Vakantiegeld berekenen in 2026: complete gids (bruto, netto, part-time en Wajong)

Wat is vakantiegeld en wat zegt de wet?

Vakantiegeld — officieel vakantietoeslag of vakantiebijslag — is een wettelijk verplichte uitkering voor werknemers in Nederland. De grondslag ligt in de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag (WML): iedere werknemer heeft recht op minimaal 8% van zijn of haar bruto jaarsalaris als vakantiegeld. Cao's en individuele arbeidsovereenkomsten mogen een hoger percentage afspreken, maar nooit lager dan 8%.

Het wettelijk minimumloon bedraagt in 2026 voor werknemers van 18 jaar en ouder bij een volledige werkweek van 40 uur € 2.069,40 bruto per maand. Het bijbehorende minimum vakantiegeld op jaarbasis is 8% × (12 × € 2.069,40) = € 1.986,62 bruto. Overigens zijn werkgevers niet verplicht om precies het wettelijk minimum te hanteren: de meeste cao's kennen een vakantietoeslagpercentage van 8%, maar hogere percentages komen voor in sectoren als de overheid, onderwijs en zorg.

Vakantiegeld geldt niet automatisch voor zelfstandigen (ZZP'ers) of freelancers die op opdrachtbasis werken. Wie als werknemer in loondienst staat, ook bij uitzend- of detacheringsbureaus, heeft altijd recht op de 8%-toeslag. Twijfel je of jouw contract vakantiegeld inhoudt, kijk dan in de arbeidsovereenkomst of raadpleeg de toepasselijke cao.

Wanneer ontvang je vakantiegeld en over welke periode?

De standaard opbouwperiode loopt van 1 juni van het vorige jaar tot en met 31 mei van het lopende jaar. In de praktijk betekent dit dat je in mei of juni het vakantiegeld ontvangt dat je hebt opgebouwd over de twaalf maanden voorafgaand aan de uitbetaling. Veel werkgevers betalen uit in mei, zodat werknemers het geld net vóór de zomervakantieperiode op hun rekening hebben.

Cao's kunnen van de standaard opbouwperiode afwijken. In sommige sectoren loopt het boekjaar van januari tot december en wordt vakantiegeld ook in december of zelfs maandelijks uitbetaald. Controleer je cao of je arbeidsovereenkomst om zeker te zijn van de exacte uitbetalingsdatum. Als je tussentijds uit dienst gaat, heeft je werkgever de verplichting om het opgebouwde vakantiegeld pro rata uit te betalen in de eindafrekening.

Werknemers die gedurende het jaar in dienst komen, bouwen vakantiegeld op over de maanden dat ze werkzaam zijn. Begin je op 1 september, dan heb je aan het einde van de opbouwperiode (31 mei) negen maanden opgebouwd en ontvang je 9/12 van het jaarlijkse vakantiegeld. Gebruik onze vakantiegeld-calculator om dit precies te berekenen voor jouw situatie, inclusief start- en einddatum.

Vakantiegeld bruto berekenen: de formule

De basisformule is eenvoudig: bruto vakantiegeld = 8% × bruto jaarsalaris. Bruto jaarsalaris bereken je door je vaste maandloon te vermenigvuldigen met 12 — het vakantiegeld zelf telt niet mee als grondslag (je berekent 8% van je loon, niet van je loon plus vakantiegeld). Toeslagen die structureel en contractueel zijn vastgesteld (zoals een ploegendiensttoeslag) tellen doorgaans wel mee; onregelmatige overuren of eenmalige bonussen kunnen erbuiten vallen afhankelijk van de cao.

Concreet voor drie veelvoorkomende salarissen in 2026: bij een bruto maandsalaris van € 2.500 (jaarsalaris € 30.000) bedraagt het bruto vakantiegeld € 2.400 en het nettobedrag na inhouding van de bijzondere beloning komt uit op circa € 1.711. Bij € 3.000 per maand (€ 36.000 per jaar) is het bruto vakantiegeld € 2.880 en houd je netto ongeveer € 2.046 over. Bij € 3.500 per maand (€ 42.000 per jaar) bedraagt het bruto vakantiegeld € 3.360 en het nettobedrag circa € 1.891 — opmerkelijk lager dan bij € 3.000, wat direct het effect laat zien van het hogere bijzondere belastingtarief in de tweede schijf.

Wil je het exacte bedrag voor jouw salaris weten? Gebruik de vakantiegeld-calculator op RekenmachinePro: vul je bruto maandsalaris in, geef desgewenst aan of toeslagen meegerekend moeten worden, en zie direct het bruto en netto resultaat. Dat spaart je een foutgevoelige handmatige berekening.

Netto vakantiegeld: waarom valt het tegen?

Vakantiegeld wordt niet belast als regulier maandloon, maar als een zogenoemde bijzondere beloning. Daarvoor past de werkgever de tabel bijzondere beloningen toe, die is afgestemd op je totale jaarloon inclusief het uit te betalen vakantiegeld. Het effectieve tarief van deze bijzondere beloning ligt in de meeste middeninkomens tussen de 40% en 52%, terwijl je maandloon misschien maar 27-35% aan loonheffing meeneemt.

De reden voor het hogere tarief is dat de Belastingdienst het vakantiegeld optelt bij je jaarloon om te bepalen in welke belastingschijf je valt. In schijf 1 (tot € 38.883) geldt een tarief van 35,70%; in schijf 2 (€ 38.884 tot € 78.426) is dat 37,56%. Maar boven op die tarieven worden bij eenmalige beloningen ook de afbouw van de arbeidskorting en de algemene heffingskorting in één keer verrekend. Dit stapeleffect zorgt ervoor dat het marginale tarief op het vakantiegeld in het middeninkomenssegment effectief richting 50% gaat.

Belangrijk om te weten: de inhouding die je werkgever toepast op het vakantiegeld is een voorheffing. Bij de definitieve aangifte inkomstenbelasting wordt gekeken naar je werkelijke jaarloon en de bijbehorende heffingskortingen. Als het bijzondere tarief te hoog was, krijg je geld terug van de Belastingdienst. Combineer de vakantiegeld-calculator met onze bruto-naar-netto-calculator om een volledig beeld te krijgen van je jaarinkomen na belasting.

Vakantiegeld bij part-time werken

Part-timers bouwen vakantiegeld op over het feitelijk verdiende loon — niet over een fictief voltijdloon. De 8%-regel werkt daarmee automatisch naar rato: wie 24 uur per week werkt in plaats van 40 uur, verdient 60% van het voltijdloon en ontvangt ook 60% van het vakantiegeld van een voltijdwerknemer. Er zijn geen speciale regels nodig; de formule pakt dit al correct.

Een concreet voorbeeld: je werkt 50% (20 uur per week) en je bruto maandsalaris bedraagt € 1.750. Je jaarlijkse opbouw is dan 8% × (12 × € 1.750) = € 1.680 bruto vakantiegeld. Netto blijft hier — afhankelijk van de overige inkomsten en de bijzondere beloning-tabel — ongeveer € 1.195 van over. Gebruik de vakantiegeld-calculator en vul je werkelijke maandsalaris in; je hoeft niet zelf terug te rekenen naar voltijdequivalenten.

Let op als je meerdere part-timebanen hebt: iedere werkgever berekent vakantiegeld over het bij hem verdiende loon. Jij moet zelf bewaken dat de totale inhouding via de bijzondere beloningstabel correct is verrekend, want bij twee werkgevers kan het cumulatieve tarief te laag uitvallen. Check dit via de aangifte inkomstenbelasting of laat je adviseren door een belastingadviseur.

Vakantiegeld voor Wajong-ontvangers

Wajong-uitkeringsgerechtigden ontvangen ook vakantiegeld, maar dat wordt uitbetaald door het UWV en niet door een werkgever. Het percentage is identiek aan dat voor werknemers: 8% van de vakantiegeldgrondslag, berekend over de Wajong-uitkering die je in de opbouwperiode hebt ontvangen. De uitbetaling vindt eveneens plaats in mei of juni.

De hoogte hangt af van je Wajong-uitkering. De Wajong 2010 kent een uitkeringspercentage van 75% van het wettelijk minimumloon voor werkenden en 70% voor mensen die niet werken. Op basis van het WML van € 2.069,40 in 2026 is de uitkering voor werkenden maximaal circa € 1.552 per maand. Het jaarlijkse vakantiegeld bedraagt dan 8% × (12 × € 1.552) = circa € 1.490 bruto. Heb je een arbeidsbeperking en combineer je een Wajong-uitkering met loon uit een dienstverband, dan ontvang je van beide bronnen vakantiegeld.

De belastingheffing over Wajong-vakantiegeld werkt op dezelfde manier als bij werknemers: het bedrag wordt als bijzondere beloning gezien en belast via de bijzondere beloningstabel. Afhankelijk van je totale inkomen kan het effectieve tarief variëren. Heb je vragen over je specifieke situatie, dan is het UWV de eerste aanspreekpartner.

Vakantiegeld als ZZP'er: zelf reserveren

Als ZZP'er heb je geen werkgever die wettelijk verplicht is vakantiegeld uit te betalen. Toch is de 8%-vuistregel ook voor zelfstandigen relevant: om te voorkomen dat je in de zomervakantie zonder inkomen zit terwijl vaste lasten doorlopen, is het verstandig om maandelijks 8% van je omzet opzij te zetten op een aparte spaarrekening. Zo creëer je je eigen vakantiegeld-buffer.

Een veelgebruikte methode is om de 8% direct in je uurtarief of projectprijs te verwerken. Als je een uurloon van € 75 rekent zonder vakantiegeld-opslag, zou je eigenlijk € 81 moeten vragen (75 × 1,08) om op hetzelfde inkomensniveau te komen als een werknemer in loondienst. Gebruik de uurloon-calculator op RekenmachinePro om te berekenen welk tarief je nodig hebt als je ook vakantiegeld, pensioen en arbeidsongeschiktheidsverzekering meeneemt.

Voor de belastingaangifte van ZZP'ers is vakantiegeld geen apart begrip: alles wat je verdient valt onder winst uit onderneming in box 1. Er is geen bijzonder tarief van toepassing zoals bij werknemers. De belastingdruk over je 8%-spaarbuffer wordt bepaald door je totale jaarwinst en de reguliere box 1-tarieven, niet door een aparte tabel. Dat maakt de netto-opbrengst van je 'eigen vakantiegeld' als ZZP'er doorgaans iets gunstiger dan bij werknemers.

Praktische tips: slim omgaan met je vakantiegeld

Het meest voorkomende misverstand is dat vakantiegeld 'extra' geld is. In werkelijkheid is het uitgesteld loon: je hebt het al verdiend, maar je werkgever heeft het op een aparte rekening gereserveerd. Behandel het dan ook als een vast onderdeel van je jaarinkomen in plaats van als een meevaller. Wie dat doet, is minder geneigd het volledig op te maken en houdt ook het belastingplaatje beter in de gaten.

Sta je voor een grote aankoop, let dan goed op het moment waarop je vakantiegeld binnenkwam. Omdat vakantiegeld als bijzondere beloning wordt belast, trekt het je gemiddelde belastingdruk voor dat jaar omhoog. Als je in datzelfde jaar ook een bonus of 13e maand ontvangt, kunnen deze beloningen samen in een nog hogere belastingschijf terechtkomen. Overleg met je werkgever of het fiscaal gunstiger is om beloningen over twee belastingjaren te spreiden — dit is wettelijk niet altijd mogelijk maar soms bespreekbaar.

Gebruik vakantiegeld als startpunt voor vermogensopbouw: los een deel af op een schuld met hoge rente (consumentenkrediet, rood staan), draag extra af op je studielening bij DUO als je hoge maandlasten hebt, of plaats het op een spaarrekening met een aantrekkelijke rente. De studielening-calculator op RekenmachinePro laat zien hoeveel extra aflossen je aan totale rente bespaart over de looptijd. Lees ook ons artikel over slimmer omgaan met je bruto-netto loon om je totale jaarinkomen te optimaliseren.

Krijg je vakantiegeld terwijl je ook een bonus of 13e maand verwacht? Dan loont het soms om bij je werkgever te vragen of de uitbetaling kan worden gespreid. Twee eenmalige beloningen in dezelfde maand worden beide via het bijzondere tarief belast, wat tijdelijk kan resulteren in een hogere inhouding dan achteraf noodzakelijk blijkt. Na de aangifte inkomstenbelasting wordt dit rechtgetrokken, maar in tussentijd mis je tijdelijk liquiditeit.

Veelgestelde vragen over vakantiegeld

Hoe bereken ik mijn vakantiegeld als ik in de loop van het jaar ben begonnen? Je bouwt vakantiegeld op over de maanden dat je in dienst was tijdens de opbouwperiode (1 juni – 31 mei). Verdien je € 3.000 per maand bruto en ben je op 1 september begonnen, dan heb je aan het einde van de opbouwperiode negen maanden opgebouwd: 8% × (9 × € 3.000) = € 2.160 bruto vakantiegeld. Gebruik de vakantiegeld-calculator om dit automatisch te berekenen op basis van je exacte startdatum.

Moet ik belasting betalen over mijn vakantiegeld? Ja, vakantiegeld is belastbaar inkomen. Je werkgever houdt loonbelasting in via de tabel bijzondere beloningen. Het effectieve tarief ligt in de middeninkomens doorgaans hoger dan op je reguliere maandloon, omdat de afbouw van heffingskortingen in één keer wordt verrekend. In de uiteindelijke aangifte inkomstenbelasting wordt het definitieve bedrag vastgesteld en volgt eventueel een teruggave.

Ik werk bij twee werkgevers. Ontvang ik bij allebei vakantiegeld? Ja. Elke werkgever is verplicht om over het bij hem verdiende loon 8% vakantiegeld te reserveren en uit te betalen. Beide werkgevers passen het bijzondere belastingtarief toe op hun eigen uitbetaling, maar het cumulatieve tarief kan te laag zijn als je beide inkomens bij elkaar optelt. Geef beide inkomstenbronnen op in je aangifte inkomstenbelasting om het juiste belastingbedrag vast te stellen.

Heeft een oproepkracht recht op vakantiegeld? Ja, ook oproepkrachten en mensen met een nul-urencontract hebben recht op vakantiegeld. De grondslag is het feitelijk verdiende loon over de opbouwperiode. Werkgevers kunnen er voor kiezen om het vakantiegeld maandelijks uit te betalen als aparte component op het loonstrookje, wat bij onregelmatige werktijden overzichtelijker kan zijn.

Bouw ik vakantiegeld op tijdens ziekte? Ja, tijdens ziekte behoud je het recht op vakantiegeld. Je werkgever moet het vakantiegeld berekenen over het loon dat je doorbetaald krijgt tijdens je ziekteverzuim. Ook als je loon tijdens ziekte op enig moment daalt (bijvoorbeeld na het eerste ziektejaar), blijft de 8%-verplichting van kracht op het daadwerkelijk doorbetaalde loon.