Stroomprijs berekenen

Hoe is je stroomrekening opgebouwd?

Een Nederlandse stroomrekening lijkt eenvoudig — je verbruikt X kWh, je betaalt Y per kWh — maar in werkelijkheid bestaat hij uit zes losse posten. Elk daarvan staat los van elkaar en kan apart veranderen. De zes bouwstenen:

Tarieven 2026: wat is er veranderd?

De energiebelasting voor de eerste schijf (verbruik van 0 tot 2.900 kWh) staat in 2026 op € 0,09161 per kWh exclusief btw (€ 0,11085 inclusief btw). De vaste vermindering energiebelasting is € 519,80 per jaar per aansluiting ex btw (€ 628,96 inclusief btw). Beide bedragen worden jaarlijks per 1 januari geïndexeerd, dus check ze rond die datum opnieuw.

Het netbeheertarief is geen vrije markt — je netbeheerder hangt af van je postcode en je kunt er niet zelf een kiezen. Tarieven verschillen per regio, maar liggen ruwweg tussen € 280 en € 350 per jaar voor een standaard aansluiting. De ACM (Autoriteit Consument & Markt) keurt deze tarieven jaarlijks goed.

Het leveringstarief is wél vrij; energieleveranciers concurreren onderling. In 2026 schommelen vaste tarieven tussen € 0,10 en € 0,15 per kWh, afhankelijk van je contract en looptijd. Variabele tarieven volgen de markt en kunnen hoger of lager liggen.

Rekenvoorbeeld: gemiddeld huishouden

Een gemiddeld Nederlands huishouden verbruikt rond de 2.900 kWh per jaar. Met een leveringstarief van € 0,12/kWh, € 6 vastrecht per maand en € 25 netbeheer per maand komt de berekening er zo uit te zien:

Wat is je werkelijke 'all-in' kWh-prijs?

De all-in prijs per kWh is wat je écht betaalt per verbruikte kilowattuur, inclusief alle vaste kosten en belastingen. In het voorbeeld hierboven is dat € 563,70 ÷ 2.900 = € 0,194 per kWh — ruim anderhalf keer zo veel als het kale leveringstarief van € 0,12.

Dit getal is veel nuttiger dan het advertentietarief om leveranciers eerlijk te vergelijken. Een leverancier met een 'spotgoedkoop' tarief van € 0,09/kWh maar € 12 vastrecht per maand kan in totaal duurder uitvallen dan een concurrent met € 0,12/kWh en € 5 vastrecht — vooral als je weinig verbruikt.

Waarom krijg je een 'vermindering energiebelasting'?

De vermindering energiebelasting is een vast bedrag dat de overheid jaarlijks van je energierekening aftrekt — in 2026 dus € 628,96 per aansluiting (inclusief btw). Het idee dateert uit 2001 en is bedoeld om huishoudens te compenseren voor het feit dat een deel van het energieverbruik 'basisbehoefte' is en dus niet zwaar belast zou moeten worden.

Twee belangrijke punten: (1) de korting wordt verleend per aansluiting, dus één korting per huis — niet per persoon. (2) Bij heel laag verbruik kan de vermindering groter zijn dan de energiebelasting die je betaalt. In dat geval krijg je per saldo geld terug op de stroompost (al kan dat verrekend worden met je gas).

BTW over belasting? Ja, dat klopt

Veel mensen vinden het bizar, maar in Nederland wordt er 21% btw geheven over het hele subtotaal van je stroomrekening — inclusief de energiebelasting. Je betaalt dus belasting over belasting. Dit komt omdat de btw juridisch gezien een belasting is op de 'totale verkoopprijs', en de energiebelasting is volgens die definitie onderdeel van die prijs.

In het voorbeeld hierboven betaal je € 97,83 btw, waarvan ongeveer € 56 btw is over de energiebelasting zelf. De vermindering wordt gelukkig ook btw-tarieftechnisch verrekend, dus de 21% wordt over het netto-subtotaal berekend — niet over de bruto belasting.

Hoe kun je je stroomkosten verlagen?

Aan de vaste posten (vastrecht, netbeheer, vermindering) kun je weinig veranderen — alleen door over te stappen op een goedkopere leverancier of, in extreme gevallen, je aansluiting te verkleinen. Maar de variabele kant biedt veel meer ruimte:

• Vergelijk leveranciers minstens jaarlijks via vergelijkingssites — switchen kost niets en kan honderden euro's schelen.
• Stap over op een variabel of dynamisch (uurtarief) contract als je je verbruik naar daluren kunt verschuiven (wasmachine, vaatwasser, EV laden).
• Investeer in zonnepanelen — t/m 2026 lever je nog terug tegen het volle leveringstarief (saldering). Op 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling in één keer; daarna krijg je een terugleververgoeding van minimaal 50% van het kale leveringstarief, gegarandeerd tot 2030. Meer hierover in de einde salderingsregeling 2027-tool.
• Verlaag je vaste verbruik: ledverlichting, slimme stekkers, een efficiënte koelkast en goed isoleren maken cumulatief enorm verschil.
• Check of je netbeheercategorie nog klopt: als je nooit meer 3 × 25A nodig hebt, kun je terug naar 1 × 35A en bespaart dat ~€ 100 per jaar.

En gas dan?

Deze calculator rekent alleen stroom. Gas heeft een vergelijkbare opbouw maar met andere tarieven: leveringstarief €/m³, vastrecht, netbeheer, energiebelasting per m³ (in 2026 ~ € 0,60/m³ ex btw in schijf 1, een stuk hoger dan stroom), regio-correctie en btw. Als beide aansluitingen via dezelfde leverancier lopen, krijg je vaak één gecombineerde rekening — maar de berekening is per energiesoort apart.