RekenmachinePro

Snelheid berekenen

Vul twee van de drie waarden in — afstand, snelheid of tijd — en de calculator berekent de derde. Met automatische conversie tussen km/h, m/s, mph en knopen.

De relatie tussen afstand, snelheid en tijd is één van de eerste formules die je op de middelbare school leert, en tegelijk één van de meest praktische berekeningen in het dagelijks leven: hoe lang doe ik over die rit naar Parijs? Wat is mijn gemiddelde snelheid op die fietstocht van 60 km in 2 u 15 min? Hoe ver kom ik in een uur op de snelweg met een gemiddelde van 110 km/h door files heen? Met deze gratis snelheidscalculator hoef je niet meer met de hand te delen of te vermenigvuldigen — vul twee van de drie waarden in, kies de eenheid (km/h, m/s, mph, knopen) en zie meteen het resultaat plus de omrekening naar alle andere snelheidseenheden.

De afstand-snelheid-tijd driehoek

De klassieke natuurkundedriehoek vat de drie formules samen die je nodig hebt:

Het ezelsbruggetje: dek de waarde af die je zoekt, en de andere twee laten de bewerking zien. Dek 'snelheid' af → afstand boven tijd → delen. Dek 'afstand' af → snelheid naast tijd → vermenigvuldigen. Simpel maar geniaal.

Belangrijk: deze formules gaan altijd over gemiddelde snelheid. Als je 60 km aflegt in 1 uur, was je gemiddelde 60 km/h, ook al stond je 10 minuten in de file en reed je daarna 100 km/h om dat in te halen.

Wat je zoektFormuleVoorbeeld
Snelheidafstand ÷ tijd120 km ÷ 1,5 u = 80 km/h
Afstandsnelheid × tijd100 km/h × 2 u = 200 km
Tijdafstand ÷ snelheid300 km ÷ 100 km/h = 3 u

Snelheidseenheden vergeleken

Wereldwijd worden vier snelheidseenheden gebruikt, en wie internationaal reist of leest moet ze allemaal kunnen omrekenen:

EenheidWaar gebruikt1 eenheid =Omrekening naar km/h
km/hHeel Europa, meeste wereld1 km/h× 1
m/sWetenschap, atletiek, wind1 m/s = 3,6 km/h× 3,6
mphVS, VK1 mph ≈ 1,609 km/h× 1,609
knopenLucht- & scheepvaart1 knoop ≈ 1,852 km/h× 1,852

Realistische snelheidsreferenties

Hoeveel is 5 m/s nu eigenlijk? En hoe snel is een sprinter ten opzichte van een hardloper? Een paar handige referentiepunten:

ActiviteitTypische snelheid
Wandelen (rustig)4–5 km/h (1,1–1,4 m/s)
Wandelen (stevig)5–6 km/h
Joggen8–10 km/h
Recreatief fietsen15–20 km/h
Sportief wielrennen25–35 km/h
Hardlopen marathon (top)20 km/h (~ 2 u marathon)
Sprinten Usain Bolt (gem.)37,6 km/h (10,44 m/s op 100 m)
Auto in de stad (NL)30–50 km/h
Snelweg NL (max)100–130 km/h
TGV / hogesnelheidstrein300 km/h
Verkeersvliegtuig (kruishoogte)850–950 km/h (~ 460–510 knopen)
Geluid (lucht, 20 °C)1.235 km/h (Mach 1)

Snelheidslimieten in Nederland & België

De maximumsnelheden zijn aan verandering onderhevig en verschillen per land en wegtype. De stand van zaken in 2026:

WegtypeNederlandBelgië
Bebouwde kom (standaard)30 km/h sinds 202450 km/h
Doorgaande wegen binnen kom50 km/h50 km/h
Buiten bebouwde kom80 km/h70–90 km/h
Autoweg (N-weg)100 km/h120 km/h
Snelweg (overdag)100 km/h (06:00–19:00)120 km/h
Snelweg (avond/nacht)130 km/h (19:00–06:00)120 km/h

Praktijkvoorbeelden voor reizen

Met de calculator hierboven kun je razendsnel inschatten hoe lang een rit duurt of hoe ver je komt in een bepaalde tijd. Een paar realistische voorbeelden:

  • Amsterdam → Parijs is ~ 500 km. Bij een gemiddelde van 100 km/h (inclusief pauzes en wat file): 5 uur netto.
  • Een marathon van 42,195 km in 4 uur = 10,55 km/h gemiddeld — een stevig joggingtempo dat de meeste recreanten halen.
  • Fietstocht van 80 km met een gemiddelde van 22 km/h kost je 3 u 38 min in het zadel.
  • Een verkeersvliegtuig op 900 km/h legt in 1 uur 900 km af — dat is Amsterdam tot bijna Madrid.

De 3 meest gemaakte fouten

Snelheidsberekeningen lijken simpel, maar er sluipen vaak kleine fouten in:

  • Tijd in minuten i.p.v. uren: 90 minuten is 1,5 uur, niet 1,9. Bij km/h moet de tijd altijd in uren — anders krijg je nonsens.
  • Eenheid mengen: snelheid in km/h en afstand in meter geeft je een onzinnig getal. Hou dezelfde 'familie' aan: km met km/h en uren, of meter met m/s en seconden.
  • Gemiddelde van twee snelheden: als je heen 60 km/h rijdt en terug 100 km/h, is je gemiddelde NIET 80 km/h. Het is het harmonisch gemiddelde: 75 km/h. Reden: je doet er langer over op 60 dan op 100, dus die telt zwaarder.

Een korte geschiedenis van snelheid meten

De moderne definitie van snelheid (verandering van positie per tijdseenheid) komt uit de werken van Galileo Galilei in de 17e eeuw. Hij was de eerste die experimenteel aantoonde dat alle voorwerpen met dezelfde versnelling vallen — onafhankelijk van hun massa. Newton bouwde daar op verder met zijn bewegingswetten in 1687.

De snelheidsmeter (tachometer) werd uitgevonden in 1888 door de Kroaat Josip Belušić, en werd standaard in auto's vanaf 1910. Knopen op zee komen letterlijk van het 'aflopen' van een touw met knopen — een houten plankje werd overboord gegooid en er werd geteld hoeveel knopen er in 28 seconden door je hand gleden. Vandaar de naam.

Formule

snelheid (v) = afstand (s) / tijd (t)
afstand  (s) = snelheid (v) · tijd (t)
tijd     (t) = afstand (s) / snelheid (v)

1 m/s   = 3,6   km/h
1 mph   ≈ 1,609 km/h
1 knoop ≈ 1,852 km/h

Voorbeelden

  • 120 km in 1,5 uur
    Gemiddelde snelheid 80 km/h
  • 100 km/h gedurende 2,5 uur
    Afstand 250 km
  • Marathon 42,195 km @ 12 km/h
    Tijd 3 u 31 min
  • 60 mph naar km/h
    ≈ 96,56 km/h

Veelgestelde vragen

Hoe reken ik m/s om naar km/h?
Vermenigvuldig met 3,6. Voorbeeld: 10 m/s × 3,6 = 36 km/h. Andersom: km/h ÷ 3,6 = m/s.
Hoe reken ik mph om naar km/h?
Vermenigvuldig met 1,609. Voorbeeld: 60 mph × 1,609 ≈ 96,6 km/h. Het Amerikaanse 'highway speed' van 70 mph komt dus neer op ~ 113 km/h.
Wat is een knoop?
Een knoop (knot) = 1 zeemijl per uur = 1,852 km/h. Wordt uitsluitend gebruikt in de lucht- en scheepvaart. Een verkeersvliegtuig kruist op ~ 480 knopen (~ 890 km/h).
Wat is de gemiddelde snelheid als ik heen 60 en terug 100 km/h rijd?
Geen 80 km/h zoals je zou denken. Het is het harmonisch gemiddelde: 2 / (1/60 + 1/100) = 75 km/h. Reden: je bent langer onderweg op de lage snelheid, dus die weegt zwaarder.
Hoe snel kan een mens hardlopen?
Het wereldrecord 100 m van Usain Bolt (9,58 s in 2009) komt neer op een gemiddelde van 37,58 km/h, met een topsnelheid rond 44 km/h tussen meter 60 en 80. Op marathonafstand is de top ~ 20 km/h.
Wat is Mach 1?
Mach 1 is de snelheid van het geluid, die afhangt van temperatuur en hoogte. In lucht van 20 °C op zeeniveau is dat 343 m/s = 1.235 km/h. Op kruishoogte van een verkeersvliegtuig (10 km, ~ −50 °C) is Mach 1 ongeveer 1.062 km/h.
Wat is de maximumsnelheid in Nederland?
Op de snelweg geldt 100 km/h overdag (6:00–19:00) en 130 km/h 's avonds en 's nachts (alleen waar dit met een bord is aangegeven). Binnen de bebouwde kom is sinds 2024 standaard 30 km/h, met 50 km/h alleen op doorgaande wegen.
Hoe lang doe ik over een rit Amsterdam-Berlijn?
De afstand is ~ 650 km. Bij een realistisch gemiddelde van 110 km/h (snelweg met enkele pauzes) ben je ~ 5 u 55 min onderweg. Met file en tankstops reken op 6,5 tot 7 uur.
Waarom geeft mijn auto-snelheidsmeter altijd te hoog aan?
Wettelijk verplicht (EU-richtlijn): de tellersnelheid moet hoger of gelijk zijn aan de werkelijke snelheid, maar mag hoogstens 10% + 4 km/h afwijken. Bij 100 km/h op de teller rijd je dus typisch werkelijk 92–96 km/h. GPS-snelheid is altijd nauwkeuriger.
Hoe meet politie de snelheid?
Drie hoofdmethoden: radar (Doppler-effect), laser (afstand × tijd over korte momenten), en trajectcontrole (afstand tussen twee camera's gedeeld door de gemeten tijd). Trajectcontrole is wettelijk het meest betrouwbaar omdat hij over een grotere afstand meet.

Gerelateerde tools

Laatst bijgewerkt: 10 april 2026