Erfbelasting berekenen 2026: vrijstellingen, tarieven en rekenvoorbeelden

Hoe werkt erfbelasting in 2026?

Erfbelasting is de belasting die u betaalt over wat u erft uit een nalatenschap. De hoogte hangt af van twee dingen: uw relatie tot de overledene en de omvang van uw erfdeel. Hoe nauwer de verwantschap, hoe hoger de vrijstelling en hoe lager het tarief. Een partner of kind betaalt dus aanzienlijk minder erfbelasting dan een broer, zus of een willekeurige derde.

De berekening verloopt altijd in dezelfde volgorde: u bepaalt eerst de vrijstelling die bij uw relatie hoort, trekt die van uw erfdeel af, en past daarna het juiste tarief toe over het bedrag dat overblijft. Over dat belaste bedrag gelden twee schijven: een laag tarief tot €158.669 en een hoger tarief daarboven.

Wilt u het meteen voor uw eigen situatie weten? Vul uw erfdeel en uw relatie tot de overledene in bij de erfbelasting-calculator bovenaan deze site. Hieronder leggen we stap voor stap uit hoe de berekening werkt en welke bedragen in 2026 gelden.

Vrijstellingen erfbelasting 2026 per relatie

De vrijstelling is het deel van uw erfdeel waarover u géén erfbelasting betaalt. Hoe nauwer uw band met de overledene, hoe hoger de vrijstelling. Een partner heeft met €828.035 verreweg de hoogste vrijstelling; een broer, zus of derde slechts €2.769. Onderstaande tabel toont alle vrijstellingen die in 2026 gelden.

De vrijstelling trekt u van uw erfdeel af vóórdat u het tarief toepast. Erft een kind €26.230 of minder, dan betaalt het dus geen erfbelasting. Pas over het bedrag bóven de vrijstelling wordt belasting geheven. Twijfelt u over uw exacte erfdeel? Reken het door met de erfbelasting-calculator.

Erfbelasting tarieven 2026 per relatiegroep

Over het belaste bedrag — dat is uw erfdeel min de vrijstelling — gelden in 2026 twee schijven. De eerste schijf loopt tot €158.669, de tweede schijf geldt over alles daarboven. Welk tarief u betaalt, hangt af van uw relatiegroep. Partner en kinderen betalen het laagst (10% en 20%), kleinkinderen en verdere afstammelingen een tussentarief (18% en 36%) en overige verkrijgers het hoogst (30% en 40%).

Let goed op: ouders die van hun kind erven vallen in de groep 'overige verkrijgers' en betalen dus 30% en 40% — níet de 10% en 20% die voor partner en kinderen gelden. Hetzelfde geldt voor broers, zussen en niet-verwanten. Dit is een veelgemaakte vergissing bij het zelf berekenen van erfbelasting.

Onderstaande tabel vat de tarieven per relatiegroep samen. Met de erfbelasting-calculator past u het juiste tarief automatisch per schijf toe, zodat u zich niet kunt verrekenen.

Stap 1: bepaal uw relatie tot de overledene

De relatie tot de overledene bepaalt zowel uw vrijstelling als uw tarief. Stel vast in welke groep u valt: partner, kind, kleinkind, (klein)kind met een beperking, ouder, of overige erfgenaam (broer, zus of een derde). Een partner heeft de hoogste vrijstelling (€828.035) en het laagste tarief; een derde de laagste vrijstelling (€2.769) en het hoogste tarief.

Vergis u niet in de groepsindeling. Ouders die van hun kind erven horen niet bij partner en kinderen, maar vallen onder 'overige verkrijgers' met 30% en 40%. Kleinkinderen hebben dezelfde vrijstelling als kinderen (€26.230), maar een hoger tarief (18% en 36%).

Stap 2: trek de vrijstelling van uw erfdeel af

Neem de vrijstelling die bij uw relatie hoort en trek die van uw erfdeel af. Het bedrag dat overblijft, is het belaste bedrag waarover u erfbelasting betaalt. Erft een kind bijvoorbeeld €100.000, dan is het belaste bedrag €100.000 − €26.230 = €73.770. Is uw erfdeel kleiner dan of gelijk aan de vrijstelling, dan betaalt u geen erfbelasting.

Stap 3: pas het tarief per schijf toe

Pas tot slot het tarief toe over het belaste bedrag. Valt het belaste bedrag volledig binnen de eerste schijf (tot €158.669), dan rekent u één tarief. Komt het belaste bedrag daarboven uit, dan splitst u: over de eerste €158.669 rekent u het lage tarief en over het meerdere het hoge tarief.

In het voorbeeld van het kind valt het belaste bedrag van €73.770 volledig binnen de eerste schijf. De erfbelasting is dan 10% × €73.770 = €7.377. Het kind houdt netto €100.000 − €7.377 = €92.623 over. In de volgende sectie werken we ook een groter erfdeel uit waarbij beide schijven aan bod komen.

Twee rekenvoorbeelden van erfbelasting

Het eerste voorbeeld blijft binnen één schijf. Een kind erft €100.000. Na aftrek van de vrijstelling van €26.230 blijft een belast bedrag van €73.770 over. Dat valt geheel binnen de eerste schijf, dus de erfbelasting bedraagt 10% × €73.770 = €7.377. Het kind houdt netto €92.623 over.

Het tweede voorbeeld komt boven de schijfgrens uit. Een kind erft €500.000. Na de vrijstelling van €26.230 is het belaste bedrag €473.770. Over de eerste €158.669 geldt 10% = €15.867. Over het meerdere — €473.770 − €158.669 = €315.101 — geldt 20% = €63.020. De totale erfbelasting komt daarmee op €15.867 + €63.020 = €78.887.

Wilt u uw eigen erfdeel doorrekenen, inclusief de juiste schijfverdeling? De erfbelasting-calculator doet dat automatisch en toont direct het te betalen bedrag én wat u netto overhoudt.

Erfbelasting besparen door bij leven te schenken

Een van de meest gebruikte manieren om later erfbelasting te besparen, is om al tijdens uw leven te schenken. Wat u tijdens uw leven belastingvrij wegschenkt, valt later immers niet meer in de nalatenschap en wordt dus niet met erfbelasting belast. Zo verkleint u stap voor stap het bedrag waarover uw erfgenamen straks moeten afrekenen.

In 2026 mag een ouder jaarlijks €6.908 belastingvrij aan een kind schenken. Door dit meerdere jaren achter elkaar te doen, draagt u over een langere periode een fors bedrag belastingvrij over. Voor de aankoop van een eigen woning of een dure studie gelden bovendien eenmalige verhoogde vrijstellingen.

Wilt u weten hoeveel u belastingvrij kunt schenken en wat een schenking aan schenkbelasting kost? Reken het door met de schenkbelasting-calculator en lees onze gids over belastingvrij schenken in 2026. Zo combineert u schenken bij leven met een lagere erfbelasting later. Heeft u nog thuiswonende kinderen, kijk dan ook naar lopende regelingen zoals de kinderbijslag, zodat u een compleet beeld van uw gezinsfinanciën houdt.

Aangifte erfbelasting: hoe en wanneer?

Na een overlijden stuurt de Belastingdienst doorgaans een aangiftebrief erfbelasting aan de erfgenamen of de executeur. De aangifte moet in beginsel binnen acht maanden na het overlijden zijn ingediend. Doet u de aangifte te laat of betaalt u te laat, dan kan de Belastingdienst belastingrente en een boete opleggen.

Voor de berekening telt de waarde van de gehele nalatenschap op de overlijdensdatum: banktegoeden, een eigen woning, beleggingen en bezittingen, verminderd met schulden en de kosten van de uitvaart. Pas daarna verdeelt u de nalatenschap over de erfgenamen en past ieder zijn eigen vrijstelling en tarief toe.

Een goede voorbereiding helpt om verrassingen te voorkomen. Ga vooraf na wie welk erfdeel krijgt, in welke relatiegroep iedere erfgenaam valt en welke vrijstelling geldt. Met de erfbelasting-calculator maakt u snel een inschatting van wat ieder netto overhoudt, nog vóór de definitieve aangifte.

Veelgestelde vragen

Hoeveel erfbelasting betaal ik als kind in 2026? U trekt eerst de vrijstelling van €26.230 van uw erfdeel af. Over het bedrag dat overblijft betaalt u 10% tot €158.669 en 20% daarboven. Erft u bijvoorbeeld €100.000, dan betaalt u 10% over €73.770 = €7.377 en houdt u netto €92.623 over.

Hoeveel is de vrijstelling voor een partner in 2026? De partnervrijstelling bedraagt in 2026 €828.035. Erft uw partner minder dan dit bedrag, dan betaalt hij of zij geen erfbelasting. Over het meerdere geldt het tarief van 10% (tot €158.669) en 20% daarboven.

Betalen ouders ook 10% erfbelasting? Nee. Ouders die van hun kind erven vallen in de groep 'overige verkrijgers' en betalen 30% tot €158.669 en 40% daarboven. Hun vrijstelling is €62.110 voor beide ouders samen. De 10% en 20% gelden alleen voor partner en kinderen.

Hoeveel erfbelasting betaalt een kleinkind? Een kleinkind heeft dezelfde vrijstelling als een kind (€26.230), maar een hoger tarief: 18% tot €158.669 en 36% daarboven. Een kleinkind betaalt dus meer erfbelasting over hetzelfde belaste bedrag dan een kind.

Waar ligt de schijfgrens voor erfbelasting in 2026? De schijfgrens ligt op €158.669. Over het belaste bedrag tot die grens geldt het lage tarief van uw relatiegroep, en over alles daarboven het hoge tarief. Het belaste bedrag is uw erfdeel min de vrijstelling.

Kan ik erfbelasting besparen? Ja, bijvoorbeeld door tijdens uw leven te schenken. In 2026 mag een ouder jaarlijks €6.908 belastingvrij aan een kind schenken. Wat u zo overdraagt, valt later niet meer in de nalatenschap en wordt dus niet met erfbelasting belast.