AOW-leeftijd uitgelegd: wanneer ga jij met pensioen?

Wat is de AOW eigenlijk?

De Algemene Ouderdomswet (AOW) is een basispensioen van de overheid voor iedereen die in Nederland heeft gewoond of gewerkt. Het wordt uitbetaald door de Sociale Verzekeringsbank (SVB), niet door je werkgever of een pensioenfonds. Je krijgt het automatisch zodra je je AOW-leeftijd bereikt — hoewel je nog wel even formeel moet aanvragen.

Een belangrijk verschil met je aanvullende werkgeverspensioen: de AOW is niet inkomensafhankelijk. Of je nu nog werkt of al jaren met pensioen bent, of je vermogen hebt of niet — het bedrag verandert niet. Wat wél verschilt is of je alleenstaand bent of samenwoont: alleenstaanden krijgen meer.

AOW-leeftijd in 2026 en daarna

In 2026 staat de AOW-leeftijd op 67 jaar. Dat blijft zo in 2025, 2026 en 2027. Pas in 2028 stijgt hij voor het eerst weer, naar 67 jaar en 3 maanden. Onder de huidige wet blijft hij vervolgens tot en met 2031 op dat niveau.

De wet verplicht de overheid om de AOW-leeftijd minimaal vijf jaar vooruit vast te stellen. Wat verder weg ligt is een projectie op basis van CBS-ramingen van de levensverwachting — geen wet.

Waarom de AOW-leeftijd schuift: koppeling aan levensverwachting

Sinds 2025 geldt de zogenoemde 2/3-koppeling. De Wet verandering koppeling AOW-leeftijd uit 2020 bepaalt dat elk extra jaar resterende levensverwachting op 65-jarige leeftijd leidt tot 8 maanden later AOW (in plaats van een vol jaar onder de oude regeling). De resterende 4 maanden komen ten goede aan de pensioenperiode.

Het CBS publiceert de levensverwachtingsraming jaarlijks in november. Op basis daarvan stelt het kabinet uiterlijk in november van datzelfde jaar de AOW-leeftijd vast voor het jaar dat vijf jaar later begint. De raming van november 2025 viel licht negatief uit voor 65-jarigen in 2031, waardoor er voor 2032 vooralsnog geen extra stijging boven de 67 jaar en 3 maanden wordt verwacht.

Daarnaast werkt het kabinet aan een wetsvoorstel om vanaf 2033 weer terug te keren naar de oude 1-op-1-koppeling. Dat is nog niet aangenomen — en als het wel doorgaat, zal het de leeftijdscurve daarna juist sneller laten stijgen.

Hoeveel AOW krijg je in 2026?

AOW-bedragen worden twee keer per jaar geïndexeerd, op 1 januari en op 1 juli, gekoppeld aan het wettelijk minimumloon. Hieronder de officiële bedragen per 1 januari 2026 zoals SVB die heeft gepubliceerd.

Vakantiegeld en de afgeschafte IOAOW

Net als bij een gewoon dienstverband bouw je over je AOW vakantiegeld op: 8% op jaarbasis, maandelijks gereserveerd en in mei in één keer uitgekeerd. In 2026 is de betaaldatum 21 mei.

De Inkomensondersteuning AOW (IOAOW) — een extra bedrag bovenop de AOW — bestaat sinds 1 januari 2025 niet meer. Het bedrag is deels verwerkt in de reguliere AOW-bedragen via de laatste indexatie-inhaalslagen. Veel oudere artikelen en rekentools houden er nog rekening mee, maar in 2026 hoort het er niet meer bij.

AOW-opbouw: 2% per jaar, 50 jaar lang

Je bouwt AOW op gedurende de 50 jaar direct vóór je AOW-leeftijd. Voor iemand met een AOW-leeftijd van 67 betekent dat opbouw vanaf het 17e tot het 67e levensjaar. Per verzekerd jaar krijg je 2% van de volledige AOW. Wie alle 50 jaren in Nederland verzekerd was, krijgt dus 100%.

Voor elk jaar dat je niet verzekerd was — meestal door wonen of werken in het buitenland zonder onder de Nederlandse sociale zekerheid te vallen — krijg je een korting van 2%. Die korting geldt levenslang.

Verblijf in het buitenland en de vrijwillige verzekering

Wie naar het buitenland vertrekt, kan zich binnen één jaar na vertrek vrijwillig blijven verzekeren bij SVB. Zo voorkom je dat er gaten in je AOW-opbouw ontstaan. De maximale duur is tien jaar.

De premie voor 2026 is 17,9% van het inkomen, met een minimum van ongeveer € 569 en een maximum van circa € 5.693 per jaar. Of dit verstandig is, hangt af van je inkomen en hoe groot de korting anders zou worden. Een vuistregel: als de jaarlijkse premie lager is dan het levenslange AOW-verlies dat je ermee voorkomt, is het waarschijnlijk voordelig.

Achteraf inhalen van gemiste jaren is in de meeste gevallen niet mogelijk. Wie er pas later achter komt, heeft dus weinig opties — vandaar dat het belangrijk is om je bij vertrek meteen aan te melden.

Doorwerken na de AOW-leeftijd

Veel mensen werken na hun AOW-leeftijd nog door, soms parttime. Dat mag onbeperkt: er is geen inkomenstoets en je AOW wordt niet gekort, hoeveel je ook bijverdient.

Het grote belastingvoordeel is dat je vanaf je AOW-leeftijd geen AOW-premie van 17,9% meer hoeft af te dragen. De eerste schijf van box 1 daalt daardoor in 2026 van circa 35,82% naar 17,92% voor AOW-gerechtigden. De tweede en derde schijf blijven gelijk aan die van mensen onder de AOW-leeftijd. Dit verklaart waarom een AOW'er met een modaal aanvullend pensioen aanzienlijk meer netto overhoudt dan een werknemer met hetzelfde brutobedrag.

Ook de arbeidskorting blijft van toepassing als je nog werkt, al is het maximum iets lager dan voor niet-AOW'ers.

Eerder stoppen met werken — kan dat?

De AOW zelf kan niet eerder ingaan. Wettelijk is dat onmogelijk, en uitstellen mag ook niet. Wel kun je via je aanvullend werkgeverspensioen vaak vanaf je 60e of 62e starten, afhankelijk van het reglement.

Een veelgebruikte constructie is hoog-laag: in de eerste jaren na stoppen krijg je een hogere uitkering uit je aanvullend pensioen, na je AOW-datum een lagere — de verhouding mag maximaal 100:75 zijn. Zo overbrug je het AOW-gat zonder dat je netto-inkomen sterk schommelt.

RVU 2026: vervroegd uittreden via je werkgever

De Regeling Vervroegd Uittreden (RVU) is per 1 januari 2026 verlengd, op basis van het onderhandelaarsakkoord 'Gezond naar het pensioen' uit oktober 2024. De drempelvrijstelling voor 2026 is € 2.357 bruto per maand. Tot dat bedrag kan je werkgever een RVU-uitkering betalen zonder de pseudo-eindheffing van 52%.

Voor knellende situaties bij lagere inkomens komt daar nog € 300 bruto per maand bovenop, dus circa € 2.657 bruto. De maximale duur is 36 maanden voorafgaand aan je AOW-leeftijd.

Bij overschrijding van de drempel betaalt de werkgever in 2026 52% pseudo-eindheffing over het meerdere. Dat percentage loopt op naar 57,7% in 2027 en 65% in 2028 — een duidelijke prikkel om binnen de drempel te blijven. Anders dan de oude tijdelijke regeling kent deze versie geen harde einddatum, maar wel ijkmomenten elke drie jaar.

Het AOW-gat overbruggen

Het 'AOW-gat' is de periode tussen je laatste werkdag (of de ingangsdatum van je werkgeverspensioen) en de feitelijke AOW-datum. Voor wie eerder stopt is dit een planningsvraag: hoe overbrug je die maanden of jaren financieel?

De gangbare opties: laat je aanvullend pensioen eerder ingaan (eventueel via hoog-laag), gebruik spaargeld of beleggingen, leef tijdelijk van het inkomen van je partner, of maak gebruik van een RVU-regeling als die in jouw cao of branche bestaat. Voor zelfstandigen is een derdepijler-product zoals een lijfrente of een banksparen-uitkering gebruikelijk.

Aanvragen en uitbetaling

Ongeveer vijf maanden voor je AOW-leeftijd ontvang je automatisch bericht van SVB — een brief of een bericht in MijnSVB. Daarin staat hoe je de AOW formeel aanvraagt. Voor de meeste mensen kan dat binnen enkele minuten via MijnSVB.nl met DigiD; wie in het buitenland woont krijgt een papieren formulier.

Na goedkeuring krijg je iedere maand rond de 23e of 24e het bedrag op je rekening. In MijnSVB zie je je persoonlijke AOW-leeftijd, opbouwjaren, eventuele kortingen en al je uitbetalingen. Op MijnPensioenoverzicht.nl staat een gecombineerd overzicht met je AOW én alle aanvullende pensioenen, inclusief verwachte bruto en netto uitkering op je AOW-datum.

Drie voorbeelden

Tessa, geboren 15 maart 1962, krijgt AOW op 15 juni 2029 — haar AOW-leeftijd is wettelijk vastgesteld op 67 jaar en 3 maanden. Ze kan dat zwart-op-wit op MijnSVB nakijken.

Mark, geboren 1 januari 1980, heeft op dit moment een geprojecteerde AOW-leeftijd van 68 jaar en 6 maanden — ingang dus naar verwachting in 2048. Maar zijn precieze datum staat nog niet vast en kan tot 2043 nog jaarlijks bijgeschoven worden op basis van CBS-ramingen.

Sara, geboren in juni 1995, ziet in de SVB-projectie momenteel 69 jaar en 9 maanden staan. Haar AOW-datum ligt zo ver in de toekomst dat realistisch rekening houden met verdere stijging verstandig is — pensioenplanning op basis van een vaste datum is voor haar generatie nog niet mogelijk.

Reken het direct uit

Onze AOW-leeftijd-calculator vertelt je op basis van je geboortedatum exact welke AOW-leeftijd voor jou geldt en wanneer je AOW ingaat — inclusief het onderscheid tussen wettelijk vastgesteld en projectie. Combineer dat met de pensioen-calculator om te zien wat je later netto overhoudt en of er een gat te overbruggen valt.