Loonstrook lezen: van brutoloon naar nettoloon

Wat staat er allemaal op je loonstrook?

Hoe je loonstrook er precies uitziet verschilt per werkgever en salarissoftware, maar de opbouw is vrijwel altijd hetzelfde. Grofweg zie je vijf blokken, en als je die herkent, lees je elke strook.

Bovenaan staat de kop met de gegevens: de naam en het adres van je werkgever, jouw naam, je burgerservicenummer (BSN), de loonperiode (bijvoorbeeld maand of vier weken), je functie, het aantal contracturen en soms je begindatum. Ook zie je hier of de loonheffingskorting wordt toegepast — een klein maar belangrijk vinkje waar we later op terugkomen.

Daaronder komt het brutoloon: je basisloon plus eventuele toeslagen, overwerk of vergoedingen. Vervolgens het blok inhoudingen: de bedragen die van je brutoloon af gaan, met de loonheffing als grootste post. Wat overblijft is het nettoloon, oftewel het bedrag dat wordt uitbetaald.

Helemaal onderaan of in een aparte kolom vind je de cumulatieven: de totalen die je dit kalenderjaar tot nu toe hebt opgebouwd aan brutoloon, loonheffing, gewerkte uren en soms opgebouwd vakantiegeld. Handig om te controleren of alles klopt en om te zien hoeveel belasting je dit jaar al hebt betaald.

Het brutoloon en de onderdelen

Het brutoloon is je vertrekpunt: het loon vóór er iets vanaf gaat. Bij de meeste werknemers is dat gewoon het maandsalaris uit je contract of cao. Maar er kunnen meerdere posten bij komen die samen je bruto opbouwen.

Denk aan een ploegen- of onregelmatigheidstoeslag, uitbetaalde overuren, een provisie of bonus, en soms een reservering voor vakantiegeld die apart wordt vermeld (het vakantiegeld zelf krijg je meestal in mei). Ook een dertiende maand of eindejaarsuitkering valt onder je brutoloon.

Let op het verschil met onkostenvergoedingen. Een onbelaste reiskostenvergoeding of thuiswerkvergoeding staat vaak wél op je strook, maar telt niet mee voor de belasting — die wordt netto uitbetaald en verhoogt je nettoloon zonder dat er loonheffing over gaat. Belaste vergoedingen tellen juist wél mee in het brutoloon. Wil je van je bruto maandbedrag naar een uurbedrag? Reken het om met de uurloon-calculator.

Wat er van je brutoloon af gaat: de loonheffing

De grootste hap uit je brutoloon is de loonheffing. Dat is een verzamelnaam voor twee dingen samen: de loonbelasting en de premies volksverzekeringen (voor AOW, Anw en Wlz). Je werkgever houdt dit bedrag in en draagt het rechtstreeks af aan de Belastingdienst — het is als het ware een voorschot op de inkomstenbelasting die je uiteindelijk over je hele jaar betaalt.

De loonheffing werkt met schijven: over de eerste euro's betaal je een lager gecombineerd tarief dan over de euro's daarboven. In 2026 is de eerste schijf in totaal 35,75%, opgebouwd uit 8,10% loonbelasting en 27,65% premies volksverzekeringen. Naarmate je meer verdient, ga je over het meerdere een hoger tarief betalen — maar het loont niet om die schijven met de hand na te rekenen, want de precieze bedragen hangen ook af van je heffingskortingen.

Naast de loonheffing kan er nog een tweede inhouding op je strook staan: de werknemersbijdrage aan het pensioen. Als je via je werkgever pensioen opbouwt, draag je vaak een eigen deel bij dat vóór de belasting van je loon af gaat. De premies voor de werknemersverzekeringen (zoals WW en WIA) en de werkgeversheffing Zvw draagt je werkgéver, boven op je brutoloon — die zie je op de strook staan, maar ze gaan niet van jóuw brutoloon af.

Wil je weten wat er in jouw situatie precies aan loonheffing af gaat en wat je overhoudt? Vul je gegevens in bij de bruto-naar-netto calculator; die past de actuele schijven en kortingen toe en laat per stap zien waar het verschil zit.

De heffingskortingen op je strook

Heffingskortingen zijn het spiegelbeeld van de loonheffing: ze verlagen de belasting die je moet betalen en verhogen dus je nettoloon. Ze zijn geen aftrekpost op je inkomen, maar een bedrag dat rechtstreeks van je belasting af gaat. Voor werknemers zijn er twee die er echt toe doen.

De algemene heffingskorting krijgt in principe iedereen met inkomen; hij bouwt af naarmate je meer verdient. De arbeidskorting krijg je omdat je wérkt — die beloont arbeid en is voor veel werknemers de grootste korting. Samen kunnen ze honderden euro's per maand aan netto schelen, en juist daarom voelt een loonstrook zonder deze kortingen zoveel magerder aan.

Belangrijk is de loonheffingskorting: dat is het vinkje bij je werkgever waarmee de algemene heffingskorting en arbeidskorting alvast in je maandloon worden verrekend. Je mag deze maar bij één werkgever tegelijk laten toepassen. Heb je twee banen en pas je hem overal toe, dan krijg je de korting dubbel en moet je later bijbetalen. Bij je hoofdwerkgever zet je hem aan, bij een tweede baan uit.

Wil je zien hoe hoog jouw kortingen zijn? Reken de arbeidskorting uit met de calculator of bekijk de uitleg over de algemene heffingskorting.

Van bruto naar netto: een voorbeeld

Laten we de weg van bruto naar netto volgen voor iemand met € 3.000 bruto per maand, in loondienst en onder de AOW-leeftijd. We rekenen bewust met een richtbedrag, want de exacte uitkomst hangt af van je persoonlijke situatie — of je de loonheffingskorting toepast, of je pensioen opbouwt, en of je nog andere kortingen hebt.

Stap 1: je start met € 3.000 bruto. Stap 2: hierover wordt de loonheffing berekend volgens de schijf waarin je valt. Stap 3: daar gaan de algemene heffingskorting en de arbeidskorting weer vanaf, wat je nettoloon flink optrekt. Stap 4: eventuele onbelaste vergoedingen (reiskosten, thuiswerken) komen er netto bovenop.

Als vuistregel ligt je nettoloon grofweg 15 tot 25% onder je brutoloon. Bij € 3.000 bruto per maand betekent dat een nettoloon van indicatief ergens tussen de € 2.250 en € 2.550, afhankelijk van je kortingen en pensioenpremie. Zie dit als een bandbreedte, geen exact bedrag.

Wil je jouw precieze nettoloon weten in plaats van een schatting? Vul je situatie in bij de bruto-naar-netto calculator. Werk je andersom en weet je alleen wat je netto wílt overhouden, gebruik dan de netto-naar-bruto calculator om het benodigde brutoloon te vinden.

Bijzondere posten op je loonstrook

Naast het gewone maandloon staan er soms posten op je strook die om extra uitleg vragen. De bekendste is het vakantiegeld: standaard 8% van je brutojaarloon, dat je meestal in mei in één keer uitbetaald krijgt. Omdat het een eenmalige uitkering is, wordt het belast tegen het zogeheten bijzonder tarief — vaak een hoger percentage dan je gewend bent, waar mensen soms van schrikken. Bereken wat je overhoudt met de vakantiegeld-calculator.

Een dertiende maand of eindejaarsuitkering werkt op dezelfde manier: eenmalig en belast tegen het bijzonder tarief. Meer daarover lees je in de gids over de dertiende maand.

Rijd je in een auto van de zaak die je ook privé gebruikt, dan zie je een post 'bijtelling' op je strook. Dat is een fictief bedrag dat bij je brutoloon wordt opgeteld, zodat je er belasting over betaalt — je krijgt het niet uitbetaald, maar het verhoogt wel je loonheffing en verlaagt daarmee je netto.

Tot slot de werkkostenregeling (WKR). Dat is de regeling waarmee je werkgever bepaalde zaken onbelast mag vergoeden of verstrekken — denk aan een kerstpakket, een telefoon of een personeelsuitje. Voor jou als werknemer speelt de WKR meestal op de achtergrond; je merkt er hooguit iets van doordat een vergoeding netto en zonder loonheffing wordt uitbetaald.

Afkortingen op je loonstrook

Loonstroken staan vol afkortingen. Dit zijn de termen die je het vaakst tegenkomt, kort uitgelegd:

• SV-loon: het sociale-verzekeringsloon, de grondslag waarover de premies werknemersverzekeringen worden berekend. Wijkt soms iets af van je brutoloon.
• LH: de loonheffing, oftewel loonbelasting plus premies volksverzekeringen samen — de grootste inhouding op je strook.
• Bijz. tarief: het bijzonder tarief, gebruikt voor eenmalige beloningen zoals vakantiegeld, bonus en dertiende maand.
• WGA / WIA: verzekeringen tegen arbeidsongeschiktheid. De premie hiervoor draagt je werkgever; je ziet ze soms wel vermeld staan.
• Zvw: de bijdrage voor de Zorgverzekeringswet. Bij loondienst betaalt je werkgever de werkgeversheffing hiervoor boven op je loon.
• Cumulatief (cum.): het lopende totaal sinds 1 januari, bijvoorbeeld van je brutoloon, loonheffing of gewerkte uren.

Veelgestelde vragen

Waarom is mijn nettoloon lager dan ik dacht? Omdat er loonheffing en soms pensioenpremie van je brutoloon af gaan. Netto ligt grofweg 15 tot 25% onder bruto; de exacte uitkomst reken je na met de bruto-naar-netto calculator.

Wat is het verschil tussen loonbelasting en loonheffing? Loonheffing is het totaal van loonbelasting én premies volksverzekeringen samen. In 2026 is de eerste schijf 35,75%, opgebouwd uit 8,10% loonbelasting en 27,65% premies.

Moet ik de loonheffingskorting bij twee banen allebei aanzetten? Nee, pas de loonheffingskorting maar bij één werkgever toe, meestal je hoofdbaan. Doe je het dubbel, dan moet je later belasting bijbetalen.

Waarom betaal ik zoveel belasting over mijn vakantiegeld? Vakantiegeld is een eenmalige uitkering en wordt belast tegen het bijzonder tarief. Dat percentage lijkt hoog, maar bij je aangifte wordt het over je hele jaar rechtgetrokken.

Wat betekenen de cumulatieven onderaan mijn strook? Dat zijn de totalen die je dit kalenderjaar tot nu toe hebt opgebouwd, zoals brutoloon, betaalde loonheffing en gewerkte uren. Handig om je strook te controleren.