RekenmachinePro

Dakhelling berekenen

Reken dakhelling om tussen graden, procent en verhouding. Bereken meteen de schuine zijde van het dakvlak — handig voor pannen, leien of zonnepanelen.

Of je nu een dakkapel plant, zonnepanelen wilt monteren, een EPDM-dakbedekking koopt of gewoon precies wilt weten hoe stijl je dak is — alles begint met de dakhelling. In Nederland is die soms in graden gegeven (vooral in bouwtekeningen), soms in procenten (vaker in EPDM en isolatie) en soms als verhouding (1:2, 1:5 — vooral platte daken). Met deze calculator stap je in één klik tussen die eenheden, en bereken je meteen de lengte van het schuine dakvlak vanaf een bekende horizontale dakbreedte. Onmisbaar voor zelfklussers en handig voor een snelle check naast een offerte.

Graden, procent of verhouding?

Drie manieren om dezelfde helling uit te drukken — afhankelijk van wie je vraagt en welk vakgebied het is. Architecten en dakdekkers werken meestal in graden. Wegenbouw, EPDM en isolatie-leveranciers werken in procent. Platte daken en hellingen onder 1:10 worden vaak als verhouding aangeduid.

GradenProcentVerhouding (h:v)Type dak
0°0%platdakPlat dak (alleen voor afwatering 1:80)
3°5,2%1 : 19,1Plat dak met afschot
10°17,6%1 : 5,7Lage helling
15°26,8%1 : 3,7Lessenaarsdak
22,5°41,4%1 : 2,4Lichte zadeldak
30°57,7%1 : 1,7Pannendak (minimum)
35°70,0%1 : 1,4NL gangbaar pannendak
40°83,9%1 : 1,2NL gangbaar pannendak
45°100,0%1 : 1,0Steile zadeldak
60°173,2%1 : 0,6Zeer steil

De wiskunde achter de helling

Het verband tussen graden en procent is simpel: het percentage is de tangens van de hoek, vermenigvuldigd met 100. Een dak van 45° heeft tan(45°) = 1, dus 100% — voor elke meter horizontaal gaat het dak één meter omhoog. Een dak van 30° heeft tan(30°) ≈ 0,577 = 57,7%.

De schuine zijde van je dak (van goot tot nok, gemeten over het dakvlak zelf — wat je nodig hebt voor pannen, isolatie of zonnepanelen) is iets langer dan de horizontale projectie. Pythagoras helpt: schuine zijde² = horizontaal² + verticaal², of korter: schuin = horizontaal / cos(graden).

Wat je hebtFormuleVoorbeeld
Graden → procenttan(graden) × 100tan(35°) × 100 = 70%
Procent → gradenatan(procent / 100)atan(0,7) = 35°
Verticale stijginghorizontaal × tan(graden)5 × tan(35°) = 3,5 m
Schuine zijdehorizontaal / cos(graden)5 / cos(35°) = 6,1 m
Pythagoras√(h² + v²)√(5² + 3,5²) = 6,1 m

Praktijkvoorbeelden

Een paar veelvoorkomende klusvoorbeelden:

  • Pannendak 35° met horizontale dakbreedte 5 m (van goot tot nok): schuine zijde = 5 / cos(35°) ≈ 6,1 m. Voor een dak van 8 m breed heb je dus 6,1 × 8 = 48,8 m² dakvlak.
  • Plat dak 1:80 (afwateringseis NL): 1,25% = 0,7°. Op 6 m horizontaal gaat het dak 7,5 cm omhoog — net genoeg voor regenwater.
  • Lessenaarsdak 22°: 40% helling, schuine zijde bij 4 m horizontaal = 4,3 m. Past mooi onder een aanbouw van 2,5 m hoogte verschil.
  • Steile zolder 50°: bijna 120% helling. Niet meer 'gewoon' begaanbaar, geen plek voor staanwerk.
  • Zonnepanelen op een 35° dak: optimale jaaropbrengst in NL bij hellingen van 30–45° en pal-zuid oriëntatie. Daar komt 35° net mooi in uit.

Wie heeft de dakhelling nodig?

Een paar vakgebieden waarin je deze berekening nodig hebt:

VakgebiedWaarvoorTypische helling
DakdekkerPan- of leiendaktype kiezen30–55°
ArchitectBouwtekening en welstandVaak 35–45° in NL
EPDM / bitumenAfschot voor afwateringMin 1:80 (≈0,7°)
Solar-installateurZonnepanelen oriëntatie30–45° optimaal NL
IsolatieHoeveelheid materiaal en passingAlle types
SchoorsteenvegerVeiligheid bij beklimmingBoven 45° = riskanter
Erfgrens / welstandMaximale hellingseis bij dakkapelVaak max. 5° afschot

Minimum- en maximumhellingen per daktype

Niet elk dakmateriaal werkt bij elke helling. Hieronder de gangbare grenzen die fabrikanten en bouwbesluit voorschrijven:

MateriaalMinimum hellingMaximum helling
EPDM-rubber0° (wel afschot 1:80)Geen maximum
Bitumen / shingles12°85°
Riet (rietdak)45°70°
Keramische pannen15° (met onderdak 25°)75°
Betonnen pannen20°75°
Natuurleien25°Onbeperkt
Zinken roevendak5°Onbeperkt
Stalen damwand10°Onbeperkt

Waarom een 'plat dak' eigenlijk nooit plat is

Een echt 0° dak zou onmiddellijk waterplassen krijgen die niet weg kunnen — slechte zaak voor de levensduur van de dakbedekking en een uitnodiging voor lekkages. Het Nederlandse Bouwbesluit eist daarom voor platte daken een afschot van minimaal 1,25% (oftewel 1 op 80, 0,7°) richting een afvoer.

In de praktijk wordt vaak 1,5–2% (1:50 tot 1:67) aangehouden voor extra zekerheid. Dat betekent op een platdak van 6 m diep, 9 cm tot 12 cm verloop tussen de hoge en de lage zijde. Voor garagedaken en aanbouwen dus serieus om aan te denken: het lijkt vlak, maar het is het niet.

Formule

Hellingspercentage:  procent = tan(graden) × 100
Graden uit procent:  graden = atan(procent / 100)

Verticale stijging:  rise = horizontaal × tan(graden)
Schuine zijde:       schuin = horizontaal / cos(graden)
                            = √(horizontaal² + rise²)

Dakvlak (m²):        oppervlakte = schuine zijde × dakbreedte

Verhouding 1:n:      n = horizontaal / verticaal

Voorbeelden

  • Dakhelling 45°
    = 100%, schuin √2 × horizontaal
  • Pannendak 35°, 5 m horizontaal
    70%, rise 3,5 m, schuin 6,1 m
  • Plat dak met 5% afschot
    = 2,86°, classificatie 'plat'
  • Lessenaarsdak 22°, 4 m horizontaal
    40%, rise 1,6 m, schuin 4,3 m

Veelgestelde vragen

Hoe reken ik dakhelling van graden om naar procent?
Vermenigvuldig de tangens van de hoek met 100. Een dak van 30° heeft tan(30°) ≈ 0,577, dus 57,7%. Een dak van 45° is precies 100%. Boven de 45° gaat het percentage snel boven 100% — een dak van 60° is 173%.
Wat is een normale dakhelling in Nederland?
Voor pannendaken is 35–45° het meest gangbaar. Dat komt overeen met 70–100% en geeft genoeg afvoer voor regen, sneeuw en bladafval, terwijl het visueel nog 'normaal' oogt. Lessenaarsdaken zitten meestal tussen 15° en 25°.
Hoe bereken ik de schuine zijde van mijn dak?
Schuine zijde = horizontale dakbreedte / cos(hellingshoek). Voor een dak van 35° en 5 m horizontaal: 5 / cos(35°) ≈ 6,1 m. Of via Pythagoras: √(horizontaal² + verticaal²). Beide methodes geven dezelfde uitkomst.
Wat is de minimale helling voor een plat dak?
Volgens het Nederlandse Bouwbesluit minimaal 1:80 oftewel 1,25% afschot (≈ 0,7°). In de praktijk wordt 1,5–2% aangehouden voor extra zekerheid. Zonder afschot blijft regenwater staan en gaat de dakbedekking sneller stuk.
Welke dakhelling is optimaal voor zonnepanelen?
In Nederland geeft een dakhelling van 30–40° de hoogste jaaropbrengst, mits het dak op het zuiden gericht is. Daarboven (steiler dan 45°) verlies je in de zomer wat zon, daaronder (vlakker) in de winter. Tussen 25° en 45° is het verschil overigens klein — minder dan 5%.
Hoe bereken ik dakhelling vanaf een verhouding?
1:n betekent: voor elke n meter horizontaal gaat het dak 1 meter omhoog. Hellingspercentage = 100/n. Hellingshoek = atan(1/n). Voorbeeld: 1:2 = 50%, atan(0,5) ≈ 26,6°. 1:5 = 20%, atan(0,2) ≈ 11,3°.
Hoeveel m² dakoppervlakte krijg ik bij een schuin dak?
Vermenigvuldig de schuine zijde met de dakbreedte. Een zadeldak van 35° met 5 m horizontaal en 8 m breed heeft per dakvlak 6,1 × 8 = 48,8 m². Vergeet niet beide dakvlakken op te tellen voor het totaal.
Wat is een lessenaarsdak?
Een dak met één schuine zijde, in tegenstelling tot een zadeldak (twee schuine zijden). De helling ligt meestal tussen 15° en 30°. Wordt veel gebruikt voor moderne aanbouwen, dakkapellen en garages. Voordeel: efficiënt voor zonnepanelen en goedkoper dan een zadeldak.
Mag ik mijn dak zelf bestijgen om te meten?
Bij een helling tot ongeveer 30° is het redelijk veilig met goede schoenen en een dakhaak. Boven 45° is professioneel klimmateriaal nodig — val-risico stijgt sterk. Veel mensen meten daarom op de zolder zelf (afstand van vloer tot nok), of vanaf een ladder met meetstok. Veiliger is om de dakhelling van bouwtekeningen of de woningadvertentie over te nemen.
Wat is het verschil tussen helling en afschot?
In de praktijk hetzelfde, maar 'helling' wordt gebruikt voor schuine daken (graden), 'afschot' voor platte daken (verhouding of procent). Een plat dak met 1:80 afschot heet niet 'helling van 0,7°' maar 'afschot 1,25%'. Beide woorden duiden hetzelfde geometrische verschijnsel aan.
Hoe meet ik de dakhelling met een telefoon?
Via de waterpas-app (op iPhone in de app Kompas → tweede tabblad). Houd de telefoon vlak tegen het dakvlak en lees de hoek af. Werkt verbazingwekkend nauwkeurig — meestal binnen 1° van de werkelijke waarde, mits het scherm goed contact maakt met het oppervlak.

Gerelateerde tools

M² berekenen
Bereken in seconden de oppervlakte van een ruimte of bouwvlak — rechthoek, cirkel, driehoek of trapezium. Inclusief snijverlies-marge voor materialen.
Beton berekenen
Bereken hoeveel beton je nodig hebt — in kuub (m³), in zakken droogbeton én in geschatte kosten. Voor vloeren, funderingen, kolommen en sleuven.
Zonnepanelen terugverdientijd
Bereken hoe snel je zonnepanelen zichzelf terugverdienen, je jaarlijkse opbrengst en wat je over 25 jaar netto verdient.
Kabeldoorsnede berekenen
Bepaal de juiste kabeldikte (mm²) voor elke installatie — 1-fase of 3-fase, op basis van stroom, lengte en spanningsverlies.

Laatst bijgewerkt: 10 april 2026