaar van overlijden: bij een overlijden in 2025 of eerder binnen 8 maanden, bij een overlijden in 2026 of later binnen 20 maanden na de overlijdensdatum. Je doet de aangifte online in Mijn Belastingdienst met DigiD; lukt dat niet, dan is er een papieren formulier 'Aangifte erfbelasting'. Meer hierover in onze gids over erfbelasting.
Formule
Legitimaire massa = nalatenschap + giften_5_jaar − schulden − begrafenis. Versterf-erfdeel = 1 / (kinderen + (echtgenoot ? 1 : 0)). Legitieme portie = versterf × 50 % × massa. Erfbelasting kind = (legitieme − € 26.230) × 10 % tot € 158.669, daarboven 20 %.
Voorbeelden
- € 400k nalatenschap, 2 kinderen, geen partnerVersterf 50 % · legitieme 25 % = € 100k · belasting € 7.377 → netto € 92.623
- € 600k + € 50k giften − € 10k schulden, 3 kinderen + partnerMassa € 640k · versterf 25 % · legitieme 12,5 % = € 80k · belasting € 5.377 → netto € 74.623
- € 1,2 mln, 1 kind, partnerMassa € 1,2 mln · versterf 50 % · legitieme 25 % = € 300k · belasting € 38.887 → netto € 261.113
- € 200k, 4 kinderen, geen partner — onterfd kind eist legitiemeVersterf 25 % · legitieme 12,5 % = € 25k · belasting € 0 (onder vrijstelling) → netto € 25.000
Veelgestelde vragen
Kan een ouder mij echt volledig onterven?
Geldt dit ook voor adoptie- of stiefkinderen?
Wat als ouder al alles heeft weggegeven voor overlijden?
Krijg ik geld of goederen?
Wat als nalatenschap negatief is?
Hoe duur is een advocaat hiervoor?
Gerelateerde tools
Uitgelichte artikelen
Alle artikelenAangifte erfbelasting 2026: termijnen, waardering en de regelingen die je aanslag veranderen
Wie moet afrekenen over een erfenis heeft twee heel verschillende vragen. De eerste — hoeveel betaal ik over dit bedrag — beantwoordt de erfbelasting-calculator in één scherm. Deze gids gaat over de tweede: hoe de aangifte werkt en welke regelingen het bedrag op je aanslag nog veranderen. En daar is per 2026 iets belangrijks gewijzigd: bij een overlijden in 2026 of later hoeft de aangifte erfbelasting niet binnen 8 maanden binnen te zijn, maar binnen 20 maanden. Verder lees je hier hoe de partnervrijstelling kan krimpen door pensioen, hoe je vruchtgebruik en blote eigendom waardeert, wat de bedrijfsopvolgingsregeling vraagt en wanneer een goed doel niets betaalt.
Snelheidsboete 2026: wat kost te hard rijden?
Tien kilometer te hard kost je in 2026 € 95 binnen de bebouwde kom, € 89 buiten de bebouwde kom en € 84 op de autosnelweg — plus € 9 administratiekosten. Dezelfde overtreding, drie bedragen: hoe dichter je bij fietsers en voetgangers rijdt, hoe duurder het wordt. Hieronder staan de officiële tarieven van het Openbaar Ministerie per wegtype, hoe de meetcorrectie je snelheid verlaagt vóór er een boete volgt, vanaf welke overschrijding het strafrecht wordt, en wat er gebeurt als je niet op tijd betaalt.
Box 2 belasting 2026: wat betaal je als DGA over dividend?
Keer je als DGA dividend uit je BV uit, dan betaal je daarover box 2-belasting. In 2026 geldt 24,5% over de eerste € 68.843 aan box 2-inkomen en 31% over alles daarboven. Heb je een fiscaal partner, dan geldt het lage tarief samen tot € 137.686. Maar dat is niet het hele verhaal: over de winst waaruit je dat dividend uitkeert, heeft je BV al vennootschapsbelasting betaald. Van € 100.000 BV-winst houd je daardoor netto ongeveer € 60.365 over in privé. Hieronder staan de tarieven, de gecombineerde druk van vpb plus box 2, de gebruikelijkloonregeling en rekenvoorbeelden die je zo kunt narekenen.
Bronnen
Laatst bijgewerkt: 7 augustus 2026