Grafische of wetenschappelijke rekenmachine? Zo kies je per vak en niveau

Wat is het verschil tussen een grafische en een wetenschappelijke rekenmachine?

Een wetenschappelijke rekenmachine is het 'standaard' apparaat dat de meeste leerlingen kennen. Hij rekent met machten, wortels, breuken, goniometrie (sin, cos, tan), logaritmen en eenvoudige statistiek. Wat hij níét kan: grafieken tekenen op het scherm, vergelijkingen visueel oplossen of tabellen van functiewaarden plotten. Denk aan de Casio fx-82NL (± € 18 tot € 22) of de uitgebreidere fx-991CW/EX (± € 35 tot € 45).

Een grafische rekenmachine (kortweg GR) kan alles wat een wetenschappelijke kan, en daarbovenop functies tekenen, vergelijkingen oplossen via een grafiek en tabellen genereren. Daarvoor heeft hij een groter scherm en een examenstand die de docent kan controleren. Modellen als de Casio fx-CG50 (± € 95), NumWorks (± € 93) en TI-84 Plus CE-T (± € 125 tot € 140) zitten in deze categorie.

Het grote verschil zit dus niet in 'kan hij rekenen', maar in 'kan hij grafieken plotten'. En precies dat plotten heb je maar bij een handvol examens echt nodig. Wil je tussendoor een formule narekenen? Gebruik dan de abc-formule calculator of de breuken-calculator — daar heb je geen apparaat voor nodig.

Wanneer heb je écht een grafische rekenmachine nodig?

Heel duidelijk: een grafische rekenmachine is in Nederland alleen toegestaan én nodig bij het centraal examen wiskunde A, B en C op havo en vwo. Dat is de enige situatie waarin de GR verplicht is. Het College voor Toetsen en Examens (CvTE) publiceert elk jaar welke modellen in de examenstand zijn toegestaan; controleer dat dus altijd voor jouw examenjaar op examenblad.nl.

Bij wiskunde A/B/C verwacht het examen dat je grafieken kunt tekenen, snijpunten kunt bepalen en vergelijkingen visueel kunt oplossen. Een wetenschappelijke rekenmachine kan dat niet, dus dáárvoor is de GR onmisbaar. Oefenen met functies en hun nulpunten doe je trouwens prima met de abc-formule calculator terwijl je leert hoe een parabool eruitziet.

Voor álle andere vakken is een GR juist níét toegestaan. Bij natuurkunde, scheikunde, biologie en economie mag je geen grafische rekenmachine gebruiken — daar reken je met een wetenschappelijke. Ook op vmbo en mavo is een GR niet toegestaan; ook daar volstaat een wetenschappelijke. Meer over wat per vak mag lees je in onze gids over toegestane rekenmachines bij het examen 2026.

Welke grafische rekenmachines zijn toegestaan?

Het CvTE houdt een vaste lijst bij van toegestane GR-modellen voor de centrale examens. Voor de examens 2026/2027 staan de onderstaande modellen op die lijst. Belangrijk: de lijst wordt jaarlijks bijgewerkt en soms moet je de software van je GR updaten. Check dus vóór je examen altijd de actuele versie op examenblad.nl.

Twijfel je tussen modellen? Vergelijk dan op prijs, interface en Python-ondersteuning. We zetten de populairste modellen naast elkaar in onze vergelijking van de beste grafische rekenmachine van 2026.

Wanneer volstaat een wetenschappelijke rekenmachine?

In verreweg de meeste gevallen. Zit je op het vmbo of de mavo? Dan is een GR sowieso niet toegestaan en is een goede wetenschappelijke rekenmachine precies wat je nodig hebt. Volg je havo of vwo, maar zonder wiskunde A, B of C in je pakket? Ook dan heb je geen GR nodig.

Datzelfde geldt voor de bètavakken: bij natuurkunde, scheikunde en biologie, en bij economie, gebruik je een wetenschappelijke rekenmachine. De Casio fx-82NL is voor de onderbouw en veel vmbo-leerlingen ruim voldoende; lees onze Casio fx-82NL review als je wilt weten wat hij precies kan. Heb je meer functies nodig (matrices, stelsels, complexe getallen), dan is de fx-991CW/EX de logische stap.

Voor statistiek-opgaven — gemiddelde, standaardafwijking, spreiding — kun je naast je rekenmachine ook de statistiek-calculator gebruiken om je antwoord te controleren. Handig bij huiswerk én bij het oefenen voor toetsen. En wil je twee Casio-modellen tegen elkaar afwegen, kijk dan in onze Casio rekenmachine vergelijking.

Beslisboom: grafisch of wetenschappelijk?

Onderstaande beslisboom brengt het terug tot één vraag die er echt toe doet: heb je wiskunde A, B of C op havo of vwo? Zo ja, dan een GR. Zo nee, dan is een wetenschappelijke rekenmachine de juiste — en goedkopere — keuze.

Het kostenverschil: bespaar € 70 tot € 120

Geld speelt mee. Een wetenschappelijke rekenmachine kost grofweg € 18 tot € 45; een grafische rekenmachine begint pas rond € 93 en loopt op tot € 140 voor een TI-84 Plus CE-T. Koop je onnodig een GR, dan betaal je dus al snel € 70 tot € 120 meer dan nodig.

Onderstaand schema zet het verschil naast elkaar: links wat de twee soorten kunnen, rechts wat ze ongeveer kosten. De boodschap is simpel — alleen als je wiskunde A/B/C op havo/vwo hebt, is die extra investering in een GR de moeite waard. In alle andere gevallen houd je dat geld in je zak.

Stap 1: bepaal je niveau en je vakken

Begin bij de basis. Zit je op het vmbo of de mavo, of op havo/vwo? En welke vakken kies (of koos) je in je examenpakket? Schrijf vooral op of er wiskunde bij zit en welke variant: wiskunde A, B, C of D. Dit is de informatie waarmee je in stap 2 de knoop doorhakt.

Stap 2: zit wiskunde A/B/C op havo/vwo erbij?

Dit is dé vraag. Heb je op havo of vwo wiskunde A, B of C in je examenpakket? Dan heb je voor het centraal examen een grafische rekenmachine nodig — dat is de enige situatie waarin een GR verplicht en toegestaan is. Heb je dat niet (geen wiskunde, alleen op vmbo/mavo, of havo/vwo zonder die wiskundevakken)? Ga dan door naar stap 3 met een wetenschappelijke rekenmachine als uitgangspunt.

Stap 3: kies een GR of een wetenschappelijke rekenmachine

Was het antwoord op stap 2 'ja'? Kies dan een grafische rekenmachine van de actuele lijst van het CvTE (controleer examenblad.nl voor jouw examenjaar) — bijvoorbeeld een Casio fx-CG50, NumWorks of TI-84 Plus CE-T. Was het antwoord 'nee'? Dan is een goede wetenschappelijke rekenmachine zoals de Casio fx-82NL of fx-991CW/EX precies genoeg, en bespaar je € 70 tot € 120.

Een GR koop je het makkelijkst online bij bol.com of Coolblue; controleer wel dat het exacte model op de toegestane lijst staat. Wil je per opgave snel iets narekenen of controleren, gebruik dan tussendoor de gratis tools op deze site, zoals de abc-formule calculator voor kwadratische vergelijkingen.

Veelgestelde vragen

Heb ik altijd een grafische rekenmachine nodig op de middelbare school? Nee. Een grafische rekenmachine is alleen nodig en toegestaan bij het centraal examen wiskunde A, B en C op havo en vwo. Voor alle andere vakken en op vmbo/mavo gebruik je een wetenschappelijke rekenmachine.

Mag ik een grafische rekenmachine gebruiken bij natuurkunde of scheikunde? Nee. Bij natuurkunde, scheikunde, biologie en economie is een grafische rekenmachine niet toegestaan. Daar reken je met een wetenschappelijke rekenmachine.

Wat is het verschil tussen een grafische en een wetenschappelijke rekenmachine? Een wetenschappelijke rekenmachine kan machten, wortels, sin/cos/tan, breuken en statistiek, maar geen grafieken plotten. Een grafische rekenmachine kan dat allemaal én grafieken tekenen, vergelijkingen oplossen en tabellen maken — met een goedgekeurde examenstand.

Hoeveel kost het verschil tussen de twee? Een wetenschappelijke rekenmachine kost ongeveer € 18 tot € 45, een grafische rekenmachine ongeveer € 93 tot € 140. Heb je geen GR nodig, dan bespaar je dus al snel € 70 tot € 120.

Welke grafische rekenmachines zijn toegestaan bij het examen? Voor 2026/2027 onder andere de Casio fx-CG50, HP Prime, TI-84 Plus CE-T, TI-Nspire CX II-T (met CAS), TI-Nspire CX (non-CAS) en NumWorks N0110+. De lijst wordt jaarlijks bijgewerkt; controleer altijd examenblad.nl voor jouw examenjaar.

Welke rekenmachine kies ik als ik vmbo doe of havo/vwo zonder wiskunde A/B/C? Een goede wetenschappelijke rekenmachine, bijvoorbeeld een Casio fx-82NL of fx-991CW/EX. Een grafische rekenmachine is in die gevallen niet toegestaan en dus overbodig.