BMI berekenen

Wat is BMI en hoe bereken je het?

BMI staat voor Body Mass Index en is een getal dat je krijgt door je gewicht in kilo's te delen door het kwadraat van je lengte in meters. De formule: BMI = gewicht (kg) ÷ (lengte (m))². Voor iemand van 75 kg en 1,80 m is dat 75 ÷ (1,80 × 1,80) = 23,1.

Het getal zelf zegt nog niks; het krijgt betekenis door de WHO-classificatie die het getal koppelt aan een categorie zoals ondergewicht, gezond gewicht of obesitas.

WHO classificatie

De Wereldgezondheidsorganisatie hanteert de volgende categorieën voor volwassenen (18+):

Beperkingen van BMI

BMI is een praktische vuistregel, maar geen perfecte maatstaf. Het rekent niet mee of je gewicht uit spier, vet of bot bestaat, en houdt geen rekening met je lichaamsbouw of vetverdeling.

• Gespierde sporters krijgen soms een 'te hoge' BMI terwijl ze erg fit zijn.
• Ouderen kunnen een 'normale' BMI hebben met te veel buikvet (sarcopenische obesitas).
• BMI werkt niet voor kinderen en jongeren — daar worden andere BMI-curves gebruikt.
• Buikomvang (tailleomtrek) is vaak een betere voorspeller van hartrisico dan BMI alleen.

Aanvullend: tailleomvang

Samen met BMI is de tailleomvang een belangrijke indicator voor je gezondheid. Te veel vet rond je middel (buikvet) hangt sterk samen met hart- en vaatziekten en diabetes type 2. De Nederlandse gezondheidsnorm hanteert: mannen < 94 cm gezond / > 102 cm verhoogd risico. Vrouwen < 80 cm gezond / > 88 cm verhoogd risico.

Waar komt BMI eigenlijk vandaan?

De BMI-formule is bedacht in de jaren 1830 door de Belgische wiskundige en statisticus Adolphe Quetelet. Hij zocht naar een eenvoudige manier om de 'gemiddelde mens' te beschrijven en kwam uit op gewicht gedeeld door lengte in het kwadraat — destijds bekend als de 'Quetelet-index'. Pas in 1972 doopte de Amerikaanse fysioloog Ancel Keys het om tot 'Body Mass Index' en pleitte hij voor het gebruik ervan als grove screening voor obesitas in epidemiologisch onderzoek.

Belangrijk om te weten: Quetelet bedoelde de formule nooit als individuele gezondheidsmaatstaf. Het was bedoeld voor populatiestudies. Dat verklaart waarom BMI op individueel niveau zo vaak tekortschiet — het is een statistisch gemiddelde, geen medisch oordeel.

Andere grenzen voor Aziatische populaties

Onderzoek heeft aangetoond dat mensen van Zuid- en Oost-Aziatische afkomst bij dezelfde BMI doorgaans een hoger lichaamsvetpercentage en meer hart- en vaatziekterisico hebben dan mensen van Europese afkomst. De WHO heeft daarom alternatieve grenswaarden voorgesteld voor Aziatische populaties:

Alternatieven voor BMI

Omdat BMI niets zegt over lichaamssamenstelling, kijken zorgverleners steeds vaker naar aanvullende of alternatieve maten:

• Vetpercentage — direct gemeten met een huidplooitang, bio-impedantie weegschaal of DEXA-scan. Veel preciezer maar duurder en lastiger.
• Waist-to-Hip Ratio (WHR) — tailleomvang gedeeld door heupomvang. Mannen < 0,90 en vrouwen < 0,85 geldt als gezond.
• Waist-to-Height Ratio (WHtR) — tailleomvang in cm gedeeld door lengte in cm. Een vuistregel: houd je middelomvang onder de helft van je lengte.
• Body Adiposity Index (BAI) — gebaseerd op heupomvang en lengte; bedoeld als alternatief voor BMI dat geen weging vereist.
• Lichaamssamenstelling via DEXA — de gouden standaard, maar alleen beschikbaar in klinische settings.

Wat als mijn BMI afwijkt?

Een BMI buiten de gezonde range hoeft geen acute zorg te betekenen, maar is wel een signaal om je leefstijl onder de loep te nemen. Paniek helpt niet; kleine, volhoudbare aanpassingen wél.

• Bij ondergewicht: focus op krachttraining en voldoende eiwit- en calorierijke voeding.
• Bij overgewicht: kleine calorie-afname (± 500 kcal/dag), meer bewegen en meer water drinken.
• Bij obesitas: overleg met een huisarts of diëtist — er zijn wetenschappelijk onderbouwde programma's die werken.
• Stress, slaap en dagelijkse beweging zijn minstens zo belangrijk als wat je eet.