RekenmachinePro

Inflatie berekenen

Reken eenvoudig om wat een bedrag uit het verleden vandaag waard zou zijn — op basis van de Nederlandse CPI of een vaste inflatie-aanname.

€100 in 2000 voelde anders aan dan €100 vandaag — en daar is een goede reden voor: alles is duurder geworden. Inflatie is het stille proces waarbij geld langzaam koopkracht verliest. Met deze inflatiecalculator zie je in één klik hoeveel een bedrag uit een willekeurig jaar nu waard zou zijn (of andersom), op basis van de officiële Nederlandse consumentenprijsindex (CPI) van het CBS. Handig voor erfstukken, oude prijzen, salarisvergelijkingen tussen generaties, of gewoon om te zien hoe hard geld de afgelopen jaren is verdampt — vooral sinds de energiecrisis van 2022.

Wat is inflatie precies?

Inflatie is de gemiddelde prijsstijging van goederen en diensten over een bepaalde periode. Als de inflatie 3% is, betekent dat dat het mandje boodschappen, energie, huur en abonnementen samen 3% duurder is geworden in een jaar tijd. Je euro's blijven hetzelfde aantal, maar wat je ervoor kunt kopen krimpt.

Het CBS meet dit elke maand door de prijzen van duizenden producten en diensten te vergelijken met een referentiejaar (momenteel 2015 = 100). De optelsom heet de Consumentenprijsindex of CPI. Wij gebruiken die index in deze calculator: voor twee historische jaren is het exact, voor toekomstige jaren val je terug op een vast percentage.

Hoe wordt inflatie berekend?

Met de CPI is de berekening simpel — je deelt twee indexcijfers op elkaar:

MethodeFormuleToelichting
CPI-methodeeind = begin × CPI[eind] / CPI[begin]Exact, gebruikt CBS-data
Samengestelde renteeind = begin × (1 + i)^nGebruikt vast jaarlijks %
Geannualiseerdi = (eind/begin)^(1/n) − 1Gemiddelde % per jaar
Koopkracht omgekeerdnu = toekomst / (1 + i)^nWat is iets straks waard?

Inflatie in Nederland — een korte geschiedenis

Nederland heeft sinds de jaren '90 over het algemeen een lage inflatie gehad — gemiddeld zo'n 2% per jaar, conform de doelstelling van de Europese Centrale Bank. Tot 2021. Toen sloeg de pandemie-nasleep, gevolgd door de oorlog in Oekraïne en de gas/energiecrisis, alles uit balans:

PeriodeGem. inflatie/jrWat was er aan de hand?
1990–2000± 2,3%Stabiele jaren, opbouw EMU
2000–2010± 1,9%Lage rentes, ruim monetair beleid
2010–2020± 1,5%Eurocrisis, deflatiezorgen
20212,7%Aanloop energiecrisis
202210,0%Gas/Oekraïne — piek sinds jaren '70
20233,8%Stabilisatie
20243,0%Genormaliseerd
2025–2026± 2,5%Schatting / projectie

Concrete voorbeelden

Wat doet die inflatie nou precies met een bedrag? Een paar voorbeelden uit onze CPI-tabel:

  • €100 in 2000 = ongeveer €182 in 2026 (totale prijsstijging: 82%, gemiddeld 2,3% per jaar).
  • €1.000 in 2020 = ongeveer €1.280 in 2024 (alleen al 28% in vier jaar door de energiepiek).
  • Het bruto modaalinkomen was ongeveer €27.000 in 2000. Gecorrigeerd voor inflatie zou dat in 2026 neerkomen op ruim €49.000 — terwijl het echte modaalinkomen rond de €45.000 ligt. Salarissen lopen dus iets achter op de inflatie.
  • Een huis dat in 1990 €100.000 kostte, zou puur door inflatie in 2026 ongeveer €228.000 kosten. In de praktijk is de gemiddelde huizenprijs in die periode tot ruim boven de €440.000 gestegen — bijna twee keer zoveel als alleen inflatie kan verklaren.
  • €10 zakgeld per week in 1995 staat in koopkracht gelijk aan ongeveer €20 per week in 2026. Twee keer zoveel om hetzelfde plezier te kopen.

Inflatie en je salaris

De belangrijkste praktische vraag voor de meeste mensen is: blijft mijn salaris gelijke tred houden met de inflatie? Als je netto-inkomen 3% stijgt en de inflatie is 5%, dan ga je er reëel 2% op achteruit. Je hebt meer geld in je portemonnee, maar minder koopkracht. Dit heet 'reëel loonverlies'.

Tijdens de energiepiek van 2022 verloren werknemers in Nederland gemiddeld 5–8% reële koopkracht in één jaar tijd. Dat herstelt zich geleidelijk via cao-loonsverhogingen, maar pas na enkele jaren is het reële niveau van vóór de crisis weer in zicht.

Vraag jezelf bij elke loonsverhoging of nieuwe baan af: hoeveel houd ik over ná inflatie? Een verhoging van 2% bij 3% inflatie is een verlies in koopkracht. Pas als je verhoging hoger is dan de inflatie, ga je er echt op vooruit.

Waarom sparen op een laagrentende rekening verlies oplevert

Hetzelfde geldt voor je spaargeld. Als de spaarrente 1,5% is en de inflatie 3%, verlies je netto 1,5% per jaar aan koopkracht — zelfs als het bedrag op je rekening 'groeit'. Tien jaar lang 1,5% sparen bij 3% inflatie = ongeveer 14% reëel verlies.

Daarom kijken financieel adviseurs naar de 'reële rente': de spaarrente min de inflatie. Was die in de jaren '80 nog +5–7%, sinds 2010 is die meestal negatief. Dat is één van de redenen waarom mensen gedwongen worden om risicovoller te beleggen om hun vermogen op peil te houden — alleen op een spaarrekening verdampt het geld langzaam.

Het tegenovergestelde: deflatie

Deflatie is dalende prijzen — het tegenovergestelde van inflatie. Klinkt aantrekkelijk (alles wordt goedkoper!) maar economen vinden het juist gevaarlijker dan milde inflatie. Bij deflatie stellen mensen aankopen uit ('volgende maand is het nóg goedkoper'), bedrijven verkopen minder, ontslaan mensen, en er ontstaat een neerwaartse spiraal. Dit gebeurde in Japan vanaf de jaren '90 en in Nederland kortstondig in 2009 en 2015.

Een gezonde economie heeft volgens de ECB ongeveer 2% inflatie per jaar — net genoeg om mensen te stimuleren geld uit te geven of te beleggen, maar niet zo veel dat het schadelijk wordt voor spaarders en lonen.

Formule

CPI-methode:           eind = begin × CPI[eindjaar] / CPI[beginjaar]
Samengesteld:          eind = begin × (1 + i/100)^n
Geannualiseerd:        i = (eind/begin)^(1/n) − 1
Koopkracht omgekeerd:  nu = toekomstig / (1 + i/100)^n

NL CPI is gebaseerd op CBS StatLine, basis 2015 = 100.

Voorbeelden

  • €100 in 2000 → 2026
    ≈ €182 (+82%)
  • €1.000 in 2020 → 2024
    ≈ €1.212 (+21%)
  • €50.000 spaargeld 10 jr @ 2,5%
    Verliest ≈ €11.000 koopkracht
  • €10 zakgeld 1995 → 2026
    ≈ €20 (twee keer zoveel)

Veelgestelde vragen

Wat is de inflatie in Nederland in 2026?
De geprojecteerde inflatie voor 2026 ligt rond de 2,5%. Dat is dichter bij het ECB-doel van 2% dan de pieken van 2022 (10%) en 2023 (3,8%). Het CBS publiceert maandelijks bijgewerkte cijfers; raadpleeg cbs.nl voor de actuele stand.
Hoe bereken ik wat €100 vroeger nu waard is?
Vermenigvuldig €100 met de verhouding tussen de CPI van vandaag en de CPI van toen. Voorbeeld: CPI 2000 = 75,4 en CPI 2026 ≈ 137,5. Dan: €100 × 137,5 / 75,4 ≈ €182. Onze calculator doet dit automatisch.
Wat is de Consumentenprijsindex (CPI)?
De CPI is een maandelijkse meting door het CBS van de gemiddelde prijsverandering van een vast 'mandje' aan consumentengoederen en -diensten. Het mandje bevat boodschappen, energie, huur, vervoer, abonnementen, kleding, vrijetijdsbesteding en honderden andere posten. De CPI is de officiële maatstaf voor inflatie.
Wat is het verschil tussen inflatie en CPI?
De CPI is het indexcijfer (een getal zoals 137,5). Inflatie is de procentuele verandering van die index over een periode — meestal jaar-op-jaar. Inflatie 2024 = (CPI 2024 / CPI 2023 − 1) × 100%.
Waarom was de inflatie in 2022 zo hoog?
Door een combinatie van factoren: de Russische invasie van Oekraïne dreef gas- en olieprijzen extreem op, de pandemie-nasleep verstoorde toeleveringsketens, en de loonstijgingen kwamen later op gang. De energiecomponent van het mandje schoot omhoog met meer dan 100%, wat de totaalinflatie naar bijna 10% trok — de hoogste sinds de jaren '70.
Houdt mijn salaris gelijke tred met inflatie?
Niet automatisch. Sommige cao's hebben een jaarlijkse indexering aan de inflatie, maar veel niet. Tijdens hoge inflatie (zoals 2022–2023) lopen lonen meestal achter en verliezen werknemers koopkracht. Dat herstelt zich pas via nieuwe cao-onderhandelingen, soms met meerdere jaren vertraging.
Hoe beschermd ik mijn spaargeld tegen inflatie?
Door te zorgen dat het rendement minstens gelijk is aan de inflatie. Spaarrekeningen voldoen daar zelden aan. Alternatieven: ETF's op een wereldwijde aandelenindex (gemiddeld 6–8% per jaar op lange termijn), inflatie-gekoppelde obligaties, of vastgoed. Houd wel rekening met risico — alle rendement boven de spaarrente komt met de mogelijkheid van waardeverlies.
Wat is hyperinflatie?
Inflatie boven 50% per maand. Klassieke voorbeelden: Duitsland 1923 (prijzen verdubbelden elke paar dagen), Zimbabwe 2008 (100 miljard%-bankbiljetten), Venezuela 2018, en recent Argentinië en Turkije met 50–80% per jaar. In Nederland is dit nog nooit voorgekomen.
Waarom 2% inflatie als doel en niet 0%?
Centrale banken vinden 0% te dicht bij deflatie liggen. Een kleine buffer (2%) geeft ruimte om de rente te verlagen bij een crisis zonder onder nul te komen, en stimuleert mensen om geld uit te geven of te beleggen in plaats van op te potten. De ECB hanteert dit doel sinds 2003.
Welke spullen worden harder duurder dan andere?
De afgelopen jaren in Nederland: energie (gas, stroom, brandstof) is veruit het hardst gestegen, gevolgd door huren, voedsel en horeca. Elektronica en kleding zijn juist relatief stabiel of zelfs goedkoper geworden. De CBS-website biedt 'inflatie per categorie' voor wie het detail wil zien.
Hoe nauwkeurig is deze calculator?
Voor jaren tussen 1990 en 2026 werken we met de officiële CBS CPI-cijfers (geactualiseerde projecties voor 2025–2026). Voor jaren buiten die range valt de calculator terug op een vast inflatiepercentage dat je zelf kunt instellen. Houd er rekening mee dat het CBS revisies doorvoert, dus controleer voor formele toepassingen altijd cbs.nl voor de actuele waarden.

Gerelateerde tools

Spaarrente berekenen
Bereken hoeveel je spaargeld groeit met samengestelde rente, een startbedrag en een maandelijkse inleg.
Bruto naar netto
Reken je brutoloon snel om naar netto met de actuele Nederlandse belastingtarieven en heffingskortingen (2026).
BTW berekenen
Bereken in één seconde BTW inclusief of exclusief over elk bedrag — met de Nederlandse tarieven van 21%, 9% en 0%.
Hypotheek maandlast
Reken direct uit wat je maandelijks kwijt bent aan een annuïteitenhypotheek — bij elke rente en looptijd.

Laatst bijgewerkt: 10 april 2026