Examenstand aanzetten en uitzetten: Casio fx-CG50, TI-84 & NumWorks

Wat is de examenstand en waarom moet hij aan?

De examenstand (in het Engels 'exam mode') is een speciale modus die je grafische rekenmachine tijdelijk afslankt. Hij blokkeert geheugen en functies die je tijdens het centraal examen niet mag gebruiken — denk aan opgeslagen programma's, notities en bepaalde algebraïsche mogelijkheden. Zo weet de surveillant zeker dat je geen verboden hulpmiddelen 'verstopt' hebt in je rekenmachine.

Belangrijk: je grafische rekenmachine mag alleen mee de examenzaal in als de goedgekeurde Nederlandse examenstand AAN staat én als je rekenmachine de minimale OS- of firmwareversie heeft. De exacte versies staan in de maart-aanvulling op examenblad.nl. Controleer dus altijd vooraf de precies voorgeschreven werkwijze en OS-versie voor jouw model op examenblad.nl of de site van de fabrikant.

Welke modellen ondersteunen de Nederlandse examenstand en staan op de toegestane lijst? Dat zijn de Casio fx-CG50, de TI-84 Plus CE-T (inclusief de Python Edition), de TI-Nspire CX II-T (inclusief CAS), de TI-Nspire CX (non-CAS), de HP Prime en de NumWorks N0110 en nieuwer. Twijfel je of jouw machine überhaupt mee mag? Lees dan onze gids over de toegestane rekenmachine voor het examen in 2026.

Wat de LED of schermindicator betekent

Hoe weet de surveillant dat jouw examenstand echt aanstaat? Daar is per merk een zichtbaar signaal voor. Bij de TI-84 (en de TI-Nspire) en bij NumWorks knippert tijdens de examenstand een LED — een klein lampje boven aan de rekenmachine. Daardoor kan de surveillant in één oogopslag zien dat de stand actief is. De Casio fx-CG50 heeft geen knipperende LED, maar toont in plaats daarvan een examenstand-indicator (een kader of melding) op het scherm.

Let goed op de kleur: bij de TI-84 Plus CE-T knippert een groene LED, bij NumWorks een oranje LED. Zie je geen knipperend lampje of geen indicator op het scherm? Dan staat de stand waarschijnlijk niet (goed) aan en moet je hem opnieuw activeren voordat het examen begint.

Stap 1: Controleer de OS-versie van je rekenmachine

Begin op tijd — het liefst een paar dagen vóór het examen. Je rekenmachine mag namelijk alleen mee als hij de minimale OS- of firmwareversie heeft die voor jouw model is voorgeschreven. Welke versie dat precies is, vind je in de maart-aanvulling op examenblad.nl en op de site van de fabrikant.

Het versienummer staat meestal in het systeem- of instellingenmenu (vaak bij 'About', 'Over' of 'Systeeminformatie'). Volg de instructies op het scherm of op examenblad.nl om de versie af te lezen. Is je versie te oud? Update dan ruim van tevoren via de software van de fabrikant — niet op de ochtend van het examen.

Een verouderde rekenmachine die niet meer voldoet, mag soms helemaal niet meer mee. Een bekend voorbeeld is de Casio fx-9860GII — lees daarover onze gids waarom de fx-9860GII niet meer is toegestaan.

Stap 2: Zet de examenstand aan vlak voor het examen

Activeer de examenstand pas vlak voordat het examen begint — niet dagen van tevoren, want dan loop je het risico dat de stand er ondertussen weer af gaat. De globale werkwijze verschilt per merk. Verzin nooit zelf toetscombinaties: volg de instructies op het scherm of de voorgeschreven werkwijze op examenblad.nl of de site van de fabrikant.

Casio fx-CG50: activeer de examenstand ('Examination Mode') via het systeem- of examenmenu. Het scherm krijgt daarna een kader of indicator die laat zien dat de stand actief is.

TI-84 Plus CE-T: activeer de examenstand via de toetscombinatie bij het aanzetten, oftewel via 'Press-to-Test'. Daarna gaat de groene LED knipperen.

NumWorks: ga naar Instellingen en kies vervolgens Examenmodus. De oranje LED gaat dan knipperen. Controleer altijd de exact voorgeschreven werkwijze en OS-versie voor jouw model op examenblad.nl of de site van de fabrikant.

Stap 3: Controleer de LED of indicator

Nu de stand aan zou moeten staan, controleer je het zichtbare signaal — dit is de belangrijkste check. Heb je een TI-84 Plus CE-T? Kijk of de groene LED knippert. Bij een NumWorks let je op de knipperende oranje LED. Heb je een Casio fx-CG50? Controleer of de examenstand-indicator (het kader of de melding) op het scherm staat.

Knippert het lampje niet of zie je geen indicator? Herhaal stap 2 en zet de examenstand opnieuw aan. Doe deze controle nog even rustig vóór het examen begint, zodat je niet tijdens het examen ontdekt dat de stand niet (goed) aanstond. De surveillant let hier ook op.

Stap 4: Zet de examenstand na het examen weer uit

Als het examen voorbij is, wil je je rekenmachine weer 'gewoon' kunnen gebruiken — met al je instellingen en programma's terug. De examenstand uitzetten doe je meestal door je rekenmachine te verbinden met een computer of een andere machine, of via een voorgeschreven toetsweg. Ook hier geldt: volg de instructies op het scherm of op examenblad.nl en verzin geen toetscombinaties.

Casio fx-CG50: zet de examenstand uit door de rekenmachine via USB met een computer te verbinden, of via de voorgeschreven toetsweg na het examen.

TI-84 Plus CE-T: zet de stand uit door de rekenmachine te verbinden met de TI-software op een computer, of met een andere TI-84 Plus CE-T.

NumWorks: zet de examenmodus uit via het menu, of door de rekenmachine op te laden of te verbinden. Lukt het uitzetten niet meteen? Geen paniek — de stand blijft gewoon aan staan tot je hem volgens de juiste methode uitschakelt, dus je verliest niets.

Wat als de examenstand er per ongeluk af gaat tijdens het examen?

Het kan gebeuren: je rekenmachine valt, de batterij raakt los, of je drukt per ongeluk op de verkeerde toetsen, en de LED stopt met knipperen of de indicator verdwijnt. Blijf rustig en steek je hand op — meld het direct bij de surveillant. Niet stiekem zelf oplossen, want dan kan het lijken alsof je de stand bewust hebt uitgezet.

De surveillant vertelt je hoe je verder gaat. Meestal zet je de examenstand gewoon opnieuw aan volgens stap 2 en controleer je daarna weer de LED of indicator. Omdat de examenstand het verboden geheugen blokkeert, ben je niets 'kwijt' aan toegestane werkbestanden, want die had je tijdens het examen toch al niet.

Voorkomen is beter dan genezen: zorg dat je batterijen vol zijn (of neem reservebatterijen mee als dat mag), en zet de stand pas vlak voor aanvang aan. Twijfel je tussen een grafische of wetenschappelijke rekenmachine voor jouw vakken? Lees dan grafische of wetenschappelijke rekenmachine, en bekijk welke modellen het meest geschikt zijn in onze gids over de beste grafische rekenmachine van 2026.

Je examencijfer alvast uitrekenen

De examenstand goed instellen is één ding — weten wat je nodig hebt om te slagen, is minstens zo motiverend. Wil je weten welk cijfer je op het centraal examen moet halen voor een voldoende eindcijfer? Reken het door met onze eindcijfer eindexamen calculator. Je vult je schoolexamencijfer (SE) en het gewicht in en ziet meteen welk CE-cijfer je nodig hebt.

Wil je weten hoeveel procent van de vragen je goed moet hebben? Combineer de eindcijfer eindexamen calculator met de percentage berekenen calculator om snel van score naar percentage en weer terug te rekenen.

Veelgestelde vragen

Wanneer moet ik de examenstand aanzetten? Zet de examenstand pas vlak voor de start van het examen aan, en controleer daarna direct of de LED knippert of de indicator op het scherm staat. Doe het niet dagen van tevoren, want dan kan de stand er ondertussen weer af gaan.

Hoe weet de surveillant dat mijn examenstand aanstaat? Bij de TI-84 en NumWorks knippert een LED (groen bij TI-84, oranje bij NumWorks) en bij de Casio fx-CG50 staat er een examenstand-indicator op het scherm. Daaraan ziet de surveillant in één oogopslag dat de stand actief is.

Welke rekenmachines ondersteunen de Nederlandse examenstand? Op de toegestane lijst staan onder andere de Casio fx-CG50, de TI-84 Plus CE-T, de TI-Nspire CX II-T, de TI-Nspire CX, de HP Prime en de NumWorks N0110 en nieuwer. Controleer altijd de actuele lijst en de minimale OS-versie op examenblad.nl.

Hoe zet ik de examenstand weer uit na het examen? Meestal verbind je je rekenmachine met een computer (USB) of een andere machine, of volg je een voorgeschreven toetsweg. De exacte methode verschilt per merk, dus volg de instructies van de fabrikant of op examenblad.nl.

Wat doe ik als de examenstand er tijdens het examen af gaat? Meld het meteen bij de surveillant en los het niet stiekem zelf op. Daarna zet je de examenstand opnieuw aan en controleer je weer of de LED knippert of de indicator op het scherm staat.

Welke OS-versie heb ik nodig voor de examenstand? De minimale OS- of firmwareversie staat per model in de maart-aanvulling op examenblad.nl en op de site van de fabrikant. Controleer dit ruim voor het examen en update zo nodig op tijd.