Rc-waarde berekenen

Hoe goed isoleert jouw gevel, vloer of dak? Reken de Rc-waarde uit op basis van materiaalkeuze en laagdikte — en zie direct of je aan de nieuwbouweis voldoet.

Hoe vind je deze calculator?

De Rc-waarde (in m²·K/W) is de totale warmteweerstand van een bouwlaag: hoe hoger, hoe beter de isolatie. Voor nieuwbouw stelt het Bouwbesluit (per 2021 onder het BBL) minimale eisen: gevel 4,7 / vloer 3,7 / dak 6,3. Bij verbouwing of verduurzaming gelden lagere eisen (meestal 1,3 – 2,5), maar een hogere Rc betaalt zich snel terug in lagere energiekosten.

Wat is Rc en wat is λ?

De R-waarde van een laag is R = d / λ, waarbij d de dikte in meter is en λ (lambda) de warmtegeleidingscoëfficiënt van het materiaal in W/(m·K). De Rc-waarde is de som van alle R-waarden in een constructie, plus een kleine toeslag voor de warmteovergang tussen lucht en oppervlak (Rsi binnen + Rse buiten, samen meestal 0,14 – 0,21).

Hoe lager de λ van een materiaal, hoe beter het isoleert per cm. PIR/PUR (λ = 0,022) levert dus bijna twee keer zoveel Rc per cm als glaswol (λ = 0,035). Glaswol is wel goedkoper per m² en heeft betere geluiddemping, dus het is niet altijd de beste keuze.

Eisen nieuwbouw (BBL 2026)

ConstructieMinimum RcAanbevolen
Gevel (buitenmuur)4,76,0+
Begane-grondvloer3,75,0+
Dak (hellend of plat)6,38,0+
Deur + kozijnU-waarde 1,651,0–1,2

Materiaalvergelijking (bij Rc ≈ 4,7)

Materiaalλ W/(m·K)Benodigde dikte
Resol-schuim0,02110 cm
PIR / PUR0,02210 cm
XPS0,03416 cm
Glaswol / Steenwol0,03517 cm
EPS (parelschuim)0,03617 cm
Cellulose inblaas0,03919 cm
Houtvezel0,03818 cm

Praktische tips

Bij verbouwing is de Rc-eis vaak 1,3 (gevel) of 2,5 (dak) — veel soepeler dan nieuwbouw. Toch is hoger investeren meestal aantrekkelijk: de subsidie ISDE vergoedt tot €30/m² voor vloer- en gevelisolatie mits Rc ≥ 3,5.

Luchtdichtheid is net zo belangrijk als Rc. Een perfect geïsoleerd dak met kieren lekt warmte weg via convectie — plak naden goed af met damprem en speciale tape. Tocht voorkomt ook schimmel, omdat warme binnenlucht niet op koude oppervlakken condenseert.

Onthoud dat Rc niet de enige eigenschap is: kijk ook naar brandklasse (A1 steenwol > D houtvezel), geluidsisolatie en ecologische impact. Voor gevelisolatie buiten (achter bakstenen) kies je meestal minerale wol; voor binnenisolatie onder een pannendak PIR-platen of cellulose-inblaas.

Formule

Per laag:       R = d / λ
Som:            Rc = Σ R_i + Rsi + Rse
Rsi (binnen):   0,13 (gevel) · 0,17 (vloer) · 0,10 (dak)
Rse (buiten):   0,04

Voorbeeld — gevel met 15 cm steenwol:
  R_steenwol = 0,15 / 0,035  = 4,29
  Rc totaal  = 4,29 + 0,13 + 0,04 = 4,46 m²·K/W

Nog niet aan eis (4,7) → 16 cm gebruiken of hogere-dens steenwol.

Voorbeelden

  • Gevel — 15 cm steenwol λ 0,035
    Rc = 4,46 (onder 4,7)
  • Gevel — 10 cm PIR λ 0,022
    Rc = 4,72 (voldoet aan 4,7)
  • Dak — 20 cm glaswol λ 0,035
    Rc = 5,85 (onder 6,3)
  • Dak — 12 cm PIR + 8 cm glaswol
    Rc = 7,82 (uitstekend)
  • Vloer — 12 cm EPS λ 0,036
    Rc = 3,54 (onder 3,7)

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen R en Rc?
R is de warmteweerstand van één bouwlaag (R = d / λ). Rc is de gecombineerde waarde van alle lagen samen plus de warmteovergang aan binnen- en buitenzijde (Rsi en Rse). Voor de wettelijke toets tegen het Bouwbesluit gebruik je altijd Rc.
Welke Rc is verplicht bij renovatie?
Bij renovatie gelden lagere eisen dan bij nieuwbouw: gevel minstens 1,3 / vloer 2,5 / dak 2,0 (let op: exacte getallen hangen af van gemeente en omgevingsvergunning). Voor ISDE-subsidie moet je echter Rc ≥ 3,5 halen voor vloer of gevel, en Rc ≥ 6 voor dak.
Is PIR altijd beter dan glaswol?
Qua isolatiewaarde per cm wel (λ ≈ 0,022 versus 0,035). Maar PIR is brandgevaarlijker (klasse D versus A1 van steenwol), duurder per m², minder geschikt voor geluiddemping en lastig te recyclen. Voor platdakken en spouwmuren met weinig ruimte is PIR uitstekend; voor een grote zoldervloer vaak steenwol.
Hoe meet ik de dikte van bestaande isolatie?
Boor een klein inspectiegat (8 mm) in de binnenzijde van de constructie en steek een dunne prikpen door tot aan de harde buitenlaag. Meet de lengte met een rolmaat. Voor spouwmuren kan een warmtebeeldcamera (huurbaar) snel zien waar koudebruggen zitten zonder boren.
Telt een luchtspouw ook mee voor de Rc?
Een stilstaande, gesloten luchtspouw levert R ≈ 0,15 – 0,18. Een niet-gesloten spouw (bijvoorbeeld met ventilatieopeningen achter bakstenen) telt nauwelijks mee. Bij na-isolatie van een bestaande spouwmuur vullen inblaaskorrels (EPS of steenwol) deze ruimte en verhogen ze de Rc met typisch 1,5 – 2,5 extra.
Wat is het verschil tussen Rc en U?
U = 1 / Rc. De U-waarde drukt uit hoeveel warmte er per m² per graad verschil passeert — in W/(m²·K). Hoe lager U, hoe beter. Voor kozijnen, glas en deuren gebruiken we U; voor constructies meestal Rc. Een gevel met Rc = 4,7 heeft bijvoorbeeld U = 0,21 W/(m²·K).

Gerelateerde tools

Laatst bijgewerkt: 15 april 2026