RekenmachinePro

Kabeldoorsnede berekenen

Bepaal de juiste kabeldikte (mm²) voor elke installatie — 1-fase of 3-fase, op basis van stroom, lengte en spanningsverlies.

Een te dunne kabel kiezen is gevaarlijk: de kabel wordt heet, het spanningsverlies is te groot en in het ergste geval ontstaat brand. Een te dikke kabel is veilig maar duur. Met deze gratis kabeldoorsnede calculator bereken je direct de minimale koperen kabeldoorsnede (in mm²) voor 1-fase of 3-fase installaties, op basis van de stroom, de kabellengte en het maximaal toegestane spanningsverlies. De formule volgt de klassieke elektrotechnische berekening met koper als geleider (γ = 56) en rondt automatisch af naar de eerstvolgende standaardmaat.

Waarom is de juiste kabeldoorsnede cruciaal?

Een elektrische kabel heeft weerstand. Hoe dunner de kabel en hoe langer het traject, hoe meer spanning er onderweg verloren gaat. Bij te veel spanningsverlies functioneren apparaten slecht (motoren trekken meer stroom, LED's flikkeren), warmt de kabel ongezond op en wordt het installatierendement slecht.

Volgens de Nederlandse NEN 1010 is het maximaal toegestane spanningsverlies in verlichtingskringen 3% en in krachtkringen 5%. In de praktijk houden veel installateurs 2–3% aan voor een degelijke installatie.

De formule

Voor een enkelfasige installatie: A = (2 × L × I × cosφ) ÷ (γ × ΔU). Voor een driefasige installatie vervang je de factor 2 door √3 (≈ 1,732).

Waarbij A de doorsnede in mm² is, L de kabellengte in meter, I de stroom in ampère, γ de geleidbaarheid van koper (56 S·m/mm²) en ΔU het toegestane spanningsverlies in volt (percentage × voedingsspanning). Cosφ (arbeidsfactor) is voor resistieve belastingen 1; voor motoren vaak 0,8.

Standaard koperkabelmaten

Kopercabels worden verkocht in vaste doorsneden. Deze calculator berekent eerst de theoretische minimum-doorsnede en rondt vervolgens af naar de eerstvolgende standaardmaat hierboven.

DoorsnedeTypisch gebruikMax. belasting (bij benadering)
1,5 mm²Verlichting16 A
2,5 mm²Stopcontactgroepen20 A
4 mm²Zware stopcontactgroepen, kookplaten25 A
6 mm²Fornuis, boiler32 A
10 mm²Laadpalen, krachtgroepen40–50 A
16 mm²Hoofdaansluiting particulier63 A
25 mm² en hogerBedrijfsinstallaties, zware industrie80 A en hoger

Praktijkvoorbeelden

Een paar typische scenario's en welke kabeldoorsnede daar minimaal bij hoort.

ScenarioStroomLengteFaseTheoretisch minStandaard
Stopcontactgroep16 A20 m1-fase 230V1,66 mm²2,5 mm²
Stopcontactgroep16 A20 m3-fase 400V0,82 mm²1 mm²
Tuinhuis verlichting6 A30 m1-fase0,47 mm²1,5 mm²
Elektrische kookplaat32 A10 m3-fase0,82 mm²1 mm²
Werkplaats buiten25 A50 m3-fase3,22 mm²4 mm²

1-fase of 3-fase: wat maakt het uit?

Bij 1-fase loopt de stroom via één fasedraad (L1) heen en via de nul terug — de kabel telt dus tweemaal. Bij 3-fase verdeelt de stroom zich over drie fasedraden en is de effectieve lengte korter, waardoor je bij dezelfde belasting een dunnere kabel nodig hebt.

Voor zware toepassingen (laadpaal, warmtepomp, werkplaats) is 3-fase vrijwel altijd beter: minder spanningsverlies en hogere betrouwbaarheid. Bij lichtere toepassingen (stopcontacten, verlichting) volstaat 1-fase.

Veiligheid en wetgeving

Let op: deze calculator berekent het theoretische minimum op basis van spanningsverlies. In de praktijk spelen ook andere factoren mee, zoals de beveiliging (zekeringwaarde), omgevingstemperatuur, legmethode en het aantal kabels dat naast elkaar ligt. Voor vaste installaties in een woning of bedrijfspand geldt de NEN 1010 en moet een gediplomeerde installateur het werk uitvoeren en keuren.

Formule

A (mm²) = (f × L × I) ÷ (γ × ΔU)
f = 2 (1-fase) of √3 (3-fase), γ = 56 (koper), ΔU = U × %/100

Voorbeelden

  • 16A, 20m, 1-fase, 3% verlies
    2,5 mm² (theoretisch 1,66)
  • 16A, 20m, 3-fase, 3% verlies
    1 mm² (theoretisch 0,82)
  • 32A, 10m, 3-fase, 3% verlies
    1 mm² (theoretisch 0,82)
  • 25A, 50m, 3-fase, 3% verlies
    4 mm² (theoretisch 3,22)
  • 10A, 40m, 1-fase, 5% verlies
    1,5 mm² (theoretisch 1,24)

Veelgestelde vragen

Waarom koper en niet aluminium?
Koper heeft een ~63% hogere geleidbaarheid dan aluminium en is mechanisch sterker. Voor particuliere installaties is koper de standaard; aluminium wordt vooral gebruikt in hoogspanningsnetten.
Wat is een veilig percentage spanningsverlies?
Volgens NEN 1010 maximaal 3% voor verlichting en 5% voor krachtkringen. In de praktijk houden veel installateurs 2–3% aan voor een kwaliteitsinstallatie.
Telt de retourdraad ook mee?
Bij 1-fase installaties ja: de totale kabellengte telt dubbel (heen én terug) — dat is ingebouwd in de formule via de factor 2.
Kan ik deze berekening ook gebruiken voor zonnepanelen?
Voor DC-verbindingen van zonnepanelen zijn er specifieke formules omdat daar andere geleidingseigenschappen gelden. Deze calculator is voor 230V/400V AC installaties.
Welke cosφ moet ik kiezen?
Voor resistieve belastingen (verwarming, verlichting) cosφ = 1. Voor motoren meestal cosφ = 0,8. Deze calculator gaat standaard uit van 1.
Moet ik een installateur inschakelen?
Voor vaste installaties in je woning of bedrijfspand: ja. Alleen een gecertificeerde installateur mag volgens NEN 1010 werken aan vaste elektriciteitsinstallaties.
Waar komt die factor 56 vandaan?
Dat is de specifieke geleidbaarheid van koper uitgedrukt in S·m/mm² (Siemens meter per vierkante millimeter). Voor aluminium is die waarde 35.
Wat gebeurt er als ik een te dunne kabel kies?
Spanningsverlies stijgt, de kabel wordt warm en kan in extreme gevallen smelten of brand veroorzaken. Ook werkt je apparaat minder efficiënt. Altijd afronden naar de eerstvolgende standaardmaat omhoog.

Gerelateerde tools

Stroomprijs berekenen
Bereken je totale jaarlijkse stroomkosten incl. leveringstarief, vastrecht, netbeheer, energiebelasting en btw — met de tarieven van 2026.
Watt naar kWh
Reken het vermogen van een apparaat in watt om naar verbruik in kWh per dag, week, maand en jaar.
kWh naar euro
Vermenigvuldig je verbruik (kWh) met de prijs per kWh en zie direct wat je energiekosten zijn.

Laatst bijgewerkt: 10 april 2026