Spaarrente berekenen

Samengestelde rente: het 'achtste wereldwonder'

Albert Einstein zou ooit gezegd hebben dat samengestelde rente 'het achtste wereldwonder' is. De grap is dat hij dat waarschijnlijk nooit gezegd heeft, maar het idee klopt: rente over rente werkt exponentieel, en exponentiële groei is bijna altijd contra-intuïtief.

Een voorbeeld: leg je vandaag € 10.000 weg tegen 4% rente, dan heb je over één jaar € 10.400. Logisch. Maar over 30 jaar heb je geen 30 × € 400 = € 12.000 extra — je hebt € 32.434 erbij. De rente werd elk jaar berekend over een groter bedrag, en die opslag stapelt zich op.

De formule: FV = P × (1 + r)^n. Met PMT (periodieke inleg) erbij wordt het: FV = P × (1 + r)^n + PMT × [((1 + r)^n − 1) / r]. Klinkt ingewikkeld; deze calculator doet het werk voor je.

De kracht van tijd

Het belangrijkste ingrediënt voor samengestelde rente is tijd. Hoe langer je spaart, hoe groter het 'rente over rente' effect. Bekijk dit voorbeeld: drie spaarders zetten allemaal € 200 per maand opzij tegen 4% rente, maar voor verschillende periodes:

De regel van 72 (verdubbelingstijd)

Een handige vuistregel om snel uit te rekenen wanneer je geld verdubbelt: deel 72 door je rentepercentage. Bij 3% rente verdubbelt je inleg dus in ongeveer 72 ÷ 3 = 24 jaar. Bij 6% rente in 12 jaar, en bij 8% in 9 jaar.

Deze regel is een benadering, maar verbazingwekkend nauwkeurig voor rentes tussen 1% en 15%. Hij maakt direct duidelijk hoeveel het uitmaakt of je 2% of 4% rente krijgt: het verschil tussen verdubbelen in 36 jaar of in 18 jaar.

Wat zijn realistische spaarrentes in 2026?

Na de hoge rentes van 2023–2024 zijn spaarrentes in 2026 weer iets gedaald, maar nog steeds historisch normaal. Een grof beeld:

Belasting over je spaargeld (box 3)

Niet alle rente houd je netto: vanaf een bepaald spaarsaldo betaal je vermogensrendementsheffing in box 3. In 2026 geldt een heffingsvrij vermogen van € 57.684 per persoon (€ 115.368 voor fiscaal partners). Boven die drempel rekent de Belastingdienst met een 'forfaitair rendement' op je spaargeld (~ 1,03% in 2026, jaarlijks bijgesteld) en heft daar 36% belasting over.

Concreet: heb je € 100.000 spaargeld als alleenstaande, dan is het belastbaar deel € 100.000 − € 57.684 = € 42.316. Daar wordt ~ 1% rendement op verondersteld (€ 423), en daar betaal je 36% over (€ 152). Voor de meeste spaarders met < € 50.000 is er dus géén belasting verschuldigd. Sinds 2027 komt er een nieuw stelsel met heffing op werkelijk rendement — dit kan deze cijfers behoorlijk veranderen.

Hoe vaak wordt rente bijgeschreven?

In Nederland wordt spaarrente bijna altijd jaarlijks bijgeschreven (ergens in januari over het voorgaande jaar). Sommige buitenlandse aanbieders en beleggingsproducten doen dit per kwartaal of maandelijks — dat is gunstiger, omdat je dan eerder rente krijgt over je rente.

Het verschil is meestal klein: bij 3% jaarrente over € 10.000 levert maandelijks compounding € 304 op in plaats van € 300 bij jaarlijks (een paar euro). Bij hogere rentes en langere looptijden wordt het verschil groter. Met deze calculator kun je het gemakkelijk vergelijken via de drie knoppen onder de inputs.

Sparen of beleggen?

Sparen is veilig (gegarandeerd onder DGS tot € 100.000 per bank) maar levert in de huidige rentemarkt vaak net niet genoeg op om de inflatie bij te benen. Beleggen levert historisch gezien 5–7% per jaar op — maar met flinke uitschieters omhoog en omlaag.

De vuistregel die door veel financieel adviseurs wordt aangehouden:

• 3–6 maanden inkomen als 'buffer' op een direct opvraagbare spaarrekening — niet beleggen.
• Geld dat je binnen 5 jaar nodig hebt: spaarrekening of kortlopend deposito.
• Geld dat je langer dan 10 jaar kunt missen: indexfondsen of pensioenproducten kunnen vaak meer opleveren.
• Combinatie: bouw je buffer eerst op, daarna stap voor stap toevoegen aan een beleggingsrekening.