Wat is een gezond gewicht? BMI uitgelegd (met tabel)

Wat is BMI?

BMI staat voor Body Mass Index, in het Nederlands ook wel de Quetelet-index genoemd. Het is een verhoudingsgetal dat je gewicht afzet tegen je lengte. Zo krijg je in één getal een indruk of je gewicht past bij je lengte, zonder dat je iets over je lichaam hoeft te weten behalve die twee waarden.

BMI is bedoeld als snelle screening voor grote groepen mensen. Huisartsen, diëtisten en het Voedingscentrum gebruiken het om in te schatten of iemand een verhoogd gezondheidsrisico heeft door onder- of overgewicht. Het zegt op zichzelf niks over hoe fit of gezond je bent — daarvoor is het te grof. Wil je meteen je eigen getal weten? Gebruik de BMI berekenen tool.

Hoe bereken je je BMI?

De formule is eenvoudig: je deelt je gewicht in kilogram door het kwadraat van je lengte in meters. Dus BMI = gewicht ÷ (lengte × lengte). Let op dat je lengte in meters gebruikt, niet in centimeters.

Een voorbeeld: iemand van 75 kilo en 1,80 meter rekent 75 ÷ (1,80 × 1,80) = 75 ÷ 3,24 = 23,1. Dat valt binnen de gezonde categorie. Wil je niet zelf rekenen? Vul je gewicht en lengte in bij de BMI-calculator en je krijgt direct je BMI én je categorie te zien.

• Weeg jezelf bij voorkeur 's ochtends, zonder kleren, na het toilet.
• Meet je lengte zonder schoenen, met je hielen tegen de muur.
• Gebruik je lengte in meters (1,75 m) — niet in centimeters (175).
• Deel je gewicht door je lengte in het kwadraat.

BMI-tabel: de categorieën en grenswaarden

Voor volwassenen tussen ongeveer 19 en 69 jaar hanteren de WHO en het Voedingscentrum vaste grenswaarden. Onderstaande tabel laat zien welke categorie bij welk BMI hoort. Ligt je BMI net op een grens, dan telt het gebruikelijk als de hogere categorie.

Wat BMI wél en níét over je zegt

BMI is handig, maar simpel. Het kent maar twee ingrediënten — gewicht en lengte — en weet dus niet waaruit dat gewicht bestaat. Spieren wegen meer dan vet, dus een gespierde sporter kan een BMI boven de 25 hebben zonder overgewicht. Andersom kan iemand met weinig spiermassa een 'gezond' BMI hebben terwijl het vetpercentage eigenlijk te hoog is.

Ook zegt BMI niets over wáár je vet zit. Buikvet rond de organen is risicovoller dan vet op de heupen, maar op de weegschaal zie je dat verschil niet. Daarom kijken artsen naast BMI vaak naar de buikomvang.

Tot slot geldt de standaardtabel niet voor iedereen. Voor kinderen en tieners bestaan aparte, naar leeftijd en geslacht gecorrigeerde BMI-grenzen. Voor 70-plussers ligt een gezonde BMI iets hoger, omdat wat reserve op oudere leeftijd beschermend werkt. En mensen met een Aziatische (Zuid- of Oost-Aziatische) achtergrond lopen al bij een lager BMI meer risico, waardoor daar lagere grenswaarden gelden.

• Houdt geen rekening met spiermassa versus vetmassa.
• Zegt niets over de verdeling van vet (buik versus heupen).
• Aparte grenzen voor kinderen, tieners en 70-plussers.
• Voor een Aziatische achtergrond gelden lagere grenswaarden.

BMI, vetpercentage en buikomvang vergeleken

Omdat BMI zo grof is, gebruik je het idealiter samen met andere maten. Je vetpercentage vertelt hoeveel van je lichaamsgewicht daadwerkelijk uit vet bestaat en corrigeert zo voor spiermassa. Je buikomvang laat zien of je risicovol buikvet hebt opgebouwd, ongeacht je totale gewicht.

De buikomvang meet je met een meetlint rond het breedste deel van je buik. Bij vrouwen wijst meer dan 88 cm op te veel buikvet en tussen 80 en 88 cm op een licht verhoogd risico. Bij mannen liggen die grenzen op 102 cm en 94 cm. Wil je die maten combineren met je BMI? Gebruik de vetpercentage-calculator en de buikomvang & risico tool naast elkaar.

Wanneer moet je iets met je BMI?

Valt je BMI binnen de gezonde categorie en heb je een normale buikomvang, dan is er meestal geen reden tot zorg. Zit je in de categorie overgewicht of obesitas, of heb je ondergewicht, dan is dat een signaal om er aandacht aan te besteden — niet om te schrikken.

Onthoud dat BMI een screeningsindicator is en geen diagnose. Alleen een BMI-getal zegt niet of jíj gezondheidsproblemen hebt. Twijfel je, val je onbedoeld af, of wil je gericht afvallen of aankomen? Bespreek dit met je huisarts of een diëtist. Zij kijken naar het hele plaatje: je leefstijl, bloedwaarden, buikomvang en persoonlijke situatie.

Wil je zelf aan de slag met je gewicht, dan helpt inzicht in je energiebalans. Bereken hoeveel calorieën je per dag nodig hebt met de calorieën-calculator, of bepaal een realistisch streefgewicht met de ideaal gewicht tool.

Veelgestelde vragen

Wat is een gezond BMI? Voor volwassenen tussen ongeveer 19 en 69 jaar geldt een BMI van 18,5 tot 25 als een gezond gewicht. Onder 18,5 spreken we van ondergewicht en vanaf 25 van overgewicht.

Hoe bereken ik mijn BMI zelf? Deel je gewicht in kilo's door je lengte in meters in het kwadraat: BMI = gewicht ÷ (lengte × lengte). Bij 70 kg en 1,75 m is dat 70 ÷ 3,0625 = 22,9. De BMI-calculator doet dit direct voor je.

Klopt mijn BMI als ik veel spieren heb? Niet altijd. BMI maakt geen onderscheid tussen spieren en vet, dus gespierde mensen krijgen soms een te hoge score. Kijk in dat geval ook naar je vetpercentage en buikomvang.

Geldt dezelfde BMI-tabel voor kinderen en ouderen? Nee. Voor kinderen en tieners bestaan aparte grenzen per leeftijd en geslacht, en voor 70-plussers ligt een gezonde BMI iets hoger. De standaardtabel is bedoeld voor volwassenen van ongeveer 19 tot 69 jaar.

Is BMI hetzelfde als een medische diagnose? Nee. BMI is een screeningsindicator die aangeeft of nader kijken zinvol is. Voor een echte beoordeling van je gezondheid ga je naar je huisarts, die ook andere factoren meeweegt.

Wat is belangrijker: BMI of buikomvang? Ze vullen elkaar aan. BMI geeft een globaal beeld, terwijl buikomvang laat zien of je risicovol buikvet hebt. Samen geven ze een completer beeld dan één van de twee alleen.