Naar hoofdinhoud

Legitieme portie onterfd kind berekenen

Bereken het wettelijke minimum erfdeel waar een onterfd kind aanspraak op kan maken.

Samengesteld en gecontroleerd door de RekenmachinePro-redactie.

Hoe vind je deze calculator?

Een ouder kan een kind onterven, maar volgens art. 4:63 BW heeft elk kind recht op de 'legitieme portie': de helft van wat het bij wettelijke verdeling zou hebben geërfd. Inbegrepen zijn giften van de laatste 5 jaar, verminderd met begrafeniskosten en schulden. Onze tool toont legitieme portie + erfbelasting kind 2026 (€ 26.230 vrij + 10/20 % tarief).

Advertentie

Wat is de legitieme portie?

Wettelijke regel sinds 2003 (Boek 4 BW): elk afstammeling heeft recht op een minimum-erfdeel, ook bij onterving in testament.

Hoogte: 50 % van wat je bij wettelijke verdeling (versterf) zou hebben gekregen.

Bij 1 kind + langstlevende echtgenoot: versterf-deel = 1/2, dus legitieme = 25 % van legitimaire massa.

Bij 3 kinderen + langstlevende: versterf-deel = 1/4, legitieme = 12,5 % per kind.

Stiefkinderen, pleegkinderen, samenwoners zonder testament: GEEN recht op legitieme.

Legitimaire massa berekening

Massa = nalatenschap (al wat overledene bezat) + giften laatste 5 jaar.

Giften aan kinderen 5 jaar voor overlijden: tellen mee (anti-misbruikregel art. 4:67 BW).

Giften aan goede doelen of derden: idem.

Schenkingen 'inbreng' (bewust geclausuleerd): tellen voor 100 % mee.

Aftrek: begrafeniskosten (€ 7.000-12.000), uitvaart, schulden hypotheek niet-eigen-woning, openstaande facturen.

Eigen woning: telt voor WOZ-waarde minus hypotheekrest (in box 1) of marktwaarde minus hypotheekrest.

Hoe legitieme opeisen

Stap 1: Vraag testament + boedelomschrijving op bij notaris die nalatenschap behandelt.

Stap 2: Schriftelijk beroep doen op legitieme bij erfgenaam of executeur (aangetekend!).

Stap 3: Termijn 5 jaar na overlijden — daarna verjaring (art. 4:85 BW).

Stap 4: Bij weigering: dagvaarding bij rechtbank — kosten advocaat ± € 3.500–8.000 (legitieme bij € 50.000+ doorgaans rendabel).

Stap 5: Uitkering meestal in geld binnen 6 maanden na uitspraak — niet in goederen.

Erfbelasting kind 2026

Vrijstelling kind: € 26.230 (2026 indexering).

Tarief tot € 158.669 boven vrijstelling: 10 %.

Tarief boven € 158.669 boven vrijstelling: 20 %.

Bij € 100.000 legitieme: belasting = (100.000 − 26.230) × 10 % = € 7.377.

Bij € 500.000 legitieme: belasting = € 15.867 (10 % deel) + € 63.020 (20 % deel) = € 78.887.

Aangifte erfbelasting binnen 8 maanden na overlijden bij Belastingdienst, formulier IB001.

Formule

Legitimaire massa = nalatenschap + giften_5_jaar − schulden − begrafenis. Versterf-erfdeel = 1 / (kinderen + (echtgenoot ? 1 : 0)). Legitieme portie = versterf × 50 % × massa. Erfbelasting kind = (legitieme − € 26.230) × 10 % tot € 158.669, daarboven 20 %.
Advertentie

Voorbeelden

  • € 400k nalatenschap, 2 kinderen, geen partner
    Versterf 50 % · legitieme 25 % = € 100k · belasting € 7.481 → netto € 92.519
  • € 600k + € 50k giften − € 10k schulden, 3 kinderen + partner
    Massa € 640k · versterf 25 % · legitieme 12,5 % = € 80k · belasting € 5.481 → netto € 74.519
  • € 1,2 mln, 1 kind, partner
    Massa € 1,2 mln · versterf 50 % · legitieme 25 % = € 300k · belasting € 44.541 → netto € 255.459
  • € 200k, 4 kinderen, geen partner — onterfd kind eist legitieme
    Versterf 25 % · legitieme 12,5 % = € 25k · belasting € 0 (onder vrijstelling) → netto € 25.000
Advertentie

Veelgestelde vragen

Kan een ouder mij echt volledig onterven?
Nee — onterving via testament kan, maar de legitieme blijft altijd opvorderbaar tijdens 5 jaar na overlijden. Bij actief opeisen krijg je je legitieme alsnog uit nalatenschap.
Geldt dit ook voor adoptie- of stiefkinderen?
Adoptiekind: ja, gelijke positie als biologisch kind. Stiefkind: NEE — alleen als overledene het stiefkind heeft geadopteerd of als testament expliciet stiefkind benoemt.
Wat als ouder al alles heeft weggegeven voor overlijden?
Giften laatste 5 jaar tellen mee in legitimaire massa (art. 4:67 BW). Eerder gedane giften (> 5 jaar voor overlijden): aftrekbaar door begunstigde via 'inkortingsregel' indien massa onvoldoende blijkt.
Krijg ik geld of goederen?
Legitieme is een GELD-vordering, geen vordering tot specifieke goederen. Erfgenaam mag kiezen om in goederen uit te keren als die taxatie redelijk is en jij ermee instemt.
Wat als nalatenschap negatief is?
Bij negatieve nalatenschap (schulden > bezit): geen legitieme te halen. Kun je nalatenschap 'beneficiair aanvaarden' om persoonlijk niet aansprakelijk te worden voor schulden.
Hoe duur is een advocaat hiervoor?
Bij € 50.000+ legitieme rendabel om advocaat in te schakelen (kosten € 3.500-8.000). Onder € 25.000: vaak goedkoper via mediation of zelfstandig + Juridisch Loket gratis.
Advertentie

Gerelateerde tools

Uitgelichte artikelen

Financiën11 min leestijd

Snelheidsboete 2026: wat kost te hard rijden?

Tien kilometer te hard kost je in 2026 € 95 binnen de bebouwde kom, € 89 buiten de bebouwde kom en € 84 op de autosnelweg — plus € 9 administratiekosten. Dezelfde overtreding, drie bedragen: hoe dichter je bij fietsers en voetgangers rijdt, hoe duurder het wordt. Hieronder staan de officiële tarieven van het Openbaar Ministerie per wegtype, hoe de meetcorrectie je snelheid verlaagt vóór er een boete volgt, vanaf welke overschrijding het strafrecht wordt, en wat er gebeurt als je niet op tijd betaalt.

14 juli 2026Lezen
Financiën11 min leestijd

Box 2 belasting 2026: wat betaal je als DGA over dividend?

Keer je als DGA dividend uit je BV uit, dan betaal je daarover box 2-belasting. In 2026 geldt 24,5% over de eerste € 68.843 aan box 2-inkomen en 31% over alles daarboven. Heb je een fiscaal partner, dan geldt het lage tarief samen tot € 137.686. Maar dat is niet het hele verhaal: over de winst waaruit je dat dividend uitkeert, heeft je BV al vennootschapsbelasting betaald. Van € 100.000 BV-winst houd je daardoor netto ongeveer € 60.365 over in privé. Hieronder staan de tarieven, de gecombineerde druk van vpb plus box 2, de gebruikelijkloonregeling en rekenvoorbeelden die je zo kunt narekenen.

14 juli 2026Lezen
Financiën11 min leestijd

Kinderalimentatie berekenen: zo werken behoefte, draagkracht en zorgkorting

Kinderalimentatie wordt in Nederland berekend volgens de tremanormen: eerst de behoefte van het kind, dan de draagkracht van beide ouders en ten slotte de zorgkorting. In deze gids leest u stap voor stap hoe die methode werkt, met een voorbeeld en antwoord op de meest gestelde vragen.

1 juli 2026Lezen
Advertentie

Laatst bijgewerkt: 17 april 2026