Naar hoofdinhoud

Kabeldoorsnede berekenen

Bepaal de juiste kabeldikte (mm²) voor elke installatie — 1-fase of 3-fase, op basis van stroom, lengte en spanningsverlies.

Hoe vind je deze calculator?

Een te dunne kabel kiezen is gevaarlijk: de kabel wordt heet, het spanningsverlies is te groot en in het ergste geval ontstaat brand. Een te dikke kabel is veilig maar duur. Met deze gratis kabeldoorsnede calculator bereken je direct de minimale koperen kabeldoorsnede (in mm²) voor 1-fase of 3-fase installaties, op basis van de stroom, de kabellengte en het maximaal toegestane spanningsverlies. De formule volgt de klassieke elektrotechnische berekening met koper als geleider (γ = 56) en rondt automatisch af naar de eerstvolgende standaardmaat.

Waarom is de juiste kabeldoorsnede cruciaal?

Een elektrische kabel heeft weerstand. Hoe dunner de kabel en hoe langer het traject, hoe meer spanning er onderweg verloren gaat. Bij te veel spanningsverlies functioneren apparaten slecht (motoren trekken meer stroom, LED's flikkeren), warmt de kabel ongezond op en wordt het installatierendement slecht.

Volgens de Nederlandse NEN 1010 is het maximaal toegestane spanningsverlies in verlichtingskringen 3% en in krachtkringen 5%. In de praktijk houden veel installateurs 2–3% aan voor een degelijke installatie.

De formule

Voor een enkelfasige installatie: A = (2 × L × I × cosφ) ÷ (γ × ΔU). Voor een driefasige installatie vervang je de factor 2 door √3 (≈ 1,732).

Waarbij A de doorsnede in mm² is, L de kabellengte in meter, I de stroom in ampère, γ de geleidbaarheid van koper (56 S·m/mm²) en ΔU het toegestane spanningsverlies in volt (percentage × voedingsspanning). Cosφ (arbeidsfactor) is voor resistieve belastingen 1; voor motoren vaak 0,8.

Standaard koperkabelmaten

Kopercabels worden verkocht in vaste doorsneden. Deze calculator berekent eerst de theoretische minimum-doorsnede en rondt vervolgens af naar de eerstvolgende standaardmaat hierboven.

DoorsnedeTypisch gebruikMax. belasting (bij benadering)
1,5 mm²Verlichting16 A
2,5 mm²Stopcontactgroepen20 A
4 mm²Zware stopcontactgroepen, kookplaten25 A
6 mm²Fornuis, boiler32 A
10 mm²Laadpalen, krachtgroepen40–50 A
16 mm²Hoofdaansluiting particulier63 A
25 mm² en hogerBedrijfsinstallaties, zware industrie80 A en hoger

Praktijkvoorbeelden

Een paar typische scenario's en welke kabeldoorsnede daar minimaal bij hoort.

ScenarioStroomLengteFaseTheoretisch minStandaard
Stopcontactgroep16 A20 m1-fase 230V1,66 mm²2,5 mm²
Stopcontactgroep16 A20 m3-fase 400V0,82 mm²1 mm²
Tuinhuis verlichting6 A30 m1-fase0,47 mm²1,5 mm²
Elektrische kookplaat32 A10 m3-fase0,82 mm²1 mm²
Werkplaats buiten25 A50 m3-fase3,22 mm²4 mm²

1-fase of 3-fase: wat maakt het uit?

Bij 1-fase loopt de stroom via één fasedraad (L1) heen en via de nul terug — de kabel telt dus tweemaal. Bij 3-fase verdeelt de stroom zich over drie fasedraden en is de effectieve lengte korter, waardoor je bij dezelfde belasting een dunnere kabel nodig hebt.

Voor zware toepassingen (laadpaal, warmtepomp, werkplaats) is 3-fase vrijwel altijd beter: minder spanningsverlies en hogere betrouwbaarheid. Bij lichtere toepassingen (stopcontacten, verlichting) volstaat 1-fase.

Veiligheid en wetgeving

Let op: deze calculator berekent het theoretische minimum op basis van spanningsverlies. In de praktijk spelen ook andere factoren mee, zoals de beveiliging (zekeringwaarde), omgevingstemperatuur, legmethode en het aantal kabels dat naast elkaar ligt. Voor vaste installaties in een woning of bedrijfspand geldt de NEN 1010 en moet een gediplomeerde installateur het werk uitvoeren en keuren.

Formule

A (mm²) = (f × L × I) ÷ (γ × ΔU)
f = 2 (1-fase) of √3 (3-fase), γ = 56 (koper), ΔU = U × %/100

Voorbeelden

  • 16A, 20m, 1-fase, 3% verlies
    2,5 mm² (theoretisch 1,66)
  • 16A, 20m, 3-fase, 3% verlies
    1 mm² (theoretisch 0,82)
  • 32A, 10m, 3-fase, 3% verlies
    1 mm² (theoretisch 0,82)
  • 25A, 50m, 3-fase, 3% verlies
    4 mm² (theoretisch 3,22)
  • 10A, 40m, 1-fase, 5% verlies
    1,5 mm² (theoretisch 1,24)

Veelgestelde vragen

Waarom koper en niet aluminium?
Koper heeft een ~63% hogere geleidbaarheid dan aluminium en is mechanisch sterker. Voor particuliere installaties is koper de standaard; aluminium wordt vooral gebruikt in hoogspanningsnetten.
Wat is een veilig percentage spanningsverlies?
Volgens NEN 1010 maximaal 3% voor verlichting en 5% voor krachtkringen. In de praktijk houden veel installateurs 2–3% aan voor een kwaliteitsinstallatie.
Telt de retourdraad ook mee?
Bij 1-fase installaties ja: de totale kabellengte telt dubbel (heen én terug) — dat is ingebouwd in de formule via de factor 2.
Kan ik deze berekening ook gebruiken voor zonnepanelen?
Voor DC-verbindingen van zonnepanelen zijn er specifieke formules omdat daar andere geleidingseigenschappen gelden. Deze calculator is voor 230V/400V AC installaties.
Welke cosφ moet ik kiezen?
Voor resistieve belastingen (verwarming, verlichting) cosφ = 1. Voor motoren meestal cosφ = 0,8. Deze calculator gaat standaard uit van 1.
Moet ik een installateur inschakelen?
Voor vaste installaties in je woning of bedrijfspand: ja. Alleen een gecertificeerde installateur mag volgens NEN 1010 werken aan vaste elektriciteitsinstallaties.
Waar komt die factor 56 vandaan?
Dat is de specifieke geleidbaarheid van koper uitgedrukt in S·m/mm² (Siemens meter per vierkante millimeter). Voor aluminium is die waarde 35.
Wat gebeurt er als ik een te dunne kabel kies?
Spanningsverlies stijgt, de kabel wordt warm en kan in extreme gevallen smelten of brand veroorzaken. Ook werkt je apparaat minder efficiënt. Altijd afronden naar de eerstvolgende standaardmaat omhoog.

Gerelateerde tools

Stroomprijs berekenen
Bereken je totale jaarlijkse stroomkosten incl. leveringstarief, vastrecht, netbeheer, energiebelasting en btw — met de tarieven van 2026.
Watt naar kWh
Reken het vermogen van een apparaat in watt om naar verbruik in kWh per dag, week, maand en jaar.
kWh naar euro
Vermenigvuldig je verbruik (kWh) met de prijs per kWh en zie direct wat je energiekosten zijn.

Uitgelichte artikelen

Energie10 min leestijd

Energiecontract vast of variabel 2026: welke past bij jouw verbruik?

Begin 2026 is de Nederlandse energiemarkt grotendeels gestabiliseerd na de turbulente jaren 2022-2024, maar de keuze tussen een vast en variabel energiecontract blijft een dilemma. Een vast contract geeft je 1, 2 of 3 jaar prijszekerheid — voor ongeveer 1 tot 3 cent per kWh premie. Een variabel contract is gemiddeld goedkoper maar past zich elk half jaar of kwartaal aan de markt aan. Welke keuze het beste past hangt af van je verbruik, je risicobereidheid en je verwachting van de markt. In deze gids vind je de actuele 2026-cijfers, vier praktische profielen en een stappenplan om de juiste keuze te maken.

19 mei 2026Lezen
Energie9 min leestijd

Saldering zonnepanelen 2027-2031: nieuwe terugverdientijd per scenario

Tot eind 2026 saldeert Nederland zonnepanelen op volle kracht. Daarna begint een politiek compromise dat voor 2+ miljoen huishoudens concreet geld kost. Hoe veel? Dat hangt af van welk afbouwscenario de Tweede Kamer doorvoert — en hoe groot je surplus is. Dit artikel rekent het voor je uit, per scenario, per huishoudtype.

19 mei 2026Lezen
Energie10 min leestijd

Zonnepanelen in 2026: terugverdientijd berekenen en wat je écht kunt verwachten

Drie jaar wachten op een betere deal — en ondertussen elke maand €180 aan stroom betalen die je zelf had kunnen opwekken. Dat is precies wat Pieter uit Deventer overkwam. Hij twijfelde in 2023, wachtte in 2024, en kocht uiteindelijk in 2025 — voor dezelfde prijs als waarvoor hij in 2023 al had kunnen instappen, maar dan drie jaar goedkope stroom later. In 2026 is uitstel eigenlijk niet meer te verdedigen: panelen zijn 40% goedkoper dan in 2021, de stroomprijs staat stabiel op zo'n €0,29 per kWh, en de gemiddelde terugverdientijd is gedaald naar 6 tot 9 jaar. Daarna volgen 16 tot 21 jaar gratis stroom.

3 mei 2026Lezen

Laatst bijgewerkt: 10 april 2026