Wet van Ohm berekenen

Vul twee waarden in — U, I, R of P — en de calculator berekent de andere twee met de wet van Ohm en de vermogensformule.

Hoe vind je deze calculator?

De wet van Ohm (U = I · R) en de vermogensformule (P = U · I) zijn de twee fundamentele relaties in eenvoudige elektrische schakelingen. Als je twee van de vier grootheden kent — spanning (U in volt), stroom (I in ampère), weerstand (R in ohm) of vermogen (P in watt) — kun je altijd de andere twee terugrekenen. Deze calculator herkent welke twee je ingevuld hebt en kiest automatisch de juiste formule, inclusief afgeleide varianten zoals P = I²·R en P = U²/R.

De wet van Ohm in één formule

Georg Simon Ohm publiceerde in 1827 de eenvoudige relatie die vandaag nog de basis is van elke elektrische berekening: de spanning (U) over een weerstand is gelijk aan de stroom (I) door die weerstand maal de weerstandswaarde (R). Oftewel U = I · R.

In de praktijk: een gloeilampje met weerstand 50 Ω aangesloten op 12 V laat een stroom lopen van I = U/R = 12/50 = 0,24 A. Het vermogen dat de lamp verbruikt is P = U · I = 12 · 0,24 = 2,88 W. Met deze twee relaties (en hun algebraïsche varianten) kun je elk simpel circuit doorrekenen.

De vier grootheden

GrootheidSymboolEenheidWat het is
SpanningUVolt (V)Potentiaalverschil — 'drukt' de lading door de draad
StroomIAmpère (A)Hoeveel lading per seconde door het circuit loopt
WeerstandROhm (Ω)Mate waarin een component de stroom tegenhoudt
VermogenPWatt (W)Hoeveel energie per seconde wordt omgezet

De 6 combinaties — welke formules gebruikt de calculator?

Je kunt 6 verschillende paren kiezen uit {U, I, R, P}. Afhankelijk van welke je invult, kiest de calculator de juiste afgeleide:

BekendBerekenFormules
U, IR, PR = U/I · P = U·I
U, RI, PI = U/R · P = U²/R
U, PI, RI = P/U · R = U²/P
I, RU, PU = I·R · P = I²·R
I, PU, RU = P/I · R = P/I²
R, PU, II = √(P/R) · U = √(P·R)

Voorbeelden uit de praktijk

  • **Gloeilamp 60 W op 230 V** — I = P/U = 60/230 ≈ 0,26 A; R = U²/P = 230²/60 ≈ 882 Ω.
  • **Wasmachine 2 300 W op 230 V** — I = 10 A. Precies wat een standaard C16-groep levert.
  • **LED-lamp 9 W op 230 V** — I = 0,04 A (40 mA). Zuinig, want 25× minder stroom dan de gloeilamp van 60 W.
  • **Autoaccu 12 V, startmotor 150 A** — vermogen P = 12·150 = 1 800 W = 1,8 kW (even kortstondig).
  • **USB-C oplader 65 W op 20 V** — I = 3,25 A. USB-C PD-spec.

Veiligheid & grenzen

Nederlandse groepen zijn meestal beveiligd op 16 A bij 230 V, wat een maximum vermogen van 3 680 W per groep betekent. Verlengkabels zijn vaak tot 10 A (2 300 W) gespecificeerd — lees altijd de opdruk. Bij gelijkspanning (auto, zonnepaneel) gelden dezelfde formules, maar effecten van wisselstroom (fase, blindvermogen, PF) zitten er niet in. Voor wisselstroomcircuits met motoren en spoelen is P = U · I slechts het schijnbare vermogen; effectief vermogen ligt lager. Deze calculator werkt met simpele DC/ohmse circuits.

Werk nooit aan een schakeling die onder spanning staat. Voor huisinstallaties boven 42 V is een erkende installateur wettelijk voorgeschreven.

Formule

Basis:

  U = I · R        (wet van Ohm)
  P = U · I        (vermogensformule)

Afgeleid via substitutie:

  P = I² · R       (uit U = I·R in P = U·I)
  P = U² / R       (uit I = U/R in P = U·I)

Omrekenen van elke combinatie:

  U, I → R = U/I       · P = U·I
  U, R → I = U/R       · P = U²/R
  U, P → I = P/U       · R = U²/P
  I, R → U = I·R       · P = I²·R
  I, P → U = P/I       · R = P/I²
  R, P → I = √(P/R)    · U = √(P·R)

Voorbeeld — 60 W gloeilamp op 230 V:
  I = P/U = 60/230 = 0,261 A
  R = U²/P = 230²/60 = 881,7 Ω

Voorbeelden

  • 230 V · 10 A
    R = 23 Ω · P = 2 300 W
  • 60 W op 230 V
    I = 0,261 A · R = 881,7 Ω
  • 12 V autoaccu · 150 A startmotor
    R = 0,08 Ω · P = 1 800 W
  • 100 Ω · 9 W
    I = 0,3 A · U = 30 V

Veelgestelde vragen

Wat doe ik als ik slechts één waarde weet?
Dan kun je niets berekenen — je hebt altijd minimaal twee onafhankelijke waarden nodig. Met één grootheid zijn er oneindig veel combinaties mogelijk. Meet of zoek eerst een tweede waarde op (bv. op de typeplaatje van een apparaat staat vaak U én P).
Hoeveel ampère trekt een apparaat van 2 000 W op 230 V?
I = P/U = 2 000 / 230 ≈ 8,7 A. Dat kan veilig op een 16 A-groep, maar in combinatie met andere apparaten snel tegen de grens. Voor continue belasting (stofzuiger, waterkoker) liever een eigen groep.
Werkt de calculator voor 12 V installaties?
Ja, de wet van Ohm geldt voor elke spanning. Vul bijvoorbeeld U = 12 en I = 5 in voor een 12 V systeem met 5 A belasting → R = 2,4 Ω, P = 60 W. Handig voor auto, camper, boot en zonnepaneel-opstellingen.
Geldt de wet van Ohm ook voor LEDs?
Niet exact — LEDs zijn halfgeleiders en volgen geen lineaire U/I-kromme. Voor dimensioneringsberekeningen (bv. de juiste voorschakelweerstand) werkt de wet van Ohm wel als je rekent met het spanningsverschil tussen voedingsspanning en de diode-drempelspanning. Bv. LED met Ufwd = 2 V, voeding 12 V, gewenste I = 20 mA: R = (12−2)/0,02 = 500 Ω.
Wat is het verschil tussen DC en AC hier?
De basisformules gelden voor beide. Bij wisselstroom (AC) met spoelen of condensatoren (motoren, transformatoren) ontstaat een faseverschuiving en splitst het vermogen in werkelijk (kW), blind (kVAr) en schijnbaar (kVA). Voor simpele ohmse belastingen (gloeilamp, kachel, weerstand) is er geen verschil. Deze calculator behandelt het ohmse/DC-geval.
Waarom krijg ik een foutmelding als ik drie waarden invul?
Met drie waarden is het systeem overbepaald — de vierde zou dan automatisch volgen en misschien tegenstrijdig zijn met wat je invulde. De calculator vraagt om precies twee invoeren, om dubbelzinnigheid te voorkomen.

Gerelateerde tools

Watt naar kWh
Reken het vermogen van een apparaat in watt om naar verbruik in kWh per dag, week, maand en jaar.
kWh naar euro
Vermenigvuldig je verbruik (kWh) met de prijs per kWh en zie direct wat je energiekosten zijn.
Kabeldoorsnede berekenen
Bepaal de juiste kabeldikte (mm²) voor elke installatie — 1-fase of 3-fase, op basis van stroom, lengte en spanningsverlies.
Stroomprijs berekenen
Bereken je totale jaarlijkse stroomkosten incl. leveringstarief, vastrecht, netbeheer, energiebelasting en btw — met de tarieven van 2026.

Laatst bijgewerkt: 14 april 2026